ଇହ ହି କେଵଲଜ୍ଞାନକେଵଲଦର୍ଶନଯୋର୍ଯୁଗପଦ୍ଵର୍ତନଂ ଦ୍ରଷ୍ଟାନ୍ତମୁଖେନୋକ୍ତ ମ୍ .
ଅତ୍ର ଦ୍ରଷ୍ଟାନ୍ତପକ୍ଷେ କ୍ଵଚିତ୍କାଲେ ବଲାହକପ୍ରକ୍ଷୋଭାଭାଵେ ଵିଦ୍ଯମାନେ ନଭସ୍ସ୍ଥଲସ୍ଯ ମଧ୍ଯଗତସ୍ଯ ସହସ୍ରକିରଣସ୍ଯ ପ୍ରକାଶତାପୌ ଯଥା ଯୁଗପଦ୍ ଵର୍ତେତେ, ତଥୈଵ ଚ ଭଗଵତଃ ପରମେଶ୍ଵରସ୍ଯ ତୀର୍ଥାଧିନାଥସ୍ଯ ଜଗତ୍ତ୍ରଯକାଲତ୍ରଯଵର୍ତିଷୁ ସ୍ଥାଵରଜଂଗମଦ୍ରଵ୍ଯଗୁଣପର୍ଯାଯାତ୍ମକେଷୁ ଜ୍ଞେଯେଷୁ ସକଲଵିମଲକେଵଲଜ୍ଞାନ- କେଵଲଦର୍ଶନେ ଚ ଯୁଗପଦ୍ ଵର୍ତେତେ . କିଂ ଚ ସଂସାରିଣାଂ ଦର୍ଶନପୂର୍ଵମେଵ ଜ୍ଞାନଂ ଭଵତି ଇତି .
ତଥା ଚୋକ୍ତଂ ପ୍ରଵଚନସାରେ —
ଗାଥା : ୧୬୦ ଅନ୍ଵଯାର୍ଥ : — [କେଵଲଜ୍ଞାନିନଃ ] କେଵଲଜ୍ଞାନୀକୋ [ଜ୍ଞାନଂ ] ଜ୍ଞାନ [ତଥା ଚ ] ତଥା [ଦର୍ଶନଂ ] ଦର୍ଶନ [ଯୁଗପଦ୍ ] ଯୁଗପଦ୍ [ଵର୍ତତେ ] ଵର୍ତତେ ହୈଂ . [ଦିନକର- ପ୍ରକାଶତାପୌ ] ସୂର୍ଯକେ ପ୍ରକାଶ ଔର ତାପ [ଯଥା ] ଜିସପ୍ରକାର [ଵର୍ତେତେ ] (ଯୁଗପଦ୍ ) ଵର୍ତତେ ହୈଂ [ତଥା ଜ୍ଞାତଵ୍ଯମ୍ ] ଉସୀ ପ୍ରକାର ଜାନନା .
ଟୀକା : — ଯହାଁ ଵାସ୍ତଵମେଂ କେଵଲଜ୍ଞାନ ଔର କେଵଲଦର୍ଶନକା ଯୁଗପଦ୍ ଵର୍ତନା ଦୃଷ୍ଟାନ୍ତ ଦ୍ଵାରା କହା ହୈ .
ଯହାଁ ଦୃଷ୍ଟାନ୍ତପକ୍ଷସେ କିସୀ ସମଯ ବାଦଲୋଂକୀ ବାଧା ନ ହୋ ତବ ଆକାଶକେ ମଧ୍ଯମେଂ ସ୍ଥିତ ସୂର୍ଯକେ ପ୍ରକାଶ ଔର ତାପ ଜିସପ୍ରକାର ଯୁଗପଦ୍ ଵର୍ତତେ ହୈଂ, ଉସୀପ୍ରକାର ଭଗଵାନ ପରମେଶ୍ଵର ତୀର୍ଥାଧିନାଥକୋ ତ୍ରିଲୋକଵର୍ତୀ ଔର ତ୍ରିକାଲଵର୍ତୀ, ସ୍ଥାଵର - ଜଙ୍ଗମ ଦ୍ରଵ୍ଯଗୁଣପର୍ଯାଯାତ୍ମକ ଜ୍ଞେଯୋଂମେଂ ସକଲ - ଵିମଲ (ସର୍ଵଥା ନିର୍ମଲ ) କେଵଲଜ୍ଞାନ ଔର କେଵଲଦର୍ଶନ ଯୁଗପଦ୍ ଵର୍ତତେ ହୈଂ . ଔର (ଵିଶେଷ ଇତନା ସମଝନା କି ), ସଂସାରିଯୋଂକୋ ଦର୍ଶନପୂର୍ଵକ ହୀ ଜ୍ଞାନ ହୋତା ହୈ (ଅର୍ଥାତ୍ ପ୍ରଥମ ଦର୍ଶନ ଔର ଫି ର ଜ୍ଞାନ ହୋତା ହୈ, ଯୁଗପଦ୍ ନହୀଂ ହୋତେ) .
ଇସୀପ୍ରକାର (ଶ୍ରୀମଦ୍ଭଗଵତ୍କୁନ୍ଦକୁନ୍ଦାଚାର୍ଯଦେଵପ୍ରଣୀତ ) ଶ୍ରୀ ପ୍ରଵଚନସାରମେଂ (୬୧ଵୀଂ ଗାଥା ଦ୍ଵାରା ) କହା ହୈ କି : —
[ଗାଥାର୍ଥ : — ] ଜ୍ଞାନ ପଦାର୍ଥୋଂକେ ପାରକୋ ପ୍ରାପ୍ତ ହୈ ଔର ଦର୍ଶନ ଲୋକାଲୋକମେଂ ଵିସ୍ତୃତ ହୈ; ସର୍ଵ ଅନିଷ୍ଟ ନଷ୍ଟ ହୁଆ ହୈ ଔର ଜୋ ଇଷ୍ଟ ହୈ ଵହ ସବ ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଆ ହୈ .’’
୩୨୨ ]