Niyamsar-Hindi (English transliteration).

< Previous Page   Next Page >


Page 334 of 388
PDF/HTML Page 361 of 415

 

niyamasAr
[ bhagavAnashrIkundakund-

nishchayanayen svarUpAkhyAnametat .

nishchayanayen svaprakAshakatvalakShaNan shuddhagnAnamihAbhihitan tathA sakalAvaraNapramukta shuddha- darshanamapi svaprakAshakaparamev . AtmA hi vimukta sakalendriyavyApAratvAt svaprakAshakatvalakShaN- lakShit iti yAvat . darshanamapi vimukta bahirviShayatvAt svaprakAshakatvapradhAnamev . itthan svarUp- pratyakShalakShaNalakShitAkShuNNasahajashuddhagnAnadarshanamayatvAt nishchayen jagattrayakAlatrayavartisthAvarajang- mAtmakasamastadravyaguNaparyAyaviShayeShu AkAshAprakAshakAdivikalpavidUrassan svasvarUpe sangnA- lakShaNaprakAshatayA niravasheSheNAntarmukhatvAdanavaratam akhanDAdvaitachichchamatkAramUrtirAtmA tiShThatIti .

(mandAkrAntA)
AtmA gnAnan bhavati niyatan svaprakAshAtmakan yA
draShTi sAkShAt prahatabahirAlambanA sApi chaiSha .
ekAkArasvarasavisarApUrNapuNya purANa
svasminnityan niyatavasatirnirvikalpe mahimni
..281..

[nishchayanayen ] nishchayanayase [AtmA ] AtmA [AtmaprakAsha ] svaprakAshak hai; [tasmAt ] isaliye [darshanam ] darshan svaprakAshak hai . TIkA :yah, nishchayanayase svarUpakA kathan hai .

yahAn nishchayanayase shuddha gnAnakA lakShaN svaprakAshakapanA kahA hai; usIprakAr sarva AvaraNase mukta shuddha darshan bhI svaprakAshak hI hai . AtmA vAstavamen, usane sarva indriyavyApArako chhoDA honese, svaprakAshakasvarUp lakShaNase lakShit hai; darshan bhI, usane bahirviShayapanA chhoDA honese, svaprakAshakatvapradhAn hI hai . isaprakAr svarUpapratyakSha - lakShaNase lakShit akhaNDa - sahaj - shuddhagnAnadarshanamay honeke kAraN, nishchayase, trilok - trikAlavartI sthAvar - jangamasvarUp samasta dravyaguNaparyAyarUp viShayon sambandhI prakAshya - prakAshakAdi vikalponse ati dUr vartatA huA, svasvarUpasanchetan jisakA lakShaN hai aise prakAsh dvArA sarvathA antarmukh honeke kAraN, AtmA nirantar akhaNDa - advait - chaitanyachamatkAramUrti rahatA hai .

[ab is 165vIn gAthAkI TIkA pUrNa karate hue TIkAkAr munirAj shlok kahate hain : ]

[shlokArtha : ] nishchayase AtmA svaprakAshak gnAn hai; jisane bAhya Alamban naShTa yahAn kuchh ashuddhi ho aisA lagatA hai .

334 ]