-
୩୫୮ ] [ ଉପାଦାନ-ନିମିତ୍ତକା ଚିଠ୍ଠୀ
ବଲ ନହୀଂ ହୈ. ଵିଶୁଦ୍ଧରୂପ ଚାରିତ୍ରକେ ବଲସେ ଜୀଵ ଵ୍ଯଵହାରରାଶିମେଂ ଚଢ଼ତା ହୈ, ଜୀଵଦ୍ରଵ୍ଯମେଂ କଷାଯକୀ
ମନ୍ଦତା ହୋତୀ ହୈ, ଉସସେ ନିର୍ଜରା ହୋତୀ ହୈ. ଉସୀ ମନ୍ଦତାକେ ପ୍ରମାଣମେଂ ଶୁଦ୍ଧତା ଜାନନା.
ଅବ ଔର ଭୀ ଵିସ୍ତାର ସୁନୋଃ –
ଜାନପନା ଜ୍ଞାନକା ଔର ଵିଶୁଦ୍ଧତା ଚାରିତ୍ରକୀ ଦୋନୋଂ ମୋକ୍ଷମାର୍ଗାନୁସାରୀ ହୈଂ, ଇସଲିଯେ ଦୋନୋଂମେଂ
ଵିଶୁଦ୍ଧତା ମାନନା; ପରନ୍ତୁ ଵିଶେଷ ଇତନା କି ଗର୍ଭିତଶୁଦ୍ଧତା ପ୍ରଗଟ ଶୁଦ୍ଧତା ନହୀଂ ହୈ. ଇନ ଦୋନୋଂ
ଗୁଣୋଂକୀ ଗର୍ଭିତଶୁଦ୍ଧତା ଜବ ତକ ଗ୍ରନ୍ଥିଭେଦ ନ ହୋ ତବ ତକ ମୋକ୍ଷମାର୍ଗ ନହୀଂ ସାଧତୀ; ପରନ୍ତୁ ଊର୍ଧ୍ଵତାକୋ
କରେ, ଅଵଶ୍ଯ ହୀ କ ରେ. ଇନ ଦୋନୋଂ ଗୁଣୋଂକୀ ଗର୍ଭିତଶୁଦ୍ଧତା ଜବ ଗ୍ରନ୍ଥିଭେଦ ହୋତା ହୈ ତବ ଇନ ଦୋନୋଂକୀ
ଶିଖା ଫୂ ଟତୀ ହୈ, ତବ ଦୋନୋଂ ଗୁଣ ଧାରାପ୍ରଵାହରୂପସେ ମୋକ୍ଷମାର୍ଗକୋ ଚଲତେ ହୈଂ; ଜ୍ଞାନଗୁଣକୀ ଶୁଦ୍ଧତାସେ
ଜ୍ଞାନଗୁଣ ନିର୍ମଲ ହୋତା ହୈ, ଚାରିତ୍ରଗୁଣକୀ ଶୁଦ୍ଧତାସେ ଚାରିତ୍ରଗୁଣ ନିର୍ମଲ ହୋତା ହୈ. ଵହ କେଵଲଜ୍ଞାନକା
ଅଂକୁର, ଵହ ଯଥାଖ୍ଯାତଚାରିତ୍ରକା ଅଂକୁର.
ଯହାଁ କୋଈ ପ୍ରଶ୍ନ କରତା ହୈ କି ତୁମନେ କହା କି ଜାନପନା ଔର ଚାରିତ୍ରକୀ ଵିଶୁଦ୍ଧତା –
ଦୋନୋଂସେ ନିର୍ଜରା ହୈ; ଵହାଁ ଜ୍ଞାନକେ ଜାନପନେସେ ନିର୍ଜରା, ଯହ ହମନେ ମାନା; ଚାରିତ୍ରକୀ ଵିଶୁଦ୍ଧତାସେ ନିର୍ଜରା
କୈସେ? ଯହ ହମ ନହୀଂ ସମଝେ.
