atra shuddhanishchayadharmadhyAnAtmakapratikramaNAdikamev kartavyamityukta m .
mukti sundarIprathamadarshanaprAbhRutAtmakanishchayapratikramaNaprAyashchittapratyAkhyAnapramukhashuddhanishchay- kriyAshchaiv kartavyA sanhananashakti prAdurbhAve sati hanho munishArdUl paramAgamamakarandaniShyandi- mukhapadmaprabh sahajavairAgyaprAsAdashikharashikhAmaNe paradravyaparAngmukhasvadravyaniShNAtabuddhe panychendriy- prasaravarjitagAtramAtraparigrah . shakti hIno yadi dagdhakAlekAle kevalan tvayA nijaparamAtma- tattvashraddhAnamev kartavyamiti .
gAthA : 154 anvayArtha : — [yadi ] yAdi [kartum shakyate ] kiyA jA sake to [aho ] aho ! [dhyAnamayam ] dhyAnamay [pratikramaNAdikan ] pratikramaNAdi [karoShi ] kar; [yadi ] yadi [shaktivihIna ] tU shaktivihIn ho to [yAvat ] tabatak [shraddhAnan cha ev ] shraddhAn hI [kartavyam ] kartavya hai .
TIkA : — yahAn, shuddhanishchayadharmadhyAnasvarUp pratikramaNAdi hI karane yogya hain aisA kahA hai .
sahaj vairAgyarUpI mahalake shikharake shikhAmaNi, paradravyase parAngmukh aur svadravyamen niShNAt buddhivAle, pAnch indriyonke phai lAv rahit dehamAtra parigrahake dhArI, paramAgamarUpI jharate mukhavAle he padmaprabh munishArdUl ! ) sanhanan aur shaktikA 2prAdurbhAv ho to muktisundarIke pratham darshanakI bhenTasvarUp nishchayapratikramaN, nishchayaprAyashchitta, nishchayapratyAkhyAn Adi shuddhanishchayakriyAen hI kartavya hai . yadi is dagdhakAlarUp (hInakAlarUp ) akAlamen tU shaktihIn ho to tujhe keval nij paramAtmatattvakA shraddhAn hI kartavya hai .
[ab is 154vIn gAthAkI TIkA pUrNa karate hue TIkAkAr munirAj shlok kahate hain : ]
1makaranda jharate mukhakamalase shobhAyamAn he munishArdUl ! (athavA paramAgamarUpI makaranda
1 – makaranda = puShpa-ras, puShpa-parAg .
2 – prAdurbhAv = utpanna honA vah; prAkaTay; utpatti .