ભાવશુદ્ધયભિધાનપરમાલોચનાસ્વરૂપપ્રતિપાદનદ્વારેણ શુદ્ધનિશ્ચયાલોચનાધિકારોપ- સંહારોપન્યાસોઽયમ્ .
તીવ્રચારિત્રમોહોદયબલેન પુંવેદાભિધાનનોકષાયવિલાસો મદઃ . અત્ર મદશબ્દેન મદનઃ કામપરિણામ ઇત્યર્થઃ . ચતુરસંદર્ભગર્ભીકૃતવૈદર્ભકવિત્વેન આદેયનામકર્મોદયે સતિ સકલજનપૂજ્યતયા, માતૃપિતૃસમ્બન્ધકુલજાતિવિશુદ્ધયા વા, શતસહસ્રકોટિભટાભિધાન- પ્રધાનબ્રહ્મચર્યવ્રતોપાર્જિતનિરુપમબલેન ચ, દાનાદિશુભકર્મોપાર્જિતસંપદ્વૃદ્ધિવિલાસેન, અથવા બુદ્ધિતપોવૈકુર્વણૌષધરસબલાક્ષીણર્દ્ધિભિઃ સપ્તભિર્વા, કમનીયકામિનીલોચનાનન્દેન વપુર્લાવણ્ય- રસવિસરેણ વા આત્માહંકારો માનઃ . ગુપ્તપાપતો માયા . યુક્ત સ્થલે ધનવ્યયાભાવો લોભઃ;
ગાથા : ૧૧૨ અન્વયાર્થ : — [મદમાનમાયાલોભવિવર્જિતભાવઃ તુ ] મદ (મદન), માન, માયા ઔર લોભ રહિત ભાવ વહ [ભાવશુદ્ધિઃ ] ભાવશુદ્ધિ હૈ [ઇતિ ] ઐસા [ભવ્યાનામ્ ] ભવ્યોંકો [લોકાલોકપ્રદર્શિભિઃ ] લોકાલોકકે દ્રષ્ટાઓંને [પરિકથિતઃ ] કહા હૈ .
ટીકા : — યહ, ભાવશુદ્ધિનામક પરમ - આલોચનાકે સ્વરૂપકે પ્રતિપાદન દ્વારા શુદ્ધ- નિશ્ચય - આલોચના અધિકારકે ઉપસંહારકા કથન હૈ .
તીવ્ર ચારિત્રમોહકે ઉદયકે કારણ પુરુષવેદ નામક નોકષાયકા વિલાસ વહ મદ હૈ . યહાઁ ‘મદ’ શબ્દકા અર્થ ‘મદન’ અર્થાત્ કામપરિણામ હૈ . (૧) ચતુર વચનરચનાવાલે ❃
(૨) માતા - પિતા સમ્બન્ધી કુલ - જાતિકી વિશુદ્ધિસે, (૩) પ્રધાન બ્રહ્મચર્યવ્રત દ્વારા ઉપાર્જિત લક્ષકોટિ સુભટ સમાન નિરુપમ બલસે, (૪) દાનાદિ શુભ કર્મ દ્વારા ઉપાર્જિત સમ્પત્તિકી વૃદ્ધિકે વિલાસસે, (૫) બુદ્ધિ, તપ, વિક્રિયા, ઔષધ, રસ, બલ ઔર અક્ષીણ — ઇન સાત ઋદ્ધિયોંસે, અથવા (૬) સુન્દર કામિનિયોંકે લોચનકો આનન્દ પ્રાપ્ત કરાનેવાલે શરીરલાવણ્યરસકે વિસ્તારસે હોનેવાલા જો આત્મ - અહઙ્કાર (આત્માકા અહંકારભાવ) વહ માન હૈ . ગુપ્ત પાપસે માયા હોતી હૈ . યોગ્ય સ્થાન પર ધનવ્યયકા અભાવ વહ લોભ હૈ; ❃ વૈદર્ભકવિ = એક પ્રકારકી સાહિત્યપ્રસિદ્ધ સુન્દર કાવ્યરચનામેં કુશલ કવિ