-
୩୫୨ ] [ ପରମାର୍ଥଵଚନିକା
ଅବ, ଆଗମ ଅଧ୍ଯାତ୍ମକା ସ୍ଵରୂପ କହତେ ହୈଂଃ –
ଆଗମ – ଵସ୍ତୁକା ଜୋ ସ୍ଵଭାଵ ଉସେ ଆଗମ କହତେ ହୈଂ. ଆତ୍ମାକା ଜୋ ଅଧିକାର ଉସେ
ଅଧ୍ଯାତ୍ମ କହତେ ହୈଂ. ଆଗମ ତଥା ଅଧ୍ଯାତ୍ମସ୍ଵରୂପ ଭାଵ ଆତ୍ମଦ୍ରଵ୍ଯକେ ଜାନନେ. ଵେ ଦୋନୋଂ ଭାଵ
ସଂସାର-ଅଵସ୍ଥାମେଂ ତ୍ରିକାଲଵର୍ତୀ ମାନନେ.
ଉସକା ଵିଵରଣ – ଆଗମରୂପ କର୍ମପଦ୍ଧତି, ଅଧ୍ଯାତ୍ମରୂପ ଶୁଦ୍ଧଚେତନାପଦ୍ଧତି.
ଉସକା ଵିଵରଣ – କର୍ମପଦ୍ଧତି ପୌଦ୍ଗଲିକଦ୍ରଵ୍ଯରୂପ ଅଥଵା ଭାଵରୂପ; ଦ୍ରଵ୍ଯରୂପ ପୁଦ୍ଗଲ-
ପରିଣାମ, ଭାଵରୂପ ପୁଦ୍ଗଲାକାର ଆତ୍ମାକୀ ଅଶୁଦ୍ଧପରିଣତିରୂପ ପରିଣାମ; ଉନ ଦୋନୋଂ ପରିଣାମୋଂକୋ
ଆଗମରୂପ ସ୍ଥାପିତ କିଯା. ଅବ ଶୁଦ୍ଧଚେତନାପଦ୍ଧତି ଶୁଦ୍ଧାତ୍ମପରିଣାମ; ଵହ ଭୀ ଦ୍ରଵ୍ଯରୂପ ଅଥଵା
ଭାଵରୂପ. ଦ୍ରଵ୍ଯରୂପ ତୋ ଜୀଵତ୍ଵପରିଣାମ, ଭାଵରୂପ ଜ୍ଞାନ – ଦର୍ଶନ – ସୁଖ – ଵୀର୍ଯ ଆଦି
ଅନନ୍ତଗୁଣପରିଣାମ; ଵେ ଦୋନୋଂ ପରିଣାମ ଅଧ୍ଯାତ୍ମରୂପ ଜାନନା.
ଆଗମ ଅଧ୍ଯାତ୍ମ ଦୋନୋଂ ପଦ୍ଧତିଯୋଂମେଂ ଅନନ୍ତତା ମାନନୀ.
ଅନନ୍ତତା କହୀ ଉସକା ଵିଚାର
ଅନନ୍ତତାକା ସ୍ଵରୂପ ଦୃଷ୍ଟାନ୍ତ ଦ୍ଵାରା ବତଲାତେ ହୈଂ. ଜୈସେ ଵଟଵୃକ୍ଷକା ବୀଜ ହାଥମେଂ ଲେକର ଉସକା
ଵିଚାର ଦୀର୍ଘଦୃଷ୍ଟିସେ କରେଂ ତୋ ଉସ ଵଟକେ ବୀଜମେଂ ଏକ ଵଟକା ଵୃକ୍ଷ ହୈ; ଵହ ଵୃକ୍ଷ ଜୈସା କୁଛ ଭାଵିକାଲମେଂ
ହୋନହାର ହୈ ଵୈସେ ଵିସ୍ତାରସହିତ ଵିଦ୍ଯମାନ ଉସମେଂ ଵାସ୍ତଵରୂପ ମୌଜୂଦ ହୈ, ଅନେକ ଶାଖା – ପ୍ରଶାଖା, ପତ୍ର,
ପୁଷ୍ପ, ଫଲ ସଂଯୁକ୍ତ ହୈ. ଫଲ – ଫଲମେଂ ଅନେକ ବୀଜ ହୋତେ ହୈଂ.
ଇସପ୍ରକାରକୀ ଅଵସ୍ଥା ଏକ ଵଟକେ ବୀଜ ସମ୍ବନ୍ଧୀ ଵିଚାରେଂ. ଔର ଭୀ ସୂକ୍ଷ୍ମଦୃଷ୍ଟି ଦେଂ ତୋ
ଜୋ-ଜୋ ବୀଜ ଉସ ଵଟଵୃକ୍ଷମେଂ ହୈଂ ଵେ-ଵେ ଅଂତର୍ଗର୍ଭିତ ଵଟଵୃକ୍ଷ ସଂଯୁକ୍ତ ହୋତେ ହୈଂ. ଇସୀ ଭାଁତି ଏକ ଵଟମେଂ
ଅନେକ-ଅନେକ ବୀଜ, ଏକ-ଏକ ବୀଜମେଂ ଏକ-ଏକ ଵଟ, ଉସକା ଵିଚାର କରେଂ ତୋ ଭାଵିନଯପ୍ରମାଣସେ
ନ ଵଟଵୃକ୍ଷୋଂକୀ ମର୍ଯାଦା ପାଈ ଜାତୀ ହୈ, ନ ବୀଜୋଂକୀ ମର୍ଯାଦା ପାଈ ଜାତୀ ହୈ.
ଇସୀପ୍ରକାର ଅନନ୍ତତାକା ସ୍ଵରୂପ ଜାନନା.
ଉସ ଅନନ୍ତତାକେ ସ୍ଵରୂପକୋ କେଵଲଜ୍ଞାନୀ ପୁରୁଷ ଭୀ ଅନନ୍ତ ହୀ ଦେଖତେ-ଜାନତେ-କହତେ ହୈଂ;
ଅନନ୍ତକା ଦୂସରା ଅନ୍ତ ହୈ ହୀ ନହୀଂ ଜୋ ଜ୍ଞାନମେଂ ଭାଷିତ ହୋ. ଇସଲିଯେ ଅନନ୍ତତା ଅନନ୍ତରୂପ ହୀ
ପ୍ରତିଭାସିତ ହୋତୀ ହୈ.
ଇସପ୍ରକାର ଆଗମ ଅଧ୍ଯାତ୍ମକୀ ଅନନ୍ତତା ଜାନନା.
ଉସମେଂ ଵିଶେଷ ଇତନା କି ଅଧ୍ଯାତ୍ମକା ସ୍ଵରୂପ ଅନନ୍ତ, ଆଗମକା ସ୍ଵରୂପ ଅନନ୍ତାନନ୍ତରୂପ,
ଯଥାପନା-ପ୍ରମାଣସେ ଅଧ୍ଯାତ୍ମ ଏକ ଦ୍ରଵ୍ଯାଶ୍ରିତ, ଆଗମ ଅନନ୍ତାନନ୍ତ ପୁଦ୍ଗଲଦ୍ରଵ୍ଯାଶ୍ରିତ.