Niyamsar-Hindi (English transliteration).

< Previous Page   Next Page >


Page 72 of 388
PDF/HTML Page 99 of 415

 

niyamasAr
[ bhagavAnashrIkundakund-

mahAsatteti . tatra samastavastuvistaravyApinI mahAsattA, pratiniyatavastuvyApinI hyavAntarasattA . samastavyApakarUpavyApinI mahAsattA, pratiniyataikarUpavyApinI hyavAntarasattA . anantaparyAyavyApinI mahAsattA, pratiniyataikaparyAyavyApinI hyavAntarasattA . astItyasya bhAva astitvam . anen astitven kAyatven sanAthA panchAstikAyA . kAladravyasyAstitvamev, na kAyatvan, kAyA iv bahupradeshAbhAvAditi .

(AryA)
iti jinamArgAmbhodheruddhRutA pUrvasUribhi prItyA .
ShaDdravyaratnamAlA kanThAbharaNAy bhavyAnAm ..51..

arthAt bahupradeshomvAle) hote hain . astikAy pAnch hain .

astitva arthAt sattA . vah kaisI hai ? mahAsattA aur avAntarasattAaisI vastumen vyApta honevAlI vah avAntarasattA hai; samasta vyApak rUpamen vyApta honevAlI vah mahAsattA hai, pratiniyat ek rUpamen vyApta honevAlI vah avAntarasattA hai; ananta paryAyommen vyApta honevAlI vah mahAsattA hai, pratiniyat ek paryAyamen vyApta honevAlI vah avAntarasattA hai . padArthakA ‘3asti’ aisA bhAv vah astitva hai .

is astitvase aur kAyatvase sahit pAnch astikAy hain . kAladravyako astitva hI hai, kAyatva nahIn hai, kyonki kAyakI bhAnti use bahupradeshonkA abhAv hai .

[ab 34vIn gAthAkI TIkA pUrNa karate hue TIkAkAr munirAj shlok kahate hain :]

[shloekArtha :] isaprakAr jinamArgarUpI ratnAkaramense pUrvAchAryonne prItipUrvak ShaTdravyarUpI ratnonkI mAlA bhavyonke kaNThAbharaNake hetu bAhar nikAlI hai .51.

1sapratipakSha = pratipakSha sahit; virodhI sahit . (mahAsattA aur avAntarasattA paraspar virodhI hain .)
2pratiniyat = niyat; nishchit; amuk hI .
3asti = hai . (astitva = honA)

72 ]

1sapratipakSha hai . vahAn, samasta vastuvistAramen vyApta honevAlI vah mahAsattA hai, 2pratiniyat