Shri Digambar Jain Swadhyay Mandir Trust, Songadh - 364250
ശ്രീ ദിഗംബര ജൈന സ്വാധ്യായമംദിര ട്രസ്ട, സോനഗഢ - ൩൬൪൨൫൦
അധികാര-൧ : ദോഹാ-൯൭ ]പരമാത്മപ്രകാശ: [ ൧൬൧
लब्भइ यं परमात्मानं ध्यायमानानां परमपदं लभ्यते । केन १कारणभूतेन । एक्क – खणेण
एकक्षणेनान्तर्मुहूर्तेनापि । तथाहि । समस्तशुभाशुभसंकल्पविकल्परहितेन स्वशुद्धात्म-
तत्त्वध्यानेनान्तर्मुहूर्तेन मोक्षो लभ्यते तेन कारणेन तदेव निरन्तरं ध्यातव्यमिति । तथा चोक्तं
बृहदाराधनाशास्त्रे ।२षोडशतीर्थंकराणां एकक्षणे तीर्थकरोत्पत्तिवासरे प्रथमे श्रामण्यबोधसिद्धिः
अन्तर्मुहूर्तेन निर्वृत्ता । अत्राह शिष्यः । यद्यन्तर्मुहूर्तपरमात्मध्यानेन मोक्षो भवति तर्हि
इदानीमस्माकं तद्धयानं कुर्वाणानां किं न भवति । परिहारमाह । याद्रशं तेषां
प्रथमसंहननसहितानां शुक्लध्यानं भवति ताद्रशमिदानीं नास्तीति । तथा चोक्त म् — ‘‘अत्रेदानीं
निषेधन्ति शुक्लध्यानं जिनोत्तमाः । धर्मध्यानं पुनः प्राहुः श्रेणिभ्यां प्राग्विवर्तिनम् ।।’’ । अत्र
बृहदाराधना-शास्त्रमें कहा है । सोलह तीर्थंकरोंके एक ही समय तीर्थंकरोंके उत्पत्तिके दिन
पहले चारित्र ज्ञानकी सिद्धि हुई, फि र अंतर्मुहूर्तमें मोक्ष हो गया । यहाँ पर शिष्य प्रश्न करता
है कि यदि परमात्माके ध्यानसे अंतर्मुहूर्तमें मोक्ष होता है, तो इस समय ध्यान करनेवाले हम
लोगोंको क्यों नहीं होता ? उसका समाधान इस तरह है — कि जैसा निर्विकल्प शुक्लध्यान
वज्रवृषभनाराचसंहननवालोंको चौथे कालमें होता है, वैसा अब नहीं हो सकता । ऐसा ही दूसरे
ग्रंथोंमें कहा है — ‘‘अत्रेत्यादि’’ इसका अर्थ यह है, कि श्रीसर्वज्ञवीतरागदेव इस भरतक्षेत्रमें
इस पंचमकालमें शुक्लध्यानका निषेध करते हैं, इस समय धर्मध्यान हो सकता है, शुक्लध्यान
नहीं हो सकता । उपशमश्रेणी और क्षपकश्रेणी दोनों ही इस समय नहीं हैं, सातवाँ गुणस्थान
അന്തര്മുഹൂര്തമാം മോക്ഷ മളേ ഛേ തേഥീ തേ ജ നിരംതര ധ്യാവവാ യോഗ്യ ഛേ. ൨ബൃഹദാരാധനാ ശാസ്ത്രമാം പണ
കഹ്യും ഛേ കേ : — ‘‘षोडशतीर्थंकराणां एकक्षणे तीर्थकरोत्पत्तिवासरे प्रथमे श्रामण्यबोधसिद्धिः अन्तर्मुहूर्तेन
निवृता ।(അര്ഥ : — ൠഷഭനാഥഥീ മാംഡീനേ ശാംതിനാഥ തീര്ഥംകര സുധീ സോള തീര്ഥംകരോനേ ജേ ദിവസേ
ദിവ്യധ്വനിനീ ഉത്പത്തി ഥഈ ഹതീ തേ പ്രഥമ ദിവസേ ബഹു മുനിഓനേ ശ്രാമണ്യബോധസിദ്ധി (ചാരിത്ര അനേ
കേവളജ്ഞാനനീ സിദ്ധി) ഏക ക്ഷണേ-അന്തര്മുഹൂര്തമാം-ഥഈ).
അഹീം, ശിഷ്യ പ്രശ്ന കരേ ഛേ കേ – ജോ പരമാത്മാനാ ധ്യാനഥീ അന്തര്മുഹൂര്തമാം മോക്ഷ ഥായ ഛേ തോ
അത്യാരേ തേനും ധ്യാന കരനാരാ അമനേ കേമ മോക്ഷ ഥതോ നഥീ?
തേനും സമാധാന : — പ്രഥമ സംഹനനവാളാനേ (വജ്രവൃഷഭനാരാചസംഹനനവാളാ ജീവോനേ) ജേവും
ശുക്ലധ്യാന ഥായ ഛേ തേവും ശുക്ലധ്യാന അത്യാരേ ഥതും നഥീ, (ശ്രീ രാമസേനകൃത തത്ത്വാനുശാസന ഗാഥാ
൮൩മാം) കഹ്യും പണ ഛേ കേ ‘‘अत्रेदानीं निषेधन्ति शुक्लध्यानं जिनोत्तमाः । धर्मध्यानं पुनः प्राहुः श्रेणिभ्यां
प्राग्विवर्तिनाम् ।।’’അര്ഥ: — സര്വജ്ഞവീതരാഗജിനവരദേവേ ആ ഭരതക്ഷേത്രമാം അത്യാരേ (ആ പംചമകാളമാം)
൧. പാഠാന്തര : — कारणभूतेन=करणभूतेन
൨. ആ ഗാഥാ സംസ്കൃത ടീകാവാളീ ഭഗവതീ ആരാധനാമാം പാന ൧൭൭൧, ഗാഥാ ൨൨൨൮മാം ഛേ.