ਪਰਮਭਾਵਸ੍ਵਰੂਪਾਖ੍ਯਾਨਮੇਤਤ੍ .
ਭਵ੍ਯਸ੍ਯ ਪਾਰਿਣਾਮਿਕਭਾਵਸ੍ਵਭਾਵੇਨ ਪਰਮਸ੍ਵਭਾਵਃ . ਔਦਯਿਕਾਦਿਚਤੁਰ੍ਣਾਂ ਵਿਭਾਵ- ਸ੍ਵਭਾਵਾਨਾਮਗੋਚਰਃ ਸ ਪਂਚਮਭਾਵਃ . ਅਤ ਏਵੋਦਯੋਦੀਰਣਕ੍ਸ਼ਯਕ੍ਸ਼ਯੋਪਸ਼ਮਵਿਵਿਧਵਿਕਾਰਵਿਵਰ੍ਜਿਤਃ . ਅਤਃ ਕਾਰਣਾਦਸ੍ਯੈਕਸ੍ਯ ਪਰਮਤ੍ਵਮ੍, ਇਤਰੇਸ਼ਾਂ ਚਤੁਰ੍ਣਾਂ ਵਿਭਾਵਾਨਾਮਪਰਮਤ੍ਵਮ੍ . ਨਿਖਿਲਕਰ੍ਮਵਿਸ਼ਵ੍ਰੁਕ੍ਸ਼- ਮੂਲਨਿਰ੍ਮੂਲਨਸਮਰ੍ਥਃ ਤ੍ਰਿਕਾਲਨਿਰਾਵਰਣਨਿਜਕਾਰਣਪਰਮਾਤ੍ਮਸ੍ਵਰੂਪਸ਼੍ਰਦ੍ਧਾਨਪ੍ਰਤਿਪਕ੍ਸ਼ਤੀਵ੍ਰਮਿਥ੍ਯਾਤ੍ਵਕਰ੍ਮੋ- ਦਯਬਲੇਨ ਕੁਦ੍ਰਸ਼੍ਟੇਰਯਂ ਪਰਮਭਾਵਃ ਸਦਾ ਨਿਸ਼੍ਚਯਤੋ ਵਿਦ੍ਯਮਾਨੋਪ੍ਯਵਿਦ੍ਯਮਾਨ ਏਵ . ਨਿਤ੍ਯਨਿਗੋਦਕ੍ਸ਼ੇਤ੍ਰ- ਜ੍ਞਾਨਾਮਪਿ ਸ਼ੁਦ੍ਧਨਿਸ਼੍ਚਯਨਯੇਨ ਸ ਪਰਮਭਾਵਃ ਅਭਵ੍ਯਤ੍ਵਪਾਰਿਣਾਮਿਕ ਇਤ੍ਯਨੇਨਾਭਿਧਾਨੇਨ ਨ ਸਂਭਵਤਿ .
ਗਾਥਾ : ੧੧੦ ਅਨ੍ਵਯਾਰ੍ਥ : — [ਕਰ੍ਮਮਹੀਰੁਹਮੂਲਛੇਦਸਮਰ੍ਥਃ ] ਕਰ੍ਮਰੂਪੀ ਵ੍ਰੁਕ੍ਸ਼ਕਾ ਮੂਲ ਛੇਦਨੇਮੇਂ ਸਮਰ੍ਥ ਐਸਾ ਜੋ [ਸਮਭਾਵਃ ] ਸਮਭਾਵਰੂਪ [ਸ੍ਵਾਧੀਨਃ ] ਸ੍ਵਾਧੀਨ [ਸ੍ਵਕੀਯਪਰਿਣਾਮਃ ] ਨਿਜ ਪਰਿਣਾਮ [ਆਲੁਂਛਨਮ੍ ਇਤਿ ਸਮੁਦ੍ਦਿਸ਼੍ਟਮ੍ ] ਉਸੇ ਆਲੁਞ੍ਛਨ ਕਹਾ ਹੈ .
ਟੀਕਾ : — ਯਹ, ਪਰਮਭਾਵਕੇ ਸ੍ਵਰੂਪਕਾ ਕਥਨ ਹੈ .