ଉସକା ସମାଧାନଃ – ସୁନ ଭୈଯା! ଵିଶୁଦ୍ଧତା ସ୍ଥିରତାରୂପ ପରିଣାମସେ କହତେ ହୈଂ; ଵହ ସ୍ଥିରତା
ଯଥାଖ୍ଯାତକା ଅଂଶ ହୈ; ଇସଲିଯେ ଵିଶୁଦ୍ଧତାମେଂ ଶୁଦ୍ଧତା ଆଯୀ.
ଵହ ପ୍ରଶ୍ନକାର ବୋଲା – ତୁମନେ ଵିଶୁଦ୍ଧତାସେ ନିର୍ଜରା କହୀ. ହମ କହତେ ହୈଂ କି ଵିଶୁଦ୍ଧତାସେ
ନିର୍ଜରା ନହୀଂ ହୈ, ଶୁଭବନ୍ଧ ହୈ.
ଉସକା ସମାଧାନ : – ସୁନ ଭୈଯା! ଯହ ତୋ ତୂ ସଚ୍ଚା; ଵିଶୁଦ୍ଧତାସେ ଶୁଭବନ୍ଧ, ସଂକ୍ଲେଶତାସେ
ଅଶୁଭବନ୍ଧ, ଯହ ତୋ ହମନେ ଭୀ ମାନା, ପରନ୍ତୁ ଔର ଭେଦ ଇସମେଂ ହୈଂ ସୋ ସୁନ – ଅଶୁଭପଦ୍ଧତି ଅଧୋଗତିକା
ପରିଣମନ ହୈ, ଶୁଭପଦ୍ଧତି ଊର୍ଧ୍ଵଗତିକା ପରିଣମନ ହୈ; ଇସଲିଯେ ଅଧୋରୂପ ସଂସାର ଔର ଊର୍ଧ୍ଵରୂପ
ମୋକ୍ଷସ୍ଥାନ ପକଡ଼ (ସ୍ଵୀକାର କର), ଶୁଦ୍ଧତା ଉସମେଂ ଆଯୀ ମାନ, ମାନ, ଇସମେଂ ଧୋଖା ନହୀଂ ହୈ; ଵିଶୁଦ୍ଧତା
ସଦାକାଲ ମୋକ୍ଷକା ମାର୍ଗ ହୈ, ପରନ୍ତୁ ଗ୍ରନ୍ଥିଭେଦ ବିନା ଶୁଦ୍ଧତାକା ଜୋର ନହୀଂ ଚଲତା ହୈ ନ?
ଜୈସେ – କୋଈ ପୁରୁଷ ନଦୀମେଂ ଡୁବକୀ ମାରେ, ଫି ର ଜବ ଉଛଲେ ତବ ଦୈଵଯୋଗସେ ଉସ ପୁରୁଷକେ ଊପର
ନୌକା ଆ ଜାଯେ ତୋ ଯଦ୍ଯପି ଵହ ତୈରାକ ପୁରୁଷ ହୈ ତଥାପି କିସ ଭାଁତି ନିକଲେ? ଉସକା ଜୋର
ନହୀଂ ଚଲତା; ବହୁତ କଲବଲ କରେ ପରନ୍ତୁ କୁଛ ଵଶ ନହୀଂ ଚଲତା; ଉସୀପ୍ରକାର ଵିଶୁଦ୍ଧତାକୀ ଭୀ
ଊର୍ଧ୍ଵତା ଜାନନୀ. ଇସଲିଯେ ଗର୍ଭିତଶୁଦ୍ଧତା କହୀ ହୈ. ଵହ ଗର୍ଭିତଶୁଦ୍ଧତା ଗ୍ରନ୍ଥିଭେଦ ହୋନେ ପର
ମୋକ୍ଷମାର୍ଗକୋ ଚଲୀ; ଅପନେ ସ୍ଵଭାଵସେ ଵର୍ଦ୍ଧମାନରୂପ ହୁଈ ତବ ପୂର୍ଣ ଯଥାଖ୍ଯାତ ପ୍ରଗଟ କହା ଗଯା.
ଵିଶୁଦ୍ଧତା କୀ ଜୋ ଊର୍ଧ୍ଵତା ଵହୀ ଉସକୀ ଶୁଦ୍ଧତା.