-
௧௨௮ ] [ மோக்ஷமார்கப்ரகாஶக
அர்தகா நிர்ணய ஹோதா ஹை, வ போஜநாதிககே அதிகாரீ பீ கஹதே ஹைஂ கி — போஜந கரநேஸே ஶரீர
கீ ஸ்திரதா ஹோநே பர தத்த்வநிர்ணய கரநேமேஂ ஸமர்த ஹோதே ஹைஂ; ஸோ ஐஸீ யுக்தி கார்யகாரீ நஹீஂ ஹை.
ததா யதி கஹோகே கி — வ்யாகரண, போஜநாதிக தோ அவஶ்ய தத்த்வஜ்ஞாநகோ காரண நஹீஂ
ஹைஂ, லௌகிக கார்ய ஸாதநேகோ காரண ஹைஂ; ஸோ ஜைஸே யஹ ஹைஂ உஸீ ப்ரகார தும்ஹாரே கஹே தத்த்வ பீ
லௌகிக (கார்ய) ஸாதநேகோ ஹீ காரண ஹோதே ஹைஂ. ஜிஸ ப்ரகார இந்த்ரியாதிககே ஜாநநேகோ ப்ரத்யக்ஷாதி
ப்ரமாண கஹா, வ ஸ்தாணு-புருஷாதிமேஂ ஸஂஶயாதிககா நிரூபண கியா. இஸலியே ஜிநகோ ஜாநநேஸே
அவஶ்ய காம-க்ரோதாதி தூர ஹோஂ, நிராகுலதா உத்பந்ந ஹோ, வே ஹீ தத்த்வ கார்யகாரீ ஹைஂ.
பி ர கஹோகே கி — ப்ரமேய தத்த்வமேஂ ஆத்மாதிககா நிர்ணய ஹோதா ஹை ஸோ கார்யகாரீ ஹை; ஸோ
ப்ரமேய தோ ஸர்வ ஹீ வஸ்து ஹை, ப்ரமிதி கா விஷய நஹீஂ ஹை ஐஸீ கோஈ பீ வஸ்து நஹீஂ ஹை; இஸலியே
ப்ரமேய தத்த்வ கிஸலியே கஹே? ஆத்மா ஆதி தத்த்வ கஹநா தே.
ததா ஆத்மாதிககா பீ ஸ்வரூப அந்யதா ப்ரரூபித கியா ஹை ஐஸா பக்ஷபாத ரஹித விசார
கரநே பர பாஸித ஹோதா ஹை. ஜைஸே ஆத்மாகே தோ பேத கஹதே ஹைஂ — பரமாத்மா, ஜீவாத்மா. வஹா
பரமாத்மாகோ ஸர்வகா கர்த்தா பதலாதே ஹைஂ. வஹா ஐஸா அநுமாந கரதே ஹைஂ கி — யஹ ஜகத கர்த்தா த்வாரா
உத்பந்ந ஹுஆ ஹை, க்யோஂகி யஹ கார்ய ஹை. ஜோ கார்ய ஹை வஹ கர்த்தா த்வாரா உத்பந்ந ஹை ஜைஸே — கடாதிக.
பரந்து யஹ அநுமாநாபாஸ ஹை; க்யோஂகி ஐஸா அநுமாநாந்தர ஸம்பவ ஹை. யஹ ஸர்வ ஜகத கர்தா த்வாரா
உத்பந்ந நஹீஂ ஹை, க்யோஂகி இஸமேஂ அகார்யரூப பதார்த பீ ஹைஂ. ஜோ அகார்ய ஹைஂ ஸோ கர்தா த்வாரா உத்பந்ந
நஹீஂ ஹைஂ, ஜைஸே — ஸூர்ய பிம்பாதிக. க்யோஂகி அநேக பதார்தோஂகே ஸமுதாயரூப ஜகதமேஂ கோஈ பதார்த க்ருத்ரிம
ஹைஂ ஸோ மநுஷ்யாதிக த்வாரா கியே ஹோதே ஹைஂ, கோஈ அக்ருத்ரிம ஹைஂ ஸோ உநகா கோஈ கர்தா நஹீஂ ஹை. யஹ
ப்ரத்யக்ஷாதி ப்ரமாணகே அகோசர ஹைஂ, இஸலியே ஈஶ்வரகோ கர்தா மாநநா மித்யா ஹை.
ததா ஜீவாத்மாகோ ப்ரத்யேக ஶரீர பிந்ந-பிந்ந கஹதே ஹைஂ, ஸோ யஹ ஸத்ய ஹை; பரந்து முக்த ஹோநேகே
பஶ்சாத் பீ பிந்ந ஹீ மாநநா யோக்ய ஹை. விஶேஷ தோ பஹலே கஹா ஹீ ஹை.
இஸீ ப்ரகார அந்ய தத்த்வோஂகோ மித்யா ப்ரரூபித கரதே ஹைஂ.
ததா ப்ரமாணாதிககே ஸ்வரூபகீ பீ அந்யதா கல்பநா கரதே ஹைஂ வஹ ஜைந க்ரஂதோஂஸே பரீக்ஷா
கரநே பர பாஸித ஹோதா ஹை.
இஸ ப்ரகார நையாயிக மதமேஂ கஹே கல்பித தத்த்வ ஜாநநா.
வைஶேஷிகமத
ததா வைஶேஷிகமதமேஂ சஹ தத்த்வ கஹே ஹைஂ. த்ரவ்ய, குண, கர்ம, ஸாமாந்ய, விஶேஷ, ஸமவாய.