ଅତ୍ର ଭେଦଵିଜ୍ଞାନାତ୍ କ୍ରମେଣ ନିଶ୍ଚଯଚାରିତ୍ରଂ ଭଵତୀତ୍ଯୁକ୍ତ ମ୍ .
ପୂର୍ଵୋକ୍ତ ପଂଚରତ୍ନାଂଚିତାର୍ଥପରିଜ୍ଞାନେନ ପଂଚମଗତିପ୍ରାପ୍ତିହେତୁଭୂତେ ଜୀଵକର୍ମପୁଦ୍ଗଲଯୋର୍ଭେଦାଭ୍ଯାସେ ସତି, ତସ୍ମିନ୍ନେଵ ଚ ଯେ ମୁମୁକ୍ଷଵଃ ସର୍ଵଦା ସଂସ୍ଥିତାସ୍ତେ ହ୍ଯତ ଏଵ ମଧ୍ଯସ୍ଥାଃ, ତେନ କାରଣେନ ତେଷାଂ ପରମସଂଯମିନାଂ ଵାସ୍ତଵଂ ଚାରିତ୍ରଂ ଭଵତି . ତସ୍ଯ ଚାରିତ୍ରାଵିଚଲସ୍ଥିତିହେତୋଃ ପ୍ରତିକ୍ରମଣାଦି- ନିଶ୍ଚଯକ୍ରିଯା ନିଗଦ୍ଯତେ . ଅତୀତଦୋଷପରିହାରାର୍ଥଂ ଯତ୍ପ୍ରାଯଶ୍ଚିତ୍ତଂ କ୍ରିଯତେ ତତ୍ପ୍ରତିକ୍ରମଣମ୍ . ଆଦିଶବ୍ଦେନ ପ୍ରତ୍ଯାଖ୍ଯାନାଦୀନାଂ ସଂଭଵଶ୍ଚୋଚ୍ଯତ ଇତି .
ଗାଥା : ୮୨ ଅନ୍ଵଯାର୍ଥ : — [ଇଦ୍ରଗ୍ଭେଦାଭ୍ଯାସେ ] ଐସା ଭେଦ - ଅଭ୍ଯାସ ହୋନେ ପର [ମଧ୍ଯସ୍ଥଃ ] ଜୀଵ ମଧ୍ଯସ୍ଥ ହୋତା ହୈ, [ତେନ ଚାରିତ୍ରମ୍ ଭଵତି ] ଉସସେ ଚାରିତ୍ର ହୋତା ହୈ . [ତଦ୍ଦ୍ରଢୀକରଣନିମିତ୍ତଂ ] ଉସେ (ଚାରିତ୍ରକୋ) ଦୃଢ଼ କରନେକେ ଲିଯେ [ପ୍ରତିକ୍ରମଣାଦିଂ ପ୍ରଵକ୍ଷ୍ଯାମି ] ମୈଂ ପ୍ରତିକ୍ରମଣାଦି କହୂଁଗା .
ଟୀକା : — ଯହାଁ, ଭେଦଵିଜ୍ଞାନ ଦ୍ଵାରା କ୍ରମସେ ନିଶ୍ଚଯ - ଚାରିତ୍ର ହୋତା ହୈ ଐସା କହା ହୈ .
ପୂର୍ଵୋକ୍ତ ପଂଚରତ୍ନୋଂସେ ଶୋଭିତ ଅର୍ଥପରିଜ୍ଞାନ ( – ପଦାର୍ଥୋଂକେ ଜ୍ଞାନ) ଦ୍ଵାରା ପଂଚମ ଗତିକୀ ପ୍ରାପ୍ତିକେ ହେତୁଭୂତ ଐସା ଜୀଵକା ଔର କର୍ମପୁଦ୍ଗଲକା ଭେଦ - ଅଭ୍ଯାସ ହୋନେ ପର, ଉସୀମେଂ ଜୋ ମୁମୁକ୍ଷୁ ସର୍ଵଦା ସଂସ୍ଥିତ ରହତେ ହୈଂ, ଵେ ଉସ (ସତତ ଭେଦାଭ୍ଯାସ) ଦ୍ଵାରା ମଧ୍ଯସ୍ଥ ହୋତେ ହୈଂ ଔର ଉସ କାରଣସେ ଉନ ପରମ ସଂଯମିଯୋଂକୋ ଵାସ୍ତଵିକ ଚାରିତ୍ର ହୋତା ହୈ . ଉସ ଚାରିତ୍ରକୀ ଅଵିଚଲ ସ୍ଥିତିକେ ହେତୁସେ ପ୍ରତିକ୍ରମଣାଦି ନିଶ୍ଚଯକ୍ରିଯା କହୀ ଜାତୀ ହୈ . ଅତୀତ ( – ଭୂତ କାଲକେ) ଦୋଷୋଂକେ ପରିହାର ହେତୁ ଜୋ ପ୍ରାଯଶ୍ଚିତ କିଯା ଜାତା ହୈ ଵହ ପ୍ରତିକ୍ରମଣ ହୈ . ‘ଆଦି’ ଶବ୍ଦସେ ପ୍ରତ୍ଯାଖ୍ଯାନାଦିକା ସଂଭଵ କହା ଜାତା ହୈ (ଅର୍ଥାତ୍ ପ୍ରତିକ୍ରମଣାଦିମେଂ ଜୋ ‘ଆଦି’ ଶବ୍ଦ ହୈ ଵହ ପ୍ରତ୍ଯାଖ୍ଯାନ ଆଦିକା ଭୀ ସମାଵେଶ କରନେକେ ଲିଯେ ହୈ ) .