Shri Digambar Jain Swadhyay Mandir Trust, Songadh - 364250
ശ്രീ ദിഗംബര ജൈന സ്വാധ്യായമംദിര ട്രസ്ട, സോനഗഢ - ൩൬൪൨൫൦
അധികാര-൧ : ദോഹാ-൧൦൫ ]പരമാത്മപ്രകാശ: [ ൧൭൧
णाणु पयासहि परमु महु ज्ञानं प्रकाशय परमं मम । किं अण्णे बहुएण किमन्येन
ज्ञानरहितेन बहुना । जेण णियप्पा जाणियइ येन ज्ञानेन निजात्मा ज्ञायते, सामिय एक्कखणेण
हे स्वामिन् नियतकालेनैकक्षणेनेति । तथाहि । प्रभाकरभट्टः पृच्छति । किं पृच्छति । हे भगवन्
येन वीतरागस्वसंवेदनज्ञानेन क्षणमात्रेणैव शुद्धबुद्धैकस्वभावो निजात्मा ज्ञायते तदेव ज्ञानं
कथय किमन्येन रागादिप्रवर्धकेन विकल्पजालेनेति । अत्र येनैव ज्ञानेन मिथ्यात्वरागादि-
विकल्परहितेन निजशुद्धात्मसंवित्तिरूपेणान्तर्मुहूर्तेनैव परमात्मस्वरूपं ज्ञायते तदेवोपादेयमिति
तात्पर्यार्थः ।।१०४।।
अत उर्ध्वं सूत्रचतुष्टयेन ज्ञानस्वरूपं प्रकाशयति —
१०५) अप्पा णाणु मुणेहि तुहुँ जो जाणइ अप्पाणु ।
जीव – पएसहिँ तित्तिडउ णाणेँ गयण – पवाणु ।।१०५।।
आत्मानं ज्ञानं मन्यस्व त्वं यः जानाति आत्मानम् ।
जीवप्रदेशैः तावन्मात्रं ज्ञानेन गगनप्रमाणम् ।।१०५।।
भावार्थ : — प्रभाकर भट्ट श्रीयोगीन्द्रदेवसे पूछता है, कि हे स्वामी जिस
वीतरागस्वसंवेदनकर ज्ञानकर क्षणमात्रमें शुद्ध, बुद्ध स्वभाव अपनी आत्मा जानी जाती है, वह
ज्ञान मुझको प्रकाशित करो, दूसरे विकल्प-जालोंसे कुछ फ ायदा नहीं है, क्योंकि ये रागादिक
विभावोंके बढ़ानेवाले हैं । सारांश यह है कि मिथ्यात्व रागादि विकल्पोंसे रहित तथा निज शुद्ध
आत्मानुभवरूप जिस ज्ञानसे अंतर्मुहूर्तमें ही परमात्माका स्वरूप जाना जाता है, वही ज्ञान उपादेय
है । ऐसी प्रार्थना शिष्यने श्रीगुरुसे की ।।१०४।।
आगे श्रीगुरु चार दोहा-सूत्रोंसे ज्ञानका स्वरूप प्रकाशते हैं — श्रीगुरु कहते हैं, कि —
गाथा – १०५
हे प्रभाकर भट्ट, [त्वं ] तू [आत्मानं ] आत्माको ही [ज्ञानं ] ज्ञान [मन्यस्व ] जान,
ഭാവാര്ഥ: — പ്രഭാകരഭട്ട ശ്രീയോഗീന്ദ്രദേവനേ പൂഛേ ഛേ കേ ഹേ ഭഗവാന! വീതരാഗ-
സ്വസംവേദനരൂപ ജ്ഞാനഥീ ക്ഷണമാത്രമാം ജ ശുദ്ധ, ബുദ്ധ ജേനോ ഏക സ്വഭാവ ഛേ ഏവോ നിജ ആത്മാ ജണായ
ഛേ തേ ജ ജ്ഞാനനോ ഉപദേശ കരോ, അന്യ രാഗാദിവര്ധക വികല്പജാളഥീ ശും പ്രയോജന ഛേ?
അഹീം മിഥ്യാത്വരാഗാദിവികല്പഥീ രഹിത, നിജശുദ്ധആത്മാനീ സംവിത്തിരൂപ ജേ ജ്ഞാന വഡേ
പരമാത്മാനും സ്വരൂപ ജണായ ഛേ തേ ജ ജ്ഞാന ഉപാദേയ ഛേ, ഏവോ താത്പര്യാര്ഥ ഛേ. ൧൦൪.
ത്യാര പഛീ ചാര ഗാഥാ സൂത്രോഥീ ശ്രീ ഗുരു ജ്ഞാനനും സ്വരൂപ പ്രകാശേ ഛേ.