ਭਵ੍ਯਕੋ ਪਾਰਿਣਾਮਿਕਭਾਵਰੂਪ ਸ੍ਵਭਾਵ ਹੋਨੇਕੇ ਕਾਰਣ ਪਰਮ ਸ੍ਵਭਾਵ ਹੈ . ਵਹ ਪਂਚਮ ਭਾਵ ਔਦਯਿਕਾਦਿ ਚਾਰ ਵਿਭਾਵਸ੍ਵਭਾਵੋਂਕੋ ਅਗੋਚਰ ਹੈ . ਇਸੀਲਿਯੇ ਵਹ ਪਂਚਮ ਭਾਵ ਉਦਯ, ਉਦੀਰਣਾ, ਕ੍ਸ਼ਯ, ਕ੍ਸ਼ਯੋਪਸ਼ਮ ਐਸੇ ਵਿਵਿਧ ਵਿਕਾਰੋਂਸੇ ਰਹਿਤ ਹੈ . ਇਸ ਕਾਰਣਸੇ ਇਸ ਏਕਕੋ ਪਰਮਪਨਾ ਹੈ, ਸ਼ੇਸ਼ ਚਾਰ ਵਿਭਾਵੋਂਕੋ ਅਪਰਮਪਨਾ ਹੈ . ਸਮਸ੍ਤ ਕਰ੍ਮਰੂਪੀ ਵਿਸ਼ਵ੍ਰੁਕ੍ਸ਼ਕੇ ਮੂਲਕੋ ਉਖਾੜ ਦੇਨੇਮੇਂ ਸਮਰ੍ਥ ਐਸਾ ਯਹ ਪਰਮਭਾਵ, ਤ੍ਰਿਕਾਲ - ਨਿਰਾਵਰਣ ਨਿਜ ਕਾਰਣਪਰਮਾਤ੍ਮਾਕੇ ਸ੍ਵਰੂਪਕੀ ਸ਼੍ਰਦ੍ਧਾਸੇ ਪ੍ਰਤਿਪਕ੍ਸ਼ ਤੀਵ੍ਰ ਮਿਥ੍ਯਾਤ੍ਵਕਰ੍ਮਕੇ ਉਦਯਕੇ ਕਾਰਣ ਕੁਦ੍ਰੁਸ਼੍ਟਿਕੋ, ਸਦਾ ਨਿਸ਼੍ਚਯਸੇ ਵਿਦ੍ਯਮਾਨ ਹੋਨੇ ਪਰ ਭੀ, ਅਵਿਦ੍ਯਮਾਨ ਹੀ ਹੈ (ਕਾਰਣ ਕਿ ਮਿਥ੍ਯਾਦ੍ਰੁਸ਼੍ਟਿਕੋ ਉਸ ਪਰਮਭਾਵਕੇ ਵਿਦ੍ਯਮਾਨਪਨੇਕੀ ਸ਼੍ਰਦ੍ਧਾ ਨਹੀਂ ਹੈ ) . ਨਿਤ੍ਯਨਿਗੋਦਕੇ ਜੀਵੋਂਕੋ ਭੀ ਸ਼ੁਦ੍ਧਨਿਸ਼੍ਚਯਨਯਸੇ ਵਹ ਪਰਮਭਾਵ ‘ਅਭਵ੍ਯਤ੍ਵਪਾਰਿਣਾਮਿਕ’ ਐਸੇ ਨਾਮ ਸਹਿਤ ਨਹੀਂ ਹੈ (ਪਰਨ੍ਤੁ ਸ਼ੁਦ੍ਧਰੂਪਸੇ ਹੀ ਹੈ ) . ਜਿਸਪ੍ਰਕਾਰ ਮੇਰੁਕੇ ਅਧੋਭਾਗਮੇਂ ਸ੍ਥਿਤ ਸੁਵਰ੍ਣਰਾਸ਼ਿਕੋ ਭੀ ਸੁਵਰ੍ਣਪਨਾ ਹੈ, ਉਸੀਪ੍ਰਕਾਰ ਅਭਵ੍ਯੋਂਕੋ ਭੀ ਪਰਮਸ੍ਵਭਾਵਪਨਾ ਹੈ; ਵਹ ਵਸ੍ਤੁਨਿਸ਼੍ਠ ਹੈ, ਵ੍ਯਵਹਾਰਯੋਗ੍ਯ ਨਹੀਂ ਹੈ (ਅਰ੍ਥਾਤ੍ ਜਿਸਪ੍ਰਕਾਰ ਮੇਰੁਕੇ ਨੀਚੇ ਸ੍ਥਿਤ ਸੁਵਰ੍ਣਰਾਸ਼ਿਕਾ ਸੁਵਰ੍ਣਪਨਾ ਸੁਵਰ੍ਣਰਾਸ਼ਿਮੇਂ ਵਿਦ੍ਯਮਾਨ ਹੈ ਕਿਨ੍ਤੁ ਵਹ ਕਾਮਮੇਂ — ਉਪਯੋਗਮੇਂ ਨਹੀਂ ਆਤਾ, ਉਸੀਪ੍ਰਕਾਰ ਅਭਵ੍ਯੋਂਕਾ ਪਰਮਸ੍ਵਭਾਵਪਨਾ ਆਤ੍ਮਵਸ੍ਤੁਮੇਂ ਵਿਦ੍ਯਮਾਨ ਹੈ ਕਿਨ੍ਤੁ ਵਹ ਕਾਮਮੇਂ ਨਹੀਂ ਆਤਾ ਕ੍ਯੋਂਕਿ ਅਭਵ੍ਯ ਜੀਵ ਪਰਮਸ੍ਵਭਾਵਕਾ ਆਸ਼੍ਰਯ ਕਰਨੇਕੇ