੨੨੦
] ਪਂਚਾਸ੍ਤਿਕਾਯਸਂਗ੍ਰਹ
[ਭਗਵਾਨਸ਼੍ਰੀਕੁਨ੍ਦਕੁਨ੍ਦ
ਦ੍ਰਵ੍ਯਕਰ੍ਮਮੋਕ੍ਸ਼ਹੇਤੁਪਰਮਨਿਰ੍ਜਰਾਕਾਰਣਧ੍ਯਾਨਾਖ੍ਯਾਨਮੇਤਤ੍.
ਏਵਮਸ੍ਯ ਖਲੁ ਭਾਵਮੁਕ੍ਤਸ੍ਯ ਭਗਵਤਃ ਕੇਵਲਿਨਃ ਸ੍ਵਰੂਪਤ੍ਰੁਪ੍ਤਤ੍ਵਾਦ੍ਵਿਸ਼੍ਰਾਨ੍ਤਸ੍ਰੁਖਦੁਃਖਕਰ੍ਮ–
ਵਿਪਾਕਕ੍ਰੁਤਵਿਕ੍ਰਿਯਸ੍ਯ ਪ੍ਰਕ੍ਸ਼ੀਣਾਵਰਣਤ੍ਵਾਦਨਨ੍ਤਜ੍ਞਾਨਦਰ੍ਸ਼ਨਸਂਪੂਰ੍ਣਸ਼ੁਦ੍ਧਜ੍ਞਾਨਚੇਤਨਾਮਯਤ੍ਵਾਦਤੀਨ੍ਦ੍ਰਿਯਤ੍ਵਾਤ੍
ਚਾਨ੍ਯਦ੍ਰਵ੍ਯਸਂਯੋਗਵਿਯੁਕ੍ਤਂ ਸ਼ੁਦ੍ਧਸ੍ਵਰੂਪੇਵਿਚਲਿਤਚੈਤਨ੍ਯਵ੍ਰੁਤ੍ਤਿਰੂਪਤ੍ਵਾਤ੍ਕਥਞ੍ਚਿਦ੍ਧਯਾਨਵ੍ਯਪਦੇਸ਼ਾਰ੍ਹਮਾਤ੍ਮਨਃ
ਸ੍ਵਰੂਪਂ ਪੂਰ੍ਵਸਂਚਿਤਕਰ੍ਮਣਾਂ ਸ਼ਕ੍ਤਿਸ਼ਾਤਨਂ ਪਤਨਂ ਵਾ ਵਿਲੋਕ੍ਯ ਨਿਰ੍ਜਰਾਹੇਤੁਤ੍ਵੇਨੋਪਵਰ੍ਣ੍ਯਤ ਇਤਿ.. ੧੫੨..
ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਵਾਸ੍ਤਵਮੇਂ ਇਸ [–ਪੂਵੋਕ੍ਤ] ਭਾਵਮੁਕ੍ਤ [–ਭਾਵਮੋਕ੍ਸ਼ਵਾਲੇ] ਭਗਵਾਨ ਕੇਵਲੀਕੋ–ਕਿ
ਜਿਨ੍ਹੇਂ ਸ੍ਵਰੂਪਤ੍ਰੁਪ੍ਤਪਨੇਕੇ ਕਾਰਣ ੧ਕਰ੍ਮਵਿਪਾਕ੍ਰੁਤ ਸੁਖਦੁਃਖਰੂਪ ਵਿਕ੍ਰਿਯਾ ਅਟਕ ਗਈ ਹੈ ਉਨ੍ਹੇਂ –ਆਵਰਣਕੇ
ਪ੍ਰਕ੍ਸ਼ੀਣਪਨੇਕੇ ਕਾਰਣ, ਅਨਨ੍ਤ ਜ੍ਞਾਨਦਰ੍ਸ਼ਨਸੇ ਸਮ੍ਪੂਰ੍ਣ ਸ਼ੁਦ੍ਧਜ੍ਞਾਨਚੇਤਨਾਮਯਪਨੇਕੇ ਕਾਰਣ ਤਥਾ ਅਤੀਨ੍ਦ੍ਰਿਯਪਨੇਕੇ
ਕਾਰਣ ਜੋ ਅਨ੍ਯਦ੍ਰਵ੍ਯਕੇ ਸਂਯੋਗ ਰਹਿਤ ਹੈ ਔਰ ਸ਼ੁਦ੍ਧ ਸ੍ਵਰੂਪਮੇਂ ਅਵਿਚਲਿਤ ਚੈਤਨ੍ਯਵ੍ਰੁਤ੍ਤਿਰੂਪ ਹੋਨੇਕੇ ਕਾਰਣ
ਜੋ ਕਥਂਚਿਤ੍ ‘ਧ੍ਯਾਨ’ ਨਾਮਕੇ ਯੋਗ੍ਯ ਹੈ ਐਸਾ ਆਤ੍ਮਾਕਾ ਸ੍ਵਰੂਪ [–ਆਤ੍ਮਾਕੀ ਨਿਜ ਦਸ਼ਾ] ਪੂਰ੍ਵਸਂਚਿਤ
ਕਰ੍ਮੋਂਕੀ ਸ਼ਕ੍ਤਿਕੋ ਸ਼ਾਤਨ ਅਥਵਾ ਉਨਕਾ ਪਤਨ ਦੇਖਕਰ ਨਿਰ੍ਜਰਾਕੇ ਹੇਤੁਰੂਪਸੇ ਵਰ੍ਣਨ ਕਿਯਾ ਜਾਤਾ ਹੈ.
-----------------------------------------------------------------------------
ਅਨ੍ਯਦ੍ਰਵ੍ਯਸੇ ਅਸਂਯੁਕ੍ਤ ਐਸਾ [ਧ੍ਯਾਨਂ] ਧ੍ਯਾਨ [ਨਿਰ੍ਜਰਾਹੇਤੁਃ ਜਾਯਤੇ] ਨਿਰ੍ਜਰਾਕਾ ਹੇਤੁ ਹੋਤਾ ਹੈ.
ਟੀਕਾਃ– ਯਹ, ਦ੍ਰਵ੍ਯਕਰ੍ਮਮੋਕ੍ਸ਼ਨਕੇ ਹੇਤੁਭੂਤ ਐਸੀ ਪਰਮ ਨਿਰ੍ਜਰਾਕੇ ਕਾਰਣਭੂਤ ਧ੍ਯਾਨਕਾ ਕਥਨ ਹੈ.
੨੩
ਭਾਵਾਰ੍ਥਃ– ਕੇਵਲੀਭਗਵਾਨਕੇ ਆਤ੍ਮਾਕੀ ਦਸ਼ਾ ਜ੍ਞਾਨਦਰ੍ਸ਼ਨਾਵਰਣਕੇ ਕ੍ਸ਼ਯਵਾਲੀ ਹੋਨੇਕੇ ਕਾਰਣ,
ਸ਼ੁਦ੍ਧਜ੍ਞਾਨਚੇਤਨਾਮਯ ਹੋਨੇਕੇ ਕਾਰਣ ਤਥਾ ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਵ੍ਯਾਪਾਰਾਦਿ ਬਹਿਰ੍ਦ੍ਰਵ੍ਯਕੇ ਆਲਮ੍ਬਨ ਰਹਿਤ ਹੋਨੇਕੇ ਕਾਰਣ
ਅਨ੍ਯਦ੍ਰਵ੍ਯਕੇ ਸਂਸਰ੍ਗ ਰਹਿਤ ਹੈ ਔਰ ਸ਼ੁਦ੍ਧਸ੍ਵਰੂਪਮੇਂ ਨਿਸ਼੍ਚਲ ਚੈਤਨ੍ਯਪਰਿਣਤਿਰੂਪ ਹੋਨੇਕੇ ਕਾਰਣ ਕਿਸੀ ਪ੍ਰਕਾਰ
‘ਧ੍ਯਾਨ’ ਨਾਮਕੇ ਯੋਗ੍ਯ ਹੈ. ਉਨਕੀ ਐਸੀ ਆਤ੍ਮਦਸ਼ਾਕਾ ਨਿਰ੍ਜਰਾਕੇ ਨਿਮਿਤ੍ਤਰੂਪਸੇ ਵਰ੍ਣਨ ਕਿਯਾ ਜਾਤਾ ਹੈ
ਕ੍ਯੋਂਕਿ ਉਨ੍ਹੇਂ ਪੂਰ੍ਵੋਪਾਰ੍ਜਿਤ ਕਰ੍ਮੋਂਕੀ ਸ਼ਕ੍ਤਿ ਹੀਨ ਹੋਤੀ ਜਾਤੀ ਹੈ ਤਥਾ ਵੇ ਕਰ੍ਮ ਖਿਰਤੇ ਜਾਤੇ ਹੈ.. ੧੫੨..
-------------------------------------------------------------------------
੧. ਕੇਵਲੀਭਗਵਾਨ ਨਿਰ੍ਵਿਕਾਰ –ਪਰਮਾਨਨ੍ਦਸ੍ਵਰੂਪ ਸ੍ਵਾਤ੍ਮੋਤ੍ਪਨ੍ਨ ਸੁਖਸੇ ਤ੍ਰੁਪ੍ਤ ਹੈਂ ਇਸਲਿਯੇ ਕਰ੍ਮਕਾ ਵਿਪਾਕ ਜਿਸਮੇਂ
ਨਿਮਿਤ੍ਤਭੂਤ ਹੋਤਾ ਹੈ ਐਸੀ ਸਾਂਸਾਰਿਕ ਸੁਖ–ਦੁਃਖਰੂਪ [–ਹਰ੍ਸ਼ਵਿਸ਼ਾਦਰੂਪ] ਵਿਕ੍ਰਿਯਾ ਉਨ੍ਹੇੇਂ ਵਿਰਾਮਕੋ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤ ਹੁਈ
ਹੈ.
੨. ਸ਼ਾਤਨ = ਪਤਲਾ ਹੋਨਾ; ਹੀਨ ਹੋਨਾ; ਕ੍ਸ਼ੀਣ ਹੋਨਾ
੩. ਪਤਨ = ਨਾਸ਼; ਗਲਨ; ਖਿਰ ਜਾਨਾ.