Niyamsar-Hindi (English transliteration).

< Previous Page   Next Page >


Page 232 of 388
PDF/HTML Page 259 of 415

 

niyamasAr
[ bhagavAnashrIkundakund-

paramabrahmarUpiNo mamApakArahAniriti paramasamarasIbhAvasthitiruttamA kShamA . Abhi kShamAbhi krodhakaShAyan jitvA, mAnakaShAyan mArdaven cha, mAyAkaShAyan chArjaveN, paramatattvalAbhasantoSheN lobhakaShAyan cheti .

tathA choktan shrIguNabhadrasvAmibhi
(vasantatilakA)
‘‘chittasthamapyanavabuddhay hareN jADayAt
kruddhvA bahi kimapi dagdhamananggabuddhayA .
ghorAmavAp sa hi ten kRutAmavasthAn
krodhodayAdbhavati kasya na kAryahAni
..’’
(vasantatilakA)
‘‘chakran vihAy nijadakShiNabAhusansthan
yatprAvrajannanu tadaiv sa ten muchyet
.
kleshan tamAp kil bAhubalI chirAy
mAno manAgapi hatin mahatIn karoti
..’’

honese amUrta paramabrahmarUp aise mujhe hAni nahIn hotIaisA samajhakar param samarasIbhAvamen sthit rahanA vah uttam kShamA hai . in (tIn) kShamAon dvArA krodhakaShAyako jItakar, 1mArdav dvArA mAnakaShAyako, 2Arjav dvArA mAyAkaShAyako tathA paramatattvakI prAptirUp santoShase lobhakaShAyako (yogI) jItate hain .

isIprakAr (AchAryavar) shrI guNabhadrasvAmIne (AtmAnushAsanamen 216, 217, 221 tathA 223ven shlok dvArA) kahA hai ki :

[shlokArtha : ] kAmadev (apane) chittamen rahane par bhI (apanI) jaDatAke kAraN use na pahichAnakar, shankarane krodhI hokar bAhyamen kisIko kAmadev samajhakar use jalA diyA . (chittamen rahanevAlA kAmadev to jIvit honeke kAraN) usane kI huI ghor avasthAko (kAmavihval dashAko) shankar prApta hue . krodhake udayase (krodh utpanna honese) kise kAryahAni nahIn hotI ?’’

‘‘[shlokArtha : ] (yuddhamen bharatane bAhubali par chakra chhoDA parantu vah chakra

232 ]

1mArdav = komalatA; naramAI; nirmAnatA . 2Arjav = RujutA; saralatA .