Niyamsar-Hindi (Gujarati transliteration). Gatha: 105.

< Previous Page   Next Page >


Page 203 of 388
PDF/HTML Page 230 of 415

 

કહાનજૈનશાસ્ત્રમાલા ]નિશ્ચય-પ્રત્યાખ્યાન અધિકાર[ ૨૦૩
ણિક્કસાયસ્સ દંતસ્સ સૂરસ્સ વવસાયિણો .
સંસારભયભીદસ્સ પચ્ચક્ખાણં સુહં હવે ..૧૦૫..
નિઃકષાયસ્ય દાન્તસ્ય શૂરસ્ય વ્યવસાયિનઃ .
સંસારભયભીતસ્ય પ્રત્યાખ્યાનં સુખં ભવેત..૧૦૫..

નિશ્ચયપ્રત્યાખ્યાનયોગ્યજીવસ્વરૂપાખ્યાનમેતત.

સકલકષાયકલંકપંકવિમુક્ત સ્ય નિખિલેન્દ્રિયવ્યાપારવિજયોપાર્જિતપરમદાન્તરૂપસ્ય અખિલપરીષહમહાભટવિજયોપાર્જિતનિજશૂરગુણસ્ય નિશ્ચયપરમતપશ્ચરણનિરતશુદ્ધભાવસ્ય સંસાર- દુઃખભીતસ્ય વ્યવહારેણ ચતુરાહારવિવર્જનપ્રત્યાખ્યાનમ્ . કિં ચ પુનઃ વ્યવહારપ્રત્યાખ્યાનં

ગાથા : ૧૦૫ અન્વયાર્થ :[નિઃકષાયસ્ય ] જો નિઃકષાય હૈ, [દાન્તસ્ય ] હૈ ઔર [સંસારભયભીતસ્ય ] સંસારસે ભયભીત હૈ, ઉસે [સુખં પ્રત્યાખ્યાનં ] સુખમય પ્રત્યાખ્યાન (અર્થાત્ નિશ્ચયપ્રત્યાખ્યાન) [ભવેત્ ] હોતા હૈ .

ટીકા :જો જીવ નિશ્ચયપ્રત્યાખ્યાનકે યોગ્ય હો ઐસે જીવકે સ્વરૂપકા યહ કથન હૈ .

જો સમસ્ત કષાયકલંકરૂપ કીચડસે વિમુક્ત હૈ, સર્વ ઇન્દ્રિયોંકે વ્યાપાર પર વિજય પ્રાપ્ત કર લેનેસે જિસને પરમ દાન્તરૂપતા પ્રાપ્ત કી હૈ, સકલ પરિષહરૂપી મહા સુભટોંકો જીત લેનેસે જિસને નિજ શૂરગુણ પ્રાપ્ત કિયા હૈ, નિશ્ચય - પરમ - તપશ્ચરણમેં નિરત ઐસા શુદ્ધભાવ જિસે વર્તતા હૈ તથા જો સંસારદુઃખસે ભયભીત હૈ, ઉસે (યથોચિત શુદ્ધતા સહિત) વ્યવહારસે ચાર આહારકે ત્યાગરૂપ પ્રત્યાખ્યાન હૈ . પરન્તુ (શુદ્ધતારહિત) વ્યવહાર - પ્રત્યાખ્યાન તો કુદૃષ્ટિ (મિથ્યાત્વી) પુરુષકો ભી ચારિત્રમોહકે ઉદયકે હેતુભૂત દ્રવ્યકર્મ

જો શૂર એવં દાન્ત હૈ, અકષાય ઉદ્યમવાન હૈ .
ભવ - ભીરુ હૈ, હોતા ઉસે હી સુખદ પ્રત્યાખ્યાન હૈ ..૧૦૫..

દાન્ત હૈ, [શૂરસ્ય ] શૂરવીર હૈ, [વ્યવસાયિનઃ ] વ્યવસાયી (શુદ્ધતાકે પ્રતિ ઉદ્યમવન્ત)

દાન્ત = જિસને ઇન્દ્રિયોંકા દમન કિયા હો ઐસા; જિસને ઇન્દ્રિયોંકો વશ કિયા હો ઐસા; સંયમી .

નિરત = રત; તત્પર; પરાયણ; લીન .