Shri Digambar Jain Swadhyay Mandir Trust, Songadh - 364250
ശ്രീ ദിഗംബര ജൈന സ്വാധ്യായമംദിര ട്രസ്ട, സോനഗഢ - ൩൬൪൨൫൦
൧൩൬ ]യോഗീന്ദുദേവവിരചിത: [ അധികാര-൧ : ദോഹാ-൮൦
मिथ्यात्वी जीव वस्तुके स्वरूपको विपरीत जानता है, अपना जो शुद्ध ज्ञानादि सहित स्वरूप
है, उसको मिथ्यात्व रागादिरूप जानता है । उससे क्या करता है ? [कर्मविनिर्मितान् भावान् ]
कर्मोंकर रचे गये शरीरादि परभाव हैं [तान् ] उनको [आत्मानं ] अपने [भणति ] कहता है,
अर्थात् भेदविज्ञानके अभावसे गोरा, श्याम, स्थूल, कृश, इत्यादि कर्मजनित देहके स्वरूपको
अपना जानता है, इसीसे संसारमें भ्रमण करता है । यहाँ पर कर्मोंसे उपार्जन किये भावोंसे भिन्न
जो शुद्ध आत्मा है, उससे जिस समय रागादि दूर होते हैं, उस समय उपादेय है, क्योंकि तभी
शुद्ध आत्माका ज्ञान होता है ।।७९।।
इसके बाद उन पूर्व कथित कर्मजनित भावोंको जिस मिथ्यात्व परिणामसे
बहिरात्मा अपने मानता है, और वे अपने हैं नहीं, ऐसे परिणामोंको पाँच दोहा – सूत्रोंमें
कहते हैं —
कम्मविणिम्मिय भावडा ते अप्पाणु भणेइ कर्मविनिर्मितान् भावान् तानात्मानं भणति,
विशिष्टभेदज्ञानाभावाद्गौरस्थूलकृशादिकर्मजनितदेहधर्मानं जानातीत्यर्थः । अत्र तेभ्यः
कर्मजनितभावेभ्यो भिन्नो रागादिनिवृत्तिकाले स्वशुद्धात्मैवोपादेय इति तात्पर्यार्थः ।।७९।।
अथानन्तरं १तत्पूर्वोक्त कर्मजनितभावान् येन मिथ्यापरिणामेन कृत्वा बहिरात्मा आत्मनि
योजयति तं परिणामं सूत्रपञ्चकेन विवृणोति —
८०) हउँ गोरउ हउँ सामलउ हउँ जि विभिण्णउ वण्णु ।
हउँ तणु-अंगउँ थूलु हउँ एहउँ मूढउ मण्णु ।।८०।।
ഭാവാര്ഥ: — ജീവ മിഥ്യാത്വരൂപേ പരിണമതോ തത്ത്വനേ വിപരീത ജാണേ ഛേ-ശുദ്ധആത്മാനീ
അനുഭൂതിനീ രുചിഥീ വിലക്ഷണ മിഥ്യാത്വരൂപേ പരിണമതോ ഥകോ ജീവ പരമാത്മാദി തത്ത്വനേ അനേ യഥാവത്
വസ്തുസ്വരൂപനേ പണ വിപരീത അനേ രാഗാദിരൂപേ പരിണമേലും ജാണേ ഛേ, കേ ജേഥീ തേ കര്മഥീ ബനേലാ ഭാവോനേ
പോതാരൂപ കഹേ ഛേ – വിശിഷ്ട ഭേദജ്ഞാനനാ അഭാവഥീ ഗോരോ, സ്ഥൂള, കൃശാദി ഏവാ കര്മജനിത ദേഹനാ
ധര്മോനേ പോതാരൂപ ജാണേ ഛേ.
അഹീം, തേ കര്മജനിത ഭാവോഥീ ഭിന്ന രാഗാദിനീ നിവൃത്തിനാ സമയേ സ്വശുദ്ധാത്മാ ജ ഉപാദേയ
ഛേ, ഏവോ താത്പയാര്ഥ ഛേ. ൭൯.
ത്യാര പഛീ തേ പൂര്വോക്ത കര്മജനിത ഭാവോനേ ജേ മിഥ്യാത്വനാ പരിണാമേ കരീനേ ബഹിരാത്മാ
പോതാമാം ജോഡേ ഛേ തേ പരിണാമനും, പാംച ഗാഥാസൂത്രോഥീ, കഥന കരേ ഛേ : —
൧. പാഠാന്തര : — तत् = तान्