ଇହ ଵାଗ୍ଗୁପ୍ତିସ୍ଵରୂପମୁକ୍ତ ମ୍ .
ଅତିପ୍ରଵୃଦ୍ଧକାମୈଃ କାମୁକଜନୈଃ ସ୍ତ୍ରୀଣାଂ ସଂଯୋଗଵିପ୍ରଲଂଭଜନିତଵିଵିଧଵଚନରଚନା କର୍ତଵ୍ଯା ଶ୍ରୋତଵ୍ଯା ଚ ସୈଵ ସ୍ତ୍ରୀକଥା . ରାଜ୍ଞାଂ ଯୁଦ୍ଧହେତୂପନ୍ଯାସୋ ରାଜକଥାପ୍ରପଂଚଃ . ଚୌରାଣାଂ ଚୌରପ୍ରଯୋଗକଥନଂ ଚୌରକଥାଵିଧାନମ୍ . ଅତିପ୍ରଵୃଦ୍ଧଭୋଜନପ୍ରୀତ୍ଯା ଵିଚିତ୍ରମଂଡକାଵଲୀଖଂଡଦଧିଖଂଡସିତାଶନପାନପ୍ରଶଂସା ଭକ୍ତ କଥା . ଆସାମପି କଥାନାଂ ପରିହାରୋ ଵାଗ୍ଗୁପ୍ତିଃ . ଅଲୀକନିଵୃତ୍ତିଶ୍ଚ ଵାଗ୍ଗୁପ୍ତିଃ . ଅନ୍ଯେଷାଂ ଅପ୍ରଶସ୍ତଵଚସାଂ ନିଵୃତ୍ତିରେଵ ଵା ଵାଗ୍ଗୁପ୍ତିଃ ଇତି .
ତଥା ଚୋକ୍ତଂ ଶ୍ରୀପୂଜ୍ଯପାଦସ୍ଵାମିଭିଃ —
ଗାଥା : ୬୭ ଅନ୍ଵଯାର୍ଥ : — [ପାପହେତୋଃ ] ପାପକେ ହେତୁଭୂତ ଐସେ [ସ୍ତ୍ରୀରାଜଚୌରଭକ୍ତକଥାଦିଵଚନସ୍ଯ ] ସ୍ତ୍ରୀକଥା, ରାଜକଥା, ଚୋରକଥା, ଭକ୍ତକଥା ଇତ୍ଯାଦିରୂପ ଵଚନୋଂକା [ପରିହାରଃ ] ପରିହାର [ଵା ] ଅଥଵା [ଅଲୀକାଦିନିଵୃତ୍ତିଵଚନଂ ] ଅସତ୍ଯାଦିକକୀ ନିଵୃତ୍ତିଵାଲେ ଵଚନ [ଵାଗ୍ଗୁପ୍ତିଃ ] ଵହ ଵଚନଗୁପ୍ତି ହୈ .
ଟୀକା : — ଯହାଁ ଵଚନଗୁପ୍ତିକା ସ୍ଵରୂପ କହା ହୈ .
ଜିନ୍ହେଂ କାମ ଅତି ଵୃଦ୍ଧିକୋ ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଆ ହୋ ଐସେ କାମୀ ଜନୋଂ ଦ୍ଵାରା କୀ ଜାନେଵାଲୀ ଔର ସୁନୀ ଜାନେଵାଲୀ ଐସୀ ଜୋ ସ୍ତ୍ରିଯୋଂକୀ ସଂଯୋଗଵିଯୋଗଜନିତ ଵିଵିଧ ଵଚନରଚନା ( – ସ୍ତ୍ରିଯୋଂ ସମ୍ବନ୍ଧୀ ବାତ) ଵହୀ ସ୍ତ୍ରୀକଥା ହୈ; ରାଜାଓଂକା ଯୁଦ୍ଧହେତୁକ କଥନ (ଅର୍ଥାତ୍ ରାଜାଓଂ ଦ୍ଵାରା କିଯେ ଜାନେଵାଲେ ଯୁଦ୍ଧାଦିକକା କଥନ) ଵହ ରାଜକଥାପ୍ରପଂଚ ହୈ; ଚୋରୋଂକା ଚୋରପ୍ରଯୋଗକଥନ ଵହ ଚୋରକଥାଵିଧାନ ହୈ (ଅର୍ଥାତ୍ ଚୋରୋଂ ଦ୍ଵାରା କିଯେ ଜାନେଵାଲେ ଚୋରୀକେ ପ୍ରଯୋଗୋଂକୀ ବାତ ଵହ ଚୋରକଥା ହୈ ); ଅତି ଵୃଦ୍ଧିକୋ ପ୍ରାପ୍ତ ଭୋଜନକୀ ପ୍ରୀତି ଦ୍ଵାରା ମୈଦାକୀ ପୂରୀ ଔର ଶକ୍କର, ଦହୀ - ଶକ୍କର, ମିସରୀ ଇତ୍ଯାଦି ଅନେକ ପ୍ରକାରକେ ଅଶନ - ପାନକୀ ପ୍ରଶଂସା ଵହ ଭକ୍ତକଥା (ଭୋଜନକଥା) ହୈ . — ଇନ ସମସ୍ତ କଥାଓଂକା ପରିହାର ସୋ ଵଚନଗୁପ୍ତି ହୈ . ଅସତ୍ଯକୀ ନିଵୃତ୍ତି ଭୀ ଵଚନଗୁପ୍ତି ହୈ . ଅଥଵା (ଅସତ୍ଯ ଉପରାନ୍ତ) ଅନ୍ଯ ଅପ୍ରଶସ୍ତ ଵଚନୋଂକୀ ନିଵୃତ୍ତି ଵହୀ ଵଚନଗୁପ୍ତି ହୈ .
ଇସପ୍ରକାର (ଆଚାର୍ଯଵର) ଶ୍ରୀ ପୂଜ୍ଯପାଦସ୍ଵାମୀନେ (ସମାଧିତଂତ୍ରମେଂ ୧୭ଵେଂ ଶ୍ଲୋକ ଦ୍ଵାରା) କହା ହୈ କି : —
୧୩୨ ]