ଶାସ୍ତ୍ରନାମଧେଯକଥନଦ୍ଵାରେଣ ଶାସ୍ତ୍ରୋପସଂହାରୋପନ୍ଯାସୋଽଯମ୍ .
ଅତ୍ରାଚାର୍ଯାଃ ପ୍ରାରବ୍ଧସ୍ଯାନ୍ତଗମନତ୍ଵାତ୍ ନିତରାଂ କୃତାର୍ଥତାଂ ପରିପ୍ରାପ୍ଯ ନିଜଭାଵନାନିମିତ୍ତ- ମଶୁଭଵଂଚନାର୍ଥଂ ନିଯମସାରାଭିଧାନଂ ଶ୍ରୁତଂ ପରମାଧ୍ଯାତ୍ମଶାସ୍ତ୍ରଶତକୁଶଲେନ ମଯା କୃତମ୍ . କିଂ କୃତ୍ଵା ? ପୂର୍ଵଂ ଜ୍ଞାତ୍ଵା ଅଵଂଚକପରମଗୁରୁପ୍ରସାଦେନ ବୁଦ୍ଧ୍ଵେତି . କମ୍ ? ଜିନୋପଦେଶଂ ଵୀତରାଗସର୍ଵଜ୍ଞ- ମୁଖାରଵିନ୍ଦଵିନିର୍ଗତପରମୋପଦେଶମ୍ . ତଂ ପୁନଃ କିଂଵିଶିଷ୍ଟମ୍ ? ପୂର୍ଵାପରଦୋଷନିର୍ମୁକ୍ତଂ ପୂର୍ଵାପରଦୋଷ- ହେତୁଭୂତସକଲମୋହରାଗଦ୍ଵେଷାଭାଵାଦାପ୍ତମୁଖଵିନିର୍ଗତତ୍ଵାନ୍ନିର୍ଦୋଷମିତି .
ଗାଥା : ୧୮୭ ଅନ୍ଵଯାର୍ଥ : — [ପୂର୍ଵାପରଦୋଷନିର୍ମୁକ୍ତମ୍ ] ପୂର୍ଵାପର ଦୋଷ ରହିତ [ଜିନୋପଦେଶଂ ] ଜିନୋପଦେଶକୋ [ଜ୍ଞାତ୍ଵା ] ଜାନକର [ମଯା ] ମୈଂନେ [ନିଜଭାଵନାନିମିତ୍ତଂ ] ନିଜଭାଵନାନିମିତ୍ତସେ [ନିଯମସାରନାମଶ୍ରୁତମ୍ ] ନିଯମସାର ନାମକା ଶାସ୍ତ୍ର [କୃତମ୍ ] କିଯା ହୈ .
ଟୀକା : — ଯହ, ଶାସ୍ତ୍ରକେ ନାମକଥନ ଦ୍ଵାରା ଶାସ୍ତ୍ରକେ ଉପସଂହାର ସମ୍ବନ୍ଧୀ କଥନ ହୈ .
ଯହାଁ ଆଚାର୍ଯଶ୍ରୀ (ଶ୍ରୀମଦ୍ଭଗଵତ୍କୁନ୍ଦକୁନ୍ଦାଚାର୍ଯଦେଵ ) ପ୍ରାରମ୍ଭ କିଯେ ହୁଏ କାର୍ଯକେ ଅନ୍ତକୋ ପ୍ରାପ୍ତ କରନେସେ ଅତ୍ଯନ୍ତ କୃତାର୍ଥତାକୋେ ପାକର କହତେ ହୈଂ କି ସୈଂକଡ଼ୋଂ ପରମ – ଅଧ୍ଯାତ୍ମଶାସ୍ତ୍ରୋଂମେଂ କୁଶଲ ଐସେ ମୈଂନେ ନିଜଭାଵନାନିମିତ୍ତସେ — ଅଶୁଭଵଂଚନାର୍ଥ ନିଯମସାର ନାମକ ଶାସ୍ତ୍ର କିଯା ହୈ . କ୍ଯା କରକେ (ଯହ ଶାସ୍ତ୍ର କିଯା ହୈ) ? ପ୍ରଥମ ×ଅଵଂଚକ ପରମ ଗୁରୁକେ ପ୍ରସାଦସେ ଜାନକର . କ୍ଯା ଜାନକର ? ଜିନୋପଦେଶକୋ ଅର୍ଥାତ୍ ଵୀତରାଗ - ସର୍ଵଜ୍ଞକେ ମୁଖାରଵିନ୍ଦସେ ନିକଲେ ହୁଏ ପରମ ଉପଦେଶକୋ . କୈସା ହୈ ଵହ ଉପଦେଶ ? ପୂର୍ଵାପର ଦୋଷ ରହିତ ହୈ ଅର୍ଥାତ୍ ପୂର୍ଵାପର ଦୋଷକେ ହେତୁଭୂତ ସକଲ ମୋହରାଗଦ୍ଵେଷକେ ଅଭାଵକେ କାରଣ ଜୋ ଆପ୍ତ ହୈଂ ଉନକେ ମୁଖସେ ନିକଲା ହୋନେସେ ନିର୍ଦୋଷ ହୈ . × ଅଵଂଚକ = ଠଗେଂ ନହୀଂ ଐସେ; ନିଷ୍କପଟ; ସରଲ; ଋଜୁ .