ଅଵଶସ୍ଯ ପରମଜିନଯୋଗୀଶ୍ଵରସ୍ଯ ପରମାଵଶ୍ଯକକର୍ମାଵଶ୍ଯଂ ଭଵତୀତ୍ଯତ୍ରୋକ୍ତ ମ୍ .
ଯୋ ହି ଯୋଗୀ ସ୍ଵାତ୍ମପରିଗ୍ରହାଦନ୍ଯେଷାଂ ପଦାର୍ଥାନାଂ ଵଶଂ ନ ଗତଃ, ଅତ ଏଵ ଅଵଶ ଇତ୍ଯୁକ୍ତ :, ଅଵଶସ୍ଯ ତସ୍ଯ ପରମଜିନଯୋଗୀଶ୍ଵରସ୍ଯ ନିଶ୍ଚଯଧର୍ମଧ୍ଯାନାତ୍ମକପରମାଵଶ୍ଯକକର୍ମାଵଶ୍ଯଂ ଭଵତୀତି ବୋଦ୍ଧଵ୍ଯମ୍ . ନିରଵଯଵସ୍ଯୋପାଯୋ ଯୁକ୍ତି : . ଅଵଯଵଃ କାଯଃ, ଅସ୍ଯାଭାଵାତ୍ ଅଵଯଵାଭାଵଃ . ଅଵଶଃ ପରଦ୍ରଵ୍ଯାଣାଂ ନିରଵଯଵୋ ଭଵତୀତି ନିରୁକ୍ତି : ଵ୍ଯୁତ୍ପତ୍ତିଶ୍ଚେତି .
ଅନ୍ଯେଷାଂ ଯୋ ନ ଵଶ ଇତି ଯା ସଂସ୍ଥିତିଃ ସା ନିରୁକ୍ତି : .
ସ୍ଫୂ ର୍ଜଜ୍ଜ୍ଯୋତିଃସ୍ଫୁ ଟିତସହଜାଵସ୍ଥଯାଽମୂର୍ତତା ସ୍ଯାତ୍ ..୨୩୯..
‘ଆଵଶ୍ଯକ’ ହୈ [ଇତି ବୋଦ୍ଧଵ୍ଯମ୍ ] ଐସା ଜାନନା; [ଯୁକ୍ତିଃ ଇତି ] ଵହ (ଅଶରୀରୀ ହୋନେକୀ) ଯୁକ୍ତି ହୈ, [ଉପାଯଃ ଇତି ଚ ] ଵହ (ଅଶରୀର ହୋନେକା) ଉପାଯ ହୈ, [ନିରଵଯଵଃ ଭଵତି ] ଉସସେ ଜୀଵ ନିରଵଯଵ (ଅର୍ଥାତ୍ ଅଶରୀର) ହୋତା ହୈ . [ନିରୁକ୍ତିଃ ] ଐସୀ ନିରୁକ୍ତି ହୈ .
ଟୀକା : — ଯହାଁ, ❃ଅଵଶ ପରମଜିନଯୋଗୀଶ୍ଵରକୋ ପରମ ଆଵଶ୍ଯକ କର୍ମ ଅଵଶ୍ଯ ହୈ ଐସା କହା ହୈ .
ଜୋ ଯୋଗୀ ନିଜ ଆତ୍ମାକେ ପରିଗ୍ରହକେ ଅତିରିକ୍ତ ଅନ୍ଯ ପଦାର୍ଥୋଂକେ ଵଶ ନହୀଂ ହୋତା ଔର ଇସୀଲିଯେ ଜିସେ ‘ଅଵଶ’ କହା ଜାତା ହୈ, ଉସ ଅଵଶ ପରମଜିନଯୋଗୀଶ୍ଵରକୋ ନିଶ୍ଚଯଧର୍ମଧ୍ଯାନସ୍ଵରୂପ ପରମ - ଆଵଶ୍ଯକ - କର୍ମ ଅଵଶ୍ଯ ହୈ ଐସା ଜାନନା . (ଵହ ପରମ - ଆଵଶ୍ଯକ - କର୍ମ ) ନିରଵଯଵପନେକା ଉପାଯ ହୈ, ଯୁକ୍ତି ହୈ . ଅଵଯଵ ଅର୍ଥାତ୍ କାଯ; ଉସକା (କାଯକା) ଅଭାଵ ଵହ ଅଵଯଵକା ଅଭାଵ (ଅର୍ଥାତ୍ ନିରଵଯଵପନା) . ପରଦ୍ରଵ୍ଯୋଂକୋ ଅଵଶ ଜୀଵ ନିରଵଯଵ ହୋତା ହୈ (ଅର୍ଥାତ୍ ଜୋ ଜୀଵ ପରଦ୍ରଵ୍ଯୋଂକୋ ଵଶ ନହୀଂ ହୋତା ଵହ ଅକାଯ ହୋତା ହୈ ) . ଇସପ୍ରକାର ନିରୁକ୍ତି — ଵ୍ଯୁତ୍ପତ୍ତି — ହୈ .
[ଅବ ଇସ ୧୪୨ଵୀଂ ଗାଥାକୀ ଟୀକା ପୂର୍ଣ କରତେ ହୁଏ ଟୀକାକାର ମୁନିରାଜ ଶ୍ଲୋକ କହତେ ହୈଂ : ]
[ଶ୍ଲୋକାର୍ଥ : — ] କୋଈ ଯୋଗୀ ସ୍ଵହିତମେଂ ଲୀନ ରହତା ହୁଆ ଶୁଦ୍ଧଜୀଵାସ୍ତିକାଯକେ ଅତିରିକ୍ତ ଅନ୍ଯ ପଦାର୍ଥୋଂକେ ଵଶ ନହୀଂ ହୋତା . ଇସପ୍ରକାର ଜୋ ସୁସ୍ଥିତ ରହନା ସୋ ନିରୁକ୍ତି (ଅର୍ଥାତ୍ ❃ ଅଵଶ = ପରକେ ଵଶ ନ ହୋଂ ଐସେ; ସ୍ଵଵଶ; ସ୍ଵାଧୀନ; ସ୍ଵତଂତ୍ର .