ਆਲੋਚਨਾਲਕ੍ਸ਼ਣਭੇਦਕਥਨਮੇਤਤ੍ .
ਭਗਵਦਰ੍ਹਨ੍ਮੁਖਾਰਵਿਨ੍ਦਵਿਨਿਰ੍ਗਤਸਕਲਜਨਤਾਸ਼੍ਰੁਤਿਸੁਭਗਸੁਨ੍ਦਰਾਨਨ੍ਦਨਿਸ਼੍ਯਨ੍ਦ੍ਯਨਕ੍ਸ਼ਰਾਤ੍ਮਕਦਿਵ੍ਯ- ਧ੍ਵਨਿਪਰਿਜ੍ਞਾਨਕੁਸ਼ਲਚਤੁਰ੍ਥਜ੍ਞਾਨਧਰਗੌਤਮਮਹਰ੍ਸ਼ਿਮੁਖਕਮਲਵਿਨਿਰ੍ਗਤਚਤੁਰਸਨ੍ਦਰ੍ਭਗਰ੍ਭੀਕ੍ਰੁਤਰਾਦ੍ਧਾਨ੍ਤਾਦਿ- ਸਮਸ੍ਤਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰਾਰ੍ਥਸਾਰ੍ਥਸਾਰਸਰ੍ਵਸ੍ਵੀਭੂਤਸ਼ੁਦ੍ਧਨਿਸ਼੍ਚਯਪਰਮਾਲੋਚਨਾਯਾਸ਼੍ਚਤ੍ਵਾਰੋ ਵਿਕਲ੍ਪਾ ਭਵਨ੍ਤਿ . ਤੇ ਵਕ੍ਸ਼੍ਯਮਾਣਸੂਤ੍ਰਚਤੁਸ਼੍ਟਯੇ ਨਿਗਦ੍ਯਨ੍ਤ ਇਤਿ .
ਗਾਥਾ : ੧੦੮ ਅਨ੍ਵਯਾਰ੍ਥ : — [ਇਹ ] ਅਬ, [ਆਲੋਚਨਲਕ੍ਸ਼ਣਂ ] ਆਲੋਚਨਾਕਾ ਸ੍ਵਰੂਪ [ਆਲੋਚਨਮ੍ ] ੧ਆਲੋਚਨ, [ਆਲੁਂਛਨਮ੍ ] ੨ਆਲੁਂਛਨ, [ਅਵਿਕ੍ਰੁਤਿਕਰਣਮ੍ ] [ਸਮਯੇ ] ਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰਮੇਂ [ਪਰਿਕਥਿਤਮ੍ ] ਕਹਾ ਹੈ .
ਟੀਕਾ : — ਯਹ, ਆਲੋਚਨਾਕੇ ਸ੍ਵਰੂਪਕੇ ਭੇਦੋਂਕਾ ਕਥਨ ਹੈ .
ਭਗਵਾਨ ਅਰ੍ਹਂਤਕੇ ਮੁਖਾਰਵਿਂਦਸੇ ਨਿਕਲੀ ਹੁਈ, (ਸ਼੍ਰਵਣਕੇ ਲਿਯੇ ਆਈ ਹੁਈ) ਸਕਲ ਜਨਤਾਕੋ ਸ਼੍ਰਵਣਕਾ ਸੌਭਾਗ੍ਯ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤ ਹੋ ਐਸੀ, ਸੁਨ੍ਦਰ - ਆਨਨ੍ਦਸ੍ਯਨ੍ਦੀ (ਸੁਨ੍ਦਰ - ਆਨਨ੍ਦਝਰਤੀ), ਅਨਕ੍ਸ਼ਰਾਤ੍ਮਕ ਜੋ ਦਿਵ੍ਯਧ੍ਵਨਿ, ਉਸਕੇ ਪਰਿਜ੍ਞਾਨਮੇਂ ਕੁਸ਼ਲ ਚਤੁਰ੍ਥਜ੍ਞਾਨਧਰ (ਮਨਃਪਰ੍ਯਯਜ੍ਞਾਨਧਾਰੀ) ਗੌਤਮਮਹਰ੍ਸ਼ਿਕੇ ਮੁਖਕਮਲਸੇ ਨਿਕਲੀ ਹੁਈ ਜੋ ਚਤੁਰ ਵਚਨਰਚਨਾ, ਉਸਕੇ ਗਰ੍ਭਮੇਂ ਵਿਦ੍ਯਮਾਨ ਰਾਦ੍ਧਾਂਤਾਦਿ ( – ਸਿਦ੍ਧਾਂਤਾਦਿ) ਸਮਸ੍ਤ ਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰੋਂਕੇ ਅਰ੍ਥਸਮੂਹਕੇ ਸਾਰਸਰ੍ਵਸ੍ਵਰੂਪ ਸ਼ੁਦ੍ਧ - ਨਿਸ਼੍ਚਯ - ਪਰਮ - ਆਲੋਚਨਾਕੇ ਚਾਰ ਭੇਦ ਹੈਂ . ਵੇ ਭੇਦ ਅਬ ਆਗੇ ਕਹੇ ਜਾਨੇ ਵਾਲੇ ਚਾਰ ਸੂਤ੍ਰੋਂਮੇਂ ਕਹੇ ਜਾਯੇਂਗੇ .
[ਅਬ ਇਸ ੧੦੮ਵੀਂ ਗਾਥਾਕੀ ਟੀਕਾ ਪੂਰ੍ਣ ਕਰਤੇ ਹੁਏ ਟੀਕਾਕਾਰ ਮੁਨਿਰਾਜ ਸ਼੍ਲੋਕ ਕਹਤੇ ਹੈਂ : ]
੨੧੨ ]
੩ਅਵਿਕ੍ਰੁਤਿਕਰਣ [ਚ ] ਔਰ [ਭਾਵਸ਼ੁਦ੍ਧਿਃ ਚ ] ੪ਭਾਵਸ਼ੁਦ੍ਧਿ [ਚਤੁਰ੍ਵਿਧਂ ] ਐਸੇ ਚਾਰ ਪ੍ਰਕਾਰਕਾ
੧ – ਸ੍ਵਯਂ ਅਪਨੇ ਦੋਸ਼ੋਂਕੋ ਸੂਕ੍ਸ਼੍ਮਤਾਸੇ ਦੇਖ ਲੇਨਾ ਅਥਵਾ ਗੁਰੁਕੇ ਸਮਕ੍ਸ਼ ਅਪਨੇ ਦੋਸ਼ੋਂਕਾ ਨਿਵੇਦਨ ਕਰਨਾ ਸੋ ਵ੍ਯਵਹਾਰ – ਆਲੋਚਨ ਹੈ . ਨਿਸ਼੍ਚਯ – ਆਲੋਚਨਕਾ ਸ੍ਵਰੂਪ ੧੦੯ ਵੀਂ ਗਾਥਾਮੇਂ ਕਹਾ ਜਾਯੇਗਾ .
੨ – ਆਲੁਂਛਨ = (ਦੋਸ਼ੋਂਕਾ) ਆਲੁਂਚਨ ਅਰ੍ਥਾਤ੍ ਉਖਾੜ ਦੇਨਾ ਵਹ .
੩ – ਅਵਿਕ੍ਰੁਤਿਕਰਣ = ਵਿਕਾਰਰਹਿਤਤਾ ਕਰਨਾ ਵਹ .
੪ – ਭਾਵਸ਼ੁਦ੍ਧਿ = ਭਾਵੋਂਕੋ ਸ਼ੁਦ੍ਧ ਕਰਨਾ ਵਹ .