kahAnajainashAstramAlA] navapadArthapUrvak–mokShamArgaprapanchavarNan
jalacharasthalacharakhacharA balina panchendriyA jIvA.. 117..
panychendriyaprakArasUchaneyam. ath sparshanarasanaghrANachakShushrotrendriyAvaraNakShayopashamAt noindriyAvaraNodaye sati sparsha– rasagandhavarNashabdAnAn parichchhettAra panchendriyA amanaskA. kechittu noindriyAvaraNasyApi kShayop–shamAt samanaskAshcha bhavanti. tatra devamanuShyanArakA samanaskA ev, tiryanch ubhayajAtIyA iti..117..
tiriyA bahuppayArA NeraiyA puDhavibheyagadA.. 118..
tiryancha bahuprakArA nArakA pRuthivIbhedagatA.. 118..
-----------------------------------------------------------------------------
anvayArtha– [varNarasasparshagandhashabdagnA] varNa, ras, sparsha, gandha aur shabdako jAnanevAle n[suranaranArakatiryannycha] dev–manuShya–nArak–tiryanch–[jalacharasthalacharakhacharA] jo jalachar, sthalachar, khechar hote hain ve –[balina panchendriyA jIvA] balavAn panchendriy jIv hain.
TIkA– yah, panchenndriy jIvonke prakArakI sUchanA hai.
sparshanendriy, rasanendriy, ghrANendriy, chakShurindriy aur shrotrendriyake AvaraNake kShayopashamake kAraN, manake AvaraNakA uday honese, sparsha, ras, gandha, varNa aur shabdako jAnanevAle jIv manarahit panchendriy jIv hain; katipay [panchendriy jIv] to, unhen manake AvaraNakA bhI kShayopasham honese, manasahit [panchendriy jIv] hote hain.
unamen, dev, manuShya aur nArakI manasahit hI hote hain; tiryanch donon jAtike [arthAt manarahit tathA manasahit] hote hain.. 117..
anvayArtha– [devA chaturNikAyA] devonke chAr nikAy hain, [manujA karmabhog– --------------------------------------------------------------------------