-
பாசவா அதிகார ][ ௧௨௭
ததா வஹா ப்ரத்யக்ஷ, அநுமாந, ஆகம யஹ தீந ப்ரமாண கஹதே ஹைஂ; பரந்து உநகே ஸத்ய-
அஸத்யகா நிர்ணய ஜைநகே ந்யாய – க்ரஂதோஂஸே ஜாநநா.
ததா இஸ ஸாஂக்யமதமேஂ கோஈ தோ ஈஶ்வர கோ மாநதே நஹீஂ ஹைஂ, கிதநே ஹீ ஏக புருஷ கோ
ஈஶ்வர மாநதே ஹைஂ, கிதநே ஹீ ஶிவகோ, கிதநே ஹீ நாராயணகோ தேவ மாநதே ஹைஂ. அபநீ இச்சாநுஸார
கல்பநா கரதே ஹைஂ, குச நிஶ்சய நஹீஂ ஹை. ததா இஸ மதமேஂ கிதநே ஹீ ஜடா தாரண கரதே ஹைஂ,
கிதநே ஹீ சோடீ ரகதே ஹைஂ, கிதநே ஹீ முண்டித ஹோதே ஹைஂ, கிதநே ஹீ கத்தஈ வஸ்த்ர பஹிநதே ஹைஂ;
இத்யாதி அநேக ப்ரகாரஸே பேஷ தாரண கரகே தத்த்வஜ்ஞாநகே ஆஶ்ரயஸே மஹந்த கஹலாதே ஹைஂ.
இஸ ப்ரகார ஸாஂக்யமதகா நிரூபண கியா.
ஶிவமத
ததா ஶிவமதமேஂ தோ பேத ஹைஂ — நையாயிக, வைஶேஷிக.
நையாயிகமத
வஹா நையாயிகமதமேஂ ஸோலஹ தத்த்வ கஹதே ஹைஂ — ப்ரமாண, ப்ரமேய, ஸஂஶய, ப்ரயோஜந, த்ருஷ்டாந்த,
ஸித்தாந்த, அவயவ, தர்க, நிர்ணய, வாத, ஜல்ப, விதஂடா, ஹேத்வாபாஸ, சல, ஜாதி, நிக்ரஹஸ்தாந.
வஹா ப்ரமாண சார ப்ரகாரகே கஹதே ஹைஂ — ப்ரத்யக்ஷ, அநுமாந, ஶப்த, உபமா. ததா ஆத்மா, தேஹ,
அர்த, புத்தி இத்யாதி ப்ரமேய கஹதே ஹைஂ. ததா ‘‘யஹ க்யா ஹை?’’ உஸகா நாம ஸஂஶய ஹை. ஜிஸகே
அர்த ப்ரவ்ருத்தி ஹோ ஸோ ப்ரயோஜந ஹை. ஜிஸே வாதீ-ப்ரதிவாதீ மாநேஂ ஸோ த்ருஷ்டாந்த ஹை. த்ருஷ்டாந்த த்வாரா ஜிஸே
டஹராயேஂ வஹ ஸித்தாந்த ஹை. ததா அநுமாநகே ப்ரதிஜ்ஞா ஆதி பாச அஂக வஹ அவயவ ஹைஂ. ஸஂஶய
தூர ஹோநே பர கிஸீ விசாரஸே டீக ஹோ ஸோ தர்க ஹை. பஶ்சாத் ப்ரதீதிரூப ஜாநநா ஸோ நிர்ணய ஹை.
ஆசார்ய-ஶிஷ்யமேஂ பக்ஷ-ப்ரதிபக்ஷ த்வாரா அப்யாஸ ஸோ வாத ஹை. ஜாநநேகீ இச்சாரூப கதாமேஂ ஜோ சல,
ஜாதி ஆதி தூஷண ஹோ ஸோ ஜல்ப ஹை. ப்ரதிபக்ஷ ரஹித வாத ஸோ விதஂடா ஹை. ஸச்சே ஹேது நஹீஂ ஹைஂ
ஐஸே அஸித்த ஆதி பேதஸஹித ஹேத்வாபாஸ ஹை. சலஸஹித வசந ஸோ சல ஹை. ஸச்சே தூஷண நஹீஂ ஹைஂ
ஐஸே தூஷணாபாஸ ஸோ ஜாதி ஹை. ஜிஸஸே ப்ரதிவாதீகா நிக்ரஹ ஹோ ஸோ நிக்ரஹஸ்தாந ஹை.
இஸ ப்ரகார ஸஂஶயாதி தத்த்வ கஹே ஹைஂ, ஸோ யஹ கோஈ வஸ்துஸ்வரூப தத்த்வ தோ ஹைஂ நஹீஂ. ஜ்ஞாநகா
நிர்ணய கரநேகோ வ வாத த்வாரா பாஂடித்ய ப்ரகட கரநேகோ காரணபூத விசாரரூப தத்த்வ கஹே ஹைஂ; ஸோ
இநஸே பரமார்தகார்ய க்யா ஹோகா? காம-க்ரோதாதி பாவகோ மிடாகர நிராகுல ஹோநா ஸோ கார்ய ஹை;
வஹ ப்ரயோஜந தோ யஹா குச திகாயா நஹீஂ ஹை; பஂடிதாஈகீ நாநா யுக்தியா பநாஈஂ, ஸோ யஹ பீ
ஏக சாதுர்ய ஹை; இஸலியே யஹ தத்த்வபூத நஹீஂ ஹைஂ.
பி ர கஹோகே — இநகோ ஜாநே பிநா ப்ரயோஜநபூத தத்த்வோஂகா நிர்ணய நஹீஂ கர ஸகதே, இஸலியே
யஹ தத்த்வ கஹே ஹைஂ; ஸோ ஐஸீ பரம்பரா தோ வ்யாகரணவாலே பீ கஹதே ஹைஂ கி — வ்யாகரண பநேஸே