Niyamsar-Hindi (English transliteration).

< Previous Page   Next Page >


Page 303 of 388
PDF/HTML Page 330 of 415

 

kahAnajainashAstramAlA ]nishchay-paramAvashyak adhikAr[ 303

sa bahirAtmA jIv iti . svAtmadhyAnaparAyaNassan niravasheSheNAntarmukha prashastAprashasta- samastavikalpajAlakeShu kadAchidapi na vartate at ev paramatapodhana sAkShAdantarAtmeti .

tathA choktan shrImadamRutachandrasUribhi
(vasantatilakA)
‘‘svechchhAsamuchchhaladanalpavikalpajAlA-
mevan vyatItya mahatIn nayapakShakakShAm
.
antarbahi samarasaikarasasvabhAvan
svan bhAvamekamupayAtyanubhUtimAtram
..’’
tathA hi
(mandAkrAntA)
muktvA jalpan bhavabhayakaran bAhyamAbhyantaran cha
smRutvA nityan samarasamayan chichchamatkAramekam
.
gnAnajyotiprakaTitanijAbhyantarAngAntarAtmA
kShINe mohe kimapi paraman tattvamantardadarsha
..259..

manako lagAtA hai, vah bahirAtmA jIv hai . nij AtmAke dhyAnamen parAyaN vartatA huA niravasheSharUpase (sampUrNarUpase ) antarmukh rahakar (param tapodhan ) prashasta - aprashasta samasta vikalpajAlommen kabhI bhI nahIn vartatA isIliye param tapodhan sAkShAt antarAtmA hai .

isIprakAr (AchAryadev ) shrImad amRutachandrasUrine (shrI samayasArakI AtmakhyAti nAmak TIkAmen 90ven shlok dvArA ) kahA hai ki :

‘‘[shlokArtha : ] isaprakAr jisamen bahu vikalponke jAl apaneAp uThate hain aisI vishAl nayapakShakakShAko (nayapakShakI bhUmiko ) lAnghakar (tattvavedI ) bhItar aur bAhar samatA - rasarUpI ek ras hI jisakA svabhAv hai aise anubhUtimAtra ek apane bhAvako (svarUpako ) prApta hotA hai .’’

aur (is 150vIn gAthAkI TIkA pUrNa karate hue TIkAkAr munirAj shlok kahate hain ) :

[shlokArtha : ] bhavabhayake karanevAle, bAhya tathA abhyantar jalpako chhoDakar, samarasamay (samatArasamay ) ek chaitanyachamatkArakA sadA smaraN karake, gnAnajyoti dvArA