Niyamsar-Hindi (English transliteration).

< Previous Page   Next Page >


Page 372 of 388
PDF/HTML Page 399 of 415

 

niyamasAr
[ bhagavAnashrIkundakund-

kinycha asya khalu nikhilAgamArthasArthapratipAdanasamarthasya niyamashabdasansUchit- vishuddhamokShamArgasya anchitapanychAstikAyaparisanAthasya sanchitapanchAchAraprapanychasya ShaDdravyavichitrasya saptatattvanavapadArthagarbhIkRutasya panchabhAvaprapanchapratipAdanaparAyaNasya nishchayapratikramaNapratyAkhyAn- prAyashchittaparamAlochanAniyamavyutsargaprabhRutisakalaparamArthakriyAkAnDADambarasamRuddhasya upayog- trayavishAlasya parameshvarasya shAstrasya dvividhan kil tAtparyan, sUtratAtparyan shAstratAtparyan cheti .

aur (is shAstrake tAtparya sambandhI aisA samajhanA ki ), jo (niyamasArashAstra) vAstavamen samasta Agamake arthasamUhakA pratipAdan karanemen samartha hai, jisane niyam - shabdase vishuddha mokShamArga samyak prakArase darshAyA hai, jo shobhit panchAstikAy sahit hai (arthAt jisamen pAnch astikAyakA varNan kiyA gayA hai ), jisamen panchAchAraprapanchakA sanchay kiyA gayA hai (arthAt jisamen gnAnAchAr, darshanAchAr, chAritrAchAr, tapAchAr aur vIryAchArarUp pAnch prakArake AchArakA kathan kiyA gayA hai ), jo chhah dravyonse vichitra hai (arthAt jo chhah dravyonke nirUpaNase vividh prakArakAsundar hai ), sAt tattva aur nav padArtha jisamen samAye hue hain, jo pAnch bhAvarUp vistArake pratipAdanamen parAyaN hai, jo nishchay - pratikramaN, nishchay - pratyAkhyAn, nishchay - prAyashchitta, param - AlochanA, niyam, vyutsarga Adi sakal paramArtha kriyAkAnDake ADambarase samRuddha hai (arthAt jisamen paramArtha kriyAonkA puShkal nirUpaN hai ) aur jo tIn upayogonse susampanna hai (arthAt jisamen ashubh, shubh aur shuddha upayogakA puShkal kathan hai )aise is parameshvar shAstrakA vAstavamen do prakArakA tAtparya hai : sUtratAtparya aur shAstratAtparya . sUtratAtparya to padyakathanase pratyek sUtramen (padya dvArA pratyek gAthAke antamen ) pratipAdit kiyA gayA hai . aur shAstratAtparya yah nimnAnusAr TIkA dvArA pratipAdit kiyA jAtA hai : yah (niyamasAr shAstra ) 1bhAgavat shAstra hai . jo (shAstra ) nirvANasundarIse utpanna honevAle, paramavItarAgAtmak, 2nirAbAdh, nirantar aur 3anang paramAnandakA denevAlA hai, jo 4niratishay, nityashuddha, niranjan nij kAraNaparamAtmAkI bhAvanAkA kAraN hai, jo samasta nayonke samUhase shobhit hai, jo pancham

372 ]

1bhAgavat = bhagavAnakA; daivI; pavitra .

2nirAbAdh = bAdhA rahit; nirvighna .

3anang = asharIrI; Atmik; atIndriy .

4niratishay = jisase koI baDhakar nahIn hai aise; anuttam; shreShTha; advitIy .