Niyamsar-Hindi (English transliteration).

< Previous Page   Next Page >


Page 348 of 388
PDF/HTML Page 375 of 415

 

niyamasAr
[ bhagavAnashrIkundakund-
IhApUrvan vachanan jIvasya cha bandhakAraNan bhavati .
IhArahitan vachanan tasmAjgnAnino na hi bandha ..174..

ih hi gnAnino bandhAbhAvasvarUpamukta m .

samyaggnAnI jIva kvachit kadAchidapi svabuddhipUrvakan vachanan na vakti svamanapariNAm- pUrvakamiti yAvat . kuta ? ‘‘amanaskA kevalina’’ iti vachanAt . ata kAraNAjjIvasya manapariNatipUrvakan vachanan bandhakAraNamityartha, manapariNAmapUrvakan vachanan kevalino na bhavati; IhApUrvan vachanamev sAbhilAShAtmakajIvasya bandhakAraNan bhavati, kevalimukhAravindavinirgato divyadhvaniranIhAtmaka samastajanahRudayAhlAdakAraNam; tata samyaggnAnino bandhAbhAv iti . hai; [pariNAmarahitavachanan ] (gnAnIko ) pariNAmarahit vachan hotA hai [tasmAt ] isaliye [gnAnina ] gnAnIko (kevalagnAnIko ) [hi ] vAstavamen [bandha na ] bandh nahIn hai .

[IhApUrvan ] ichchhApUrvak [vachanan ] vachan [jIvasya cha ] jIvako [bandhakAraNan ] bandhakA kAraN [bhavati ] hai; [IhArahitan vachanan ] (gnAnIko ) ichchhArahit vachan hotA hai [tasmAt ] isaliye [gnAnina ] gnAnIko (kevalagnAnIko ) [hi ] vAstavamen [bandha na ] bandh nahIn hai .

TIkA :yahAn vAstavamen gnAnIko (kevalagnAnIko ) bandhake abhAvakA svarUp kahA hai .

samyaggnAnI (kevalagnAnI ) jIv kahIn kabhI svabuddhipUrvak arthAt svaman- pariNAmapUrvak vachan nahIn bolatA . kyon ? ‘‘amanaskA kevalina (kevalI manarahit hain )’’ aisA (shAstrakA) vachan honese . is kAraNase (aisA samajhanA ki)jIvako manapariNatipUrvak vachan bandhakA kAraN hai aisA artha hai aur manapariNatipUrvak vachan to kevalIko hotA nahIn hai; (tathA) ichchhApUrvak vachan hI

sAbhilAShasvarUp jIvako bandhakA

kAraN hai aur kevalIke mukhAravindase nikalatI huI, samasta janonke hRudayako AhlAdake kAraNabhUt divyadhvani to anichchhAtmak (ichchhArahit) hotI hai; isaliye samyaggnAnIko (kevalagnAnIko) bandhakA abhAv hai .

[ab in 173 - 174vIn gAthAonkI TIkA pUrNa karate hue TIkAkAr munirAj tIn shlok kahate hain :] sAbhilAShasvarUp = jisakA svarUp sAbhilASh (ichchhAyukta) ho aise .

348 ]