-
୩୪୨ ] [ ରହସ୍ଯପୂର୍ଣ ଚିଠ୍ଠୀ
ମାନତା ହୈ; ଵ ସପ୍ତ ତତ୍ତ୍ଵୋଂକୋ ମାନତା ହୈ; ଅନ୍ଯମତମେଂ କହେ ଦେଵାଦି ଵ ତତ୍ତ୍ଵାଦିକୋ ନହୀଂ ମାନତା ହୈ;
ତୋ ଇସପ୍ରକାର କେଵଲ ଵ୍ଯଵହାରସମ୍ଯକ୍ତ୍ଵସେ ସମ୍ଯକ୍ତ୍ଵୀ ନାମ ନହୀଂ ପାତା; ଇସଲିଯେ ସ୍ଵ-ପର ଭେଦଵିଜ୍ଞାନସହିତ
ଜୋ ତତ୍ତ୍ଵାର୍ଥଶ୍ରଦ୍ଧାନ ହୋ ଉସୀକୋ ସମ୍ଯକ୍ତ୍ଵ ଜାନନା.
ତଥା ଐସା ସମ୍ଯକ୍ତ୍ଵୀ ହୋନେ ପର ଜୋ ଜ୍ଞାନ ପଂଚେନ୍ଦ୍ରିଯ ଵ ଛଟ୍ଠେ ମନକେ ଦ୍ଵାରା କ୍ଷଯୋପଶମରୂପ
ମିଥ୍ଯାତ୍ଵଦଶାମେଂ କୁମତି-କୁଶ୍ରୁତିରୂପ ହୋ ରହା ଥା, ଵହୀ ଜ୍ଞାନ ଅବ ମତି – ଶ୍ରୁତରୂପ ସମ୍ଯଗ୍ଜ୍ଞାନ ହୁଆ.
ସମ୍ଯକ୍ତ୍ଵୀ ଜିତନା କୁଛ ଜାନେ ଵହ ଜାନନା ସର୍ଵ ସମ୍ଯଗ୍ଜ୍ଞାନରୂପ ହୈ.
ଯଦି କଦାଚିତ୍ ଘଟ-ପଟାଦିକ ପଦାର୍ଥୋଂକୋ ଅଯଥାର୍ଥ ଭୀ ଜାନେ ତୋ ଵହ ଆଵରଣଜନିତ
ଔଦଯିକ ଅଜ୍ଞାନଭାଵ ହୈ. ଜୋ କ୍ଷଯୋପଶମରୂପ ପ୍ରଗଟ ଜ୍ଞାନ ହୈ ଵହ ତୋ ସର୍ଵ ସମ୍ଯଗ୍ଜ୍ଞାନ ହୀ ହୈ,
କ୍ଯୋଂକି ଜାନନେମେଂ ଵିପରୀତରୂପ ପଦାର୍ଥୋଂକୋ ନହୀଂ ସାଧତା. ସୋ ଯହ ସମ୍ଯଗ୍ଜ୍ଞାନ କେଵଲଜ୍ଞାନକା ଅଂଶ
ହୈ; ଜୈସେ ଥୋଡ଼ା-ସା ମେଘପଟଲ ଵିଲଯ ହୋନେ ପର କୁଛ ପ୍ରକାଶ ପ୍ରଗଟ ହୋତା ହୈ, ଵହ ସର୍ଵ ପ୍ରକାଶକା
ଅଂଶ ହୈ.
ଜୋ ଜ୍ଞାନ ମତି-ଶ୍ରୁତରୂପ ହୋ ପ୍ରଵର୍ତତା ହୈ ଵହୀ ଜ୍ଞାନ ବଢ଼ତେ-ବଢ଼ତେ କେଵଲଜ୍ଞାନରୂପ ହୋତା ହୈ;
ସମ୍ଯଗ୍ଜ୍ଞାନକୀ ଅପେକ୍ଷା ତୋ ଜାତି ଏକ ହୈ.
ତଥା ଇସ ସମ୍ଯକ୍ତ୍ଵୀକେ ପରିଣାମ ସଵିକଲ୍ପ ତଥା ନିର୍ଵିକଲ୍ପ ହୋକର ଦୋ ପ୍ରକାର ପ୍ରଵର୍ତେ ହୈଂ.
ଵହାଁ ଜୋ ପରିଣାମ ଵିଷଯ-କଷାଯାଦିରୂପ ଵ ପୂଜା, ଦାନ, ଶାସ୍ତ୍ରାଭ୍ଯାସାଦିକରୂପ ପ୍ରଵର୍ତତା ହୈ, ଉସେ
ସଵିକଲ୍ପରୂପ ଜାନନା.
ଯହାଁ ପ୍ରଶ୍ନଃ – ଶୁଭାଶୁଭରୂପ ପରିଣମିତ ହୋତେ ହୁଏ ସମ୍ଯକ୍ତ୍ଵକା ଅସ୍ତିତ୍ଵ କୈସେ ପାଯା ଜାଯ?
ସମାଧାନଃ – ଜୈସେ କୋଈ ଗୁମାଶ୍ତା ସେଠକେ କାର୍ଯମେଂ ପ୍ରଵର୍ତତା ହୈ, ଉସ କାର୍ଯକୋ ଅପନା ଭୀ କହତା
ହୈ, ହର୍ଷ-ଵିଷାଦକୋ ଭୀ ପ୍ରାପ୍ତ ହୋତା ହୈ, ଉସ କାର୍ଯମେଂ ପ୍ରଵର୍ତତେ ହୁଏ ଅପନୀ ଔର ସେଠକୀ ଜୁଦାଈକା
ଵିଚାର ନହୀଂ କରତା; ପରନ୍ତୁ ଅଂତରଂଗ ଶ୍ରଦ୍ଧାନ ଐସା ହୈ କି ଯହ ମେରା କାର୍ଯ ନହୀଂ ହୈ. ଐସା କାର୍ଯ
କରତା ଗୁମାଶ୍ତା ସାହୂକାର ହୈ. ଯଦି ସେଠକେ ଧନକୋ ଚୁରାକର ଅପନା ମାନେ ତୋ ଗୁମାଶ୍ତା ଚୋର ହୁଆ.
ଉସୀ ପ୍ରକାର କର୍ମୋଦଯଜନିତ ଶୁଭାଶୁଭରୂପ କାର୍ଯକୋ କରତା ହୁଆ ତଦ୍ରୂପ ପରିଣମିତ ହୋ; ତଥାପି
ଅଂତରଂଗମେଂ ଐସା ଶ୍ରଦ୍ଧାନ ହୈ କି ଯହ କାର୍ଯ ମେରା ନହୀଂ ହୈ. ଯଦି ଶରୀରାଶ୍ରିତ ଵ୍ରତ – ସଂଯମକୋ ଭୀ
ଅପନା ମାନେ ତୋ ମିଥ୍ଯାଦୃଷ୍ଟି ହୋଯ. ସୋ ଐସେ ସଵିକଲ୍ପ ପରିଣାମ ହୋତେ ହୈଂ.
ଅବ, ସଵିକଲ୍ପକେ ହୀ ଦ୍ଵାରା ନିର୍ଵିକଲ୍ପ ପରିଣାମ ହୋନେକା ଵିଧାନ କହତେ ହୈଂଃ –
ଵହୀ ସମ୍ଯକ୍ତ୍ଵୀ କଦାଚିତ୍ ସ୍ଵରୂପଧ୍ଯାନ କରନେକୋ ଉଦ୍ଯମୀ ହୋତା ହୈ, ଵହାଁ ପ୍ରଥମ ଭେଦଵିଜ୍ଞାନ
ସ୍ଵ-ପରକା କରେ; ନୋକର୍ମ – ଦ୍ରଵ୍ଯକର୍ମ-ଭାଵକର୍ମରହିତ କେଵଲ ଚୈତନ୍ଯ-ଚମତ୍କାରମାତ୍ର ଅପନା ସ୍ଵରୂପ ଜାନେ;