ସର୍ଵଜ୍ଞଵୀତରାଗସ୍ଯ ଵାଂଛାଭାଵତ୍ଵମତ୍ରୋକ୍ତ ମ୍ .
ଭଗଵାନର୍ହତ୍ପରମେଷ୍ଠୀ ସାଦ୍ଯନିଧନାମୂର୍ତାତୀନ୍ଦ୍ରିଯସ୍ଵଭାଵଶୁଦ୍ଧସଦ୍ଭୂତଵ୍ଯଵହାରେଣ କେଵଲଜ୍ଞାନାଦି- ଶୁଦ୍ଧଗୁଣାନାମାଧାରଭୂତତ୍ଵାତ୍ ଵିଶ୍ଵମଶ୍ରାନ୍ତଂ ଜାନନ୍ନପି ପଶ୍ଯନ୍ନପି ଵା ମନଃପ୍ରଵୃତ୍ତେରଭାଵାଦୀହାପୂର୍ଵକଂ ଵର୍ତନଂ ନ ଭଵତି ତସ୍ଯ କେଵଲିନଃ ପରମଭଟ୍ଟାରକସ୍ଯ, ତସ୍ମାତ୍ ସ ଭଗଵାନ୍ କେଵଲଜ୍ଞାନୀତି ପ୍ରସିଦ୍ଧଃ, ପୁନସ୍ତେନ କାରଣେନ ସ ଭଗଵାନ୍ ଅବନ୍ଧକ ଇତି .
ତଥା ଚୋକ୍ତଂ ଶ୍ରୀପ୍ରଵଚନସାରେ —
ଗାଥା : ୧୭୨ ଅନ୍ଵଯାର୍ଥ : — [ଜାନନ୍ ପଶ୍ଯନ୍ ] ଜାନତେ ଔର ଦେଖତେ ହୁଏ ଭୀ, [କେଵଲିନଃ ] କେଵଲୀକୋ [ଈହାପୂର୍ଵଂ ] ଇଚ୍ଛାପୂର୍ଵକ (ଵର୍ତନ ) [ନ ଭଵତି ] ନହୀଂ ହୋତା; [ତସ୍ମାତ୍ ] ଇସଲିଯେ ଉନ୍ହେଂ [କେଵଲଜ୍ଞାନୀ ] ‘କେଵଲଜ୍ଞାନୀ’ କହା ହୈ; [ତେନ ତୁ ] ଔର ଇସଲିଯେ [ସଃ ଅବନ୍ଧକଃ ଭଣିତଃ ] ଅବନ୍ଧକ କହା ହୈ .
ଟୀକା : — ଯହାଁ, ସର୍ଵଜ୍ଞ ଵୀତରାଗକୋ ଵାଂଛାକା ଅଭାଵ ହୋତା ହୈ ଐସା କହା ହୈ .
ଭଗଵାନ ଅର୍ହଂତ ପରମେଷ୍ଠୀ ସାଦି - ଅନନ୍ତ ଅମୂର୍ତ ଅତୀନ୍ଦ୍ରିଯସ୍ଵଭାଵଵାଲେ ଶୁଦ୍ଧ- ସଦ୍ଭୂତଵ୍ଯଵହାରସେ କେଵଲଜ୍ଞାନାଦି ଶୁଦ୍ଧ ଗୁଣୋଂକେ ଆଧାରଭୂତ ହୋନେକେ କାରଣ ଵିଶ୍ଵକୋ ନିରନ୍ତର ଜାନତେ ହୁଏ ଭୀ ଔର ଦେଖତେ ହୁଏ ଭୀ, ଉନ ପରମ ଭଟ୍ଟାରକ କେଵଲୀକୋ ମନପ୍ରଵୃତ୍ତିକା (ମନକୀ ପ୍ରଵୃତ୍ତିକା, ଭାଵମନପରିଣତିକା ) ଅଭାଵ ହୋନେସେ ଇଚ୍ଛାପୂର୍ଵକ ଵର୍ତନ ନହୀଂ ହୋତା; ଇସଲିଯେ ଵେ ଭଗଵାନ ‘କେଵଲଜ୍ଞାନୀ’ ରୂପସେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ହୈଂ; ଔର ଉସ କାରଣସେ ଵେ ଭଗଵାନ ଅବନ୍ଧକ ହୈଂ
ଇସୀପ୍ରକାର (ଶ୍ରୀମଦ୍ଭଗଵତ୍କୁନ୍ଦକୁନ୍ଦାଚାର୍ଯଦେଵପ୍ରଣୀତ ) ଶ୍ରୀ ପ୍ରଵଚନସାରମେଂ (୫୨ଵୀଂ ଗାଥା ଦ୍ଵାରା ) କହା ହୈ କି : —
‘‘[ଗାଥାର୍ଥ : — ] (କେଵଲଜ୍ଞାନୀ ) ଆତ୍ମା ପଦାର୍ଥୋଂକୋ ଜାନତା ହୁଆ ଭୀ ଉନ - ରୂପ ପରିଣମିତ ନହୀଂ ହୋତା, ଉନ୍ହେଂ ଗ୍ରହଣ ନହୀଂ କରତା ଔର ଉନ ପଦାର୍ଥୋଂରୂପମେଂ ଉତ୍ପନ୍ନ ନହୀଂ ହୋତା ଇସଲିଯେ ଉସେ ଅବନ୍ଧକ କହା ହୈ .’’
୩୪୬ ]