-
ଆଠଵାଁ ଅଧିକାର ][ ୨୯୭
ହୈ; ପରନ୍ତୁ ଧର୍ମପଦ୍ଧତିମେଂ କର୍ମଶତ୍ରୁକୋ ଜୀତେ ଉସକା ନାମ ‘ଜିନ’ ଜାନନା. ଯହାଁ କର୍ମଶତ୍ରୁ ଶବ୍ଦକୋ
ପହଲେ ଜୋଡ଼ନେସେ ଜୋ ଅର୍ଥ ହୋତା ହୈ ଵହ ଗ୍ରହଣ କିଯା, ଅନ୍ଯ ନହୀଂ କିଯା. ତଥା ଜୈସେ ‘ପ୍ରାଣ ଧାରଣ
କରେ’ ଉସକା ନାମ ‘ଜୀଵ’ ହୈ. ଜହାଁ ଜୀଵନ-ମରଣକା ଵ୍ଯଵହାର- ଅପେକ୍ଷା କଥନ ହୋ ଵହାଁ ତୋ ଇନ୍ଦ୍ରିଯାଦି
ପ୍ରାଣ ଧାରଣ କରେ ଵହ ଜୀଵ ହୈ; ତଥା ଦ୍ରଵ୍ଯାଦିକକା ନିଶ୍ଚଯ-ଅପେକ୍ଷା ନିରୂପଣ ହୋ ଵହାଁ ଚୈତନ୍ଯପ୍ରାଣକୋ
ଧାରଣ କରେ ଵହ ଜୀଵ ହୈ. ତଥା ଜୈସେ — ସମଯ ଶବ୍ଦକେ ଅନେକ ଅର୍ଥ ହୈଂ; ଵହାଁ ଆତ୍ମାକା ନାମ
ସମଯ ହୈ, ସର୍ଵ ପଦାର୍ଥକା ନାମ ସମଯ ହୈ, କାଲକା ନାମ ସମଯ ହୈ, ସମଯମାତ୍ର କାଲକା ନାମ ସମଯ
ହୈ, ଶାସ୍ତ୍ରକା ନାମ ସମଯ ହୈ, ମତକା ନାମ ସମଯ ହୈ. ଇସପ୍ରକାର ଅନେକ ଅର୍ଥୋଂମେଂ ଜୈସା ଜହାଁ ସମ୍ଭଵ
ହୋ ଵୈସା ଵହାଁ ଜାନ ଲେନା.
ତଥା କହୀଂ ତୋ ଅର୍ଥ-ଅପେକ୍ଷା ନାମାଦିକ କହତେ ହୈଂ, କହୀଂ ରୂଢ଼ି-ଅପେକ୍ଷା ନାମାଦିକ କହତେ ହୈଂ.
ଜହାଁ ରୂଢ଼ି-ଅପେକ୍ଷା ନାମାଦିକ ଲିଖେ ହୋଂ ଵହାଁ ଉନକା ଶବ୍ଦାର୍ଥ ଗ୍ରହଣ ନହୀଂ କରନା; ପରନ୍ତୁ ଉସକା
ଜୋ ରୂଢ଼ିରୂପ ଅର୍ଥ ହୋ ଵହୀ ଗ୍ରହଣ କରନା. ଜୈସେ — ସମ୍ଯକ୍ତ୍ଵାଦିକୋ ଧର୍ମ କହା ଵହାଁ ତୋ ଯହ ଜୀଵକୋ
ଉତ୍ତମ ସ୍ଥାନମେଂ ଧାରଣ କରତା ହୈ, ଇସଲିଯେ ଇସକା ନାମ ସାର୍ଥ ହୈ; ତଥା ଧର୍ମଦ୍ରଵ୍ଯକା ନାମ ଧର୍ମ କହା
ଵହାଁ ରୂଢ଼ି ନାମ ହୈ, ଇସକା ଅକ୍ଷରାର୍ଥ ଗ୍ରହଣ ନହୀଂ କରନା; ପରନ୍ତୁ ଇସ ନାମକୀ ଧାରକ ଏକ ଵସ୍ତୁ
ହୈ, ଐସା ଅର୍ଥ ଗ୍ରହଣ କରନା. ଇସୀ ପ୍ରକାର ଅନ୍ଯତ୍ର ଜାନନା.
ତଥା କହୀଂ ଶବ୍ଦକା ଜୋ ଅର୍ଥ ହୋତା ହୋ ଵହ ତୋ ଗ୍ରହଣ ନହୀଂ କରନା, ପରନ୍ତୁ ଵହାଁ ଜୋ
ପ୍ରଯୋଜନଭୂତ ଅର୍ଥ ହୋ ଵହ ଗ୍ରହଣ କରନା. ଜୈସେ — କହୀଂ କିସୀକା ଅଭାଵ କହା ହୋ ଔର ଵହାଁ
କିଂଚିତ୍ ସଦ୍ଭାଵ ପାଯା ଜାଯେ ତୋ ଵହାଁ ସର୍ଵଥା ଅଭାଵ ନହୀଂ ଗ୍ରହଣ କରନା; କିଂଚିତ୍ ସଦ୍ଭାଵକୋ
ଗିନକର ଅଭାଵ କହା ହୈ — ଐସା ଅର୍ଥ ଜାନନା. ସମ୍ଯଗ୍ଦୃଷ୍ଟିକେ ରାଗାଦିକକା ଅଭାଵ କହା, ଵହାଁ
ଇସୀପ୍ରକାର ଅର୍ଥ ଜାନନା. ତଥା ନୋକଷାଯକା ଅର୍ଥ ତୋ ଯହ ହୈ କି ‘କଷାଯକା ନିଷେଧ’; ପରନ୍ତୁ
ଯହ ଅର୍ଥ ଗ୍ରହଣ ନହୀଂ କରନା; ଯହାଁ ତୋ କ୍ରୋଧାଦି ସମାନ ଯହ କଷାଯ ନହୀଂ ହୈ, କିଂଚିତ୍ କଷାଯ
ହୈଂ, ଇସଲିଏ ନୋକଷାଯ ହୈଂ — ଐସା ଅର୍ଥ ଗ୍ରହଣ କରନା. ଇସୀପ୍ରକାର ଅନ୍ଯତ୍ର ଜାନନା.
ତଥା ଜୈସେ କହୀଂ କିସୀ ଯୁକ୍ତିସେ କଥନ କିଯା ହୋ, ଵହାଁ ପ୍ରଯୋଜନ ଗ୍ରହଣ କରନା. ସମଯସାର
କଲଶ୧ ମେଂ ଯହ କହା ହୈ କି ‘‘ଧୋବୀକେ ଦୃଷ୍ଟାନ୍ତଵତ୍ ପରଭାଵକେ ତ୍ଯାଗକୀ ଦୃଷ୍ଟି ଯାଵତ୍ ପ୍ରଵୃତ୍ତିକୋ ପ୍ରାପ୍ତ
ନହୀଂ ହୁଈ ତାଵତ୍ ଯହ ଅନୁଭୂତି ପ୍ରଗଟ ହୁଈ’’; ସୋ ଯହାଁ ଯହ ପ୍ରଯୋଜନ ହୈ କି ପରଭାଵକା ତ୍ଯାଗ
ହୋତେ ହୀ ଅନୁଭୂତି ପ୍ରଗଟ ହୋତୀ ହୈ. ଲୋକମେଂ କିସୀକେ ଆତେ ହୀ କୋଈ କାର୍ଯ ହୁଆ ହୋ, ଵହାଁ ଐସା
କହତେ ହୈଂ କି ‘ଯହ ଆଯା ହୀ ନହୀଂ ଔର ଯହ ଐସା କାର୍ଯ ହୋ ଗଯା.’ ଐସା ହୀ ପ୍ରଯୋଜନ ଯହାଁ
ଗ୍ରହଣ କରନା. ଇସୀପ୍ରକାର ଅନ୍ଯତ୍ର ଜାନନା.
୧. ଅଵତରତି ନ ଯାଵଦ୍ଵୃତ୍ତିମତ୍ଯନ୍ତଵେଗାଦନଵମପରଭାଵତ୍ଯାଗଦୃଷ୍ଟାନ୍ତଦୃଷ୍ଟିଃ.
ଝଟିତି ସକଲଭାଵୈରନ୍ଯଦୀଯୈର୍ଵିମୁକ୍ତା ସ୍ଵଯମିଯମନୁଭୂତିସ୍ତାଵଦାଵିର୍ବଭୂଵ..୨୯..