Niyamsar-Hindi (Gujarati transliteration).

< Previous Page   Next Page >


Page 258 of 388
PDF/HTML Page 285 of 415

 

નિયમસાર
[ ભગવાનશ્રીકુંદકુંદ-

યસ્ય ખલુ બાહ્યપ્રપંચપરાઙ્મુખસ્ય નિર્જિતાખિલેન્દ્રિયવ્યાપારસ્ય ભાવિજિનસ્ય પાપ- ક્રિયાનિવૃત્તિરૂપે બાહ્યસંયમે કાયવાઙ્મનોગુપ્તિરૂપસકલેન્દ્રિયવ્યાપારવર્જિતેઽભ્યન્તરાત્મનિ પરિમિતકાલાચરણમાત્રે નિયમે પરમબ્રહ્મચિન્મયનિયતનિશ્ચયાન્તર્ગતાચારે સ્વરૂપેઽવિચલસ્થિતિરૂપે વ્યવહારપ્રપંચિતપંચાચારે પંચમગતિહેતુભૂતે કિંચનભાવપ્રપંચપરિહીણે સકલદુરાચારનિવૃત્તિકારણે પરમતપશ્ચરણે ચ પરમગુરુપ્રસાદાસાદિતનિરંજનનિજકારણપરમાત્મા સદા સન્નિહિત ઇતિ કેવલિનાં શાસને તસ્ય પરદ્રવ્યપરાઙ્મુખસ્ય પરમવીતરાગસમ્યગ્દ્રષ્ટેર્વીતરાગચારિત્રભાજઃ સામાયિકવ્રતં સ્થાયિ ભવતીતિ .

(મંદાક્રાંતા)
આત્મા નિત્યં તપસિ નિયમે સંયમે સચ્ચરિત્રે
તિષ્ઠત્યુચ્ચૈઃ પરમયમિનઃ શુદ્ધ
દ્રષ્ટેર્મનશ્ચેત.
તસ્મિન્ બાઢં ભવભયહરે ભાવિતીર્થાધિનાથે
સાક્ષાદેષા સહજસમતા પ્રાસ્તરાગાભિરામે
..૨૧૨..

બાહ્ય પ્રપંચસે પરાઙ્મુખ ઔર સમસ્ત ઇન્દ્રિયવ્યાપારકો જીતે હુએ ઐસે જિસ ભાવી જિનકો પાપક્રિયાકી નિવૃત્તિરૂપ બાહ્યસંયમમેં, કાય - વચન - મનોગુપ્તિરૂપ, સમસ્ત ઇન્દ્રિયવ્યાપાર રહિત અભ્યંતરસંયમમેં, માત્ર પરિમિત (મર્યાદિત) કાલકે આચરણસ્વરૂપ નિયમમેં, નિજસ્વરૂપમેં અવિચલ સ્થિતિરૂપ, ચિન્મય - પરમબ્રહ્મમેં નિયત (નિશ્ચલ રહે હુએ) ઐસે નિશ્ચયઅન્તર્ગત-આચારમેં (અર્થાત્ નિશ્ચય - અભ્યંતર નિયમમેં), વ્યવહારસે પ્રપંચિત (જ્ઞાન-દર્શન-ચારિત્ર-તપ-વીર્યાચારરૂપ) પંચાચારમેં (અર્થાત્ વ્યવહારતપશ્ચરણમેં), તથા પંચમગતિકે હેતુભૂત, કિંચિત્ ભી પરિગ્રહપ્રપંચસે સર્વથા રહિત, સકલ દુરાચારકી નિવૃત્તિકે કારણભૂત ઐસે પરમ તપશ્ચરણમેં (ઇન સબમેં) પરમ ગુરુકે પ્રસાદસે પ્રાપ્ત કિયા હુઆ નિરંજન નિજ કારણપરમાત્મા સદા સમીપ હૈ (અર્થાત્ જિસ મુનિકો સંયમમેં, નિયમમેં ઔર તપમેં નિજ કારણપરમાત્મા સદા નિકટ હૈ ), ઉસ પરદ્રવ્યપરાઙ્મુખ પરમવીતરાગ - સમ્યક્દૃષ્ટિ વીતરાગ - ચારિત્રવંતકો સામાયિકવ્રત સ્થાયી હૈ ઐસા કેવલિયોંકે શાસનમેં કહા હૈ .

[અબ ઇસ ૧૨૭વીં ગાથાકી ટીકા પૂર્ણ કરતે હુએ ટીકાકાર મુનિરાજ શ્લોક કહતે હૈં : ]

[શ્લોકાર્થ : ] યદિ શુદ્ધદૃષ્ટિવન્ત (સમ્યગ્દૃષ્ટિ) જીવ ઐસા સમઝતા હૈ કિ પરમ મુનિકો તપમેં, નિયમમેં, સંયમમેં ઔર સત્ચારિત્રમેં સદા આત્મા ઊર્ધ્વ રહતા હૈ પ્રપંચિત = દર્શાયે ગયે; વિસ્તારકો પ્રાપ્ત .

૨૫૮ ]