Shri Digambar Jain Swadhyay Mandir Trust, Songadh - 364250
ശ്രീ ദിഗംബര ജൈന സ്വാധ്യായമംദിര ട്രസ്ട, സോനഗഢ - ൩൬൪൨൫൦
൩൫൦ ]യോഗീന്ദുദേവവിരചിത: [ അധികാര-൨ : ദോഹാ-൮൦
वीतरागपरमाह्लादरूपशुद्धात्मानुभूतिविपरीतं निजोपार्जितं शुभाशुभकर्मफ लं मोहइं निर्मोह-
शुद्धात्मप्रतिकूलमोहोदयेन जो जि करेइ य एