Shri Digambar Jain Swadhyay Mandir Trust, Songadh - 364250
ശ്രീ ദിഗംബര ജൈന സ്വാധ്യായമംദിര ട്രസ്ട, സോനഗഢ - ൩൬൪൨൫൦
दुक्खमेव तहा ।।’’ इति गाथाकथितलक्षणं द्रष्टश्रुतानुभूतं यद्देहजनितसुखं तज्जगत्रये कालत्रयेऽपि
मनवचनकायैः कृतकारितानुमतैश्च त्यक्त्वा वीतरागनिर्विकल्पसमाधिबलेन पारमार्थिकानाकुलत्व-
लक्षणसुखपरिणते निजपरमात्मनि स्थित्वा च य एव देहाद्भिन्नं स्वशुद्धात्मानं जानाति स एव
देहस्योपरि रागद्वेषौ न करोति । अत्र य एव सर्वप्रकारेण देहममत्वं त्यक्त्वा देहसुखं नानुभवति
तस्यैवेदं व्याख्यानं शोभते नापरस्येति तात्पर्यार्थः ।।५१।।
अथ —
१७९) वित्ति-णिवित्तिहिँ परम-मुणि देसु वि करइ ण राउ ।
बंधहँ हेउ वियाणियउ एयहँ जेण सहाउ ।।५२।।
ഏ പ്രമാണേ ആ ഗാഥാമാം കഹേലാ ലക്ഷണവാളും, ദേഖേലും, സാംഭളേലും അനേ അനുഭവേലും ജേ ദേഹജനിത സുഖ
ഛേ തേനേ ത്രണ ലോകമാം ത്രണ കാളമാം മന-വചന-കായഥീ കൃത, കാരിത, അനുമോദനഥീ ഛോഡീനേ അനേ
വീതരാഗനിര്വികല്പ സമാധിനാ ബളഥീ അനാകുളതാ ജേനും ലക്ഷണ ഛേ ഏവാ പാരമാര്ഥിക സുഖരൂപേ പരിണത
നിജ പരമാത്മാമാം സ്ഥിത ഥഈനേ ജേ മഹാമുനി ദേഹഥീ ഭിന്ന സ്വശുദ്ധാത്മാനേ ജാണേ ഛേ തേ ജ ദേഹനീ
ഉപര രാഗ-ദ്വേഷ കരതോ നഥീ.
അഹീം, സര്വ പ്രകാരേ ദേഹനും മമത്വ ഛോഡീനേ ദേഹസുഖനേ ജേ അനുഭവതോ നഥീ തേനേ ആ വ്യാഖ്യാന
ശോഭേ ഛേ പണ ബീജാനേ നഹി. (പണ ജേ ദേഹബുദ്ധിവാളാ ഛേ തേമനേ ആ വ്യാഖ്യാന ശോഭതും നഥീ), ഏവോ
താത്പര്യാര്ഥ ഛേ. ൫൧.
വളീ (ഹവേ, പ്രവൃത്തി അനേ നിവൃത്തിമാം പണ മഹാമുനി രാഗ-ദ്വേഷ കരതോ നഥീ. ഏമ കഹേ ഛേ) : —
൩൦൨ ]യോഗീന്ദുദേവവിരചിത: [ അധികാര-൨ : ദോഹാ-൫൧
होता है, वह सुख दुःखरूप ही है, क्योंकि वह सुख परवस्तु है, निजवस्तु नहीं है, बाधा सहित
है, निराबाध नहीं है, नाशके लिए हुए है, जिसका नाश हो जाता है, बन्धका कारण है, और
विषम है । इसलिए इन्द्रियसुख दुःखरूप ही है, ऐसा इस गाथामें जिसका लक्षण कहा गया
है, ऐसे देहजनित सुखको मन, वचन, काय, कृत, कारित अनुमोदनासे छोड़े ।
वीतरागनिर्विकल्पसमाधिके बलसे आकुलता रहित परमसुख निज परमात्मामें स्थित होकर जो
महामुनि देहसे भिन्न अपने शुद्धात्माको जानता है, वही देहके ऊ पर राग-द्वेष नहीं करता । जो
सब तरह देहसे निर्ममत्व होकर देहसे सुखको नहीं अनुभवता, उसीके लिए यह व्याख्यान शोभा
देता है, और देहबुद्धिवालोंको नहीं शोभता, ऐसा अभिप्राय जानना ।।५१।।
आगे प्रवृत्ति और निवृत्तिमें भी महामुनि राग-द्वेष नहीं करता, ऐसा कहते हैं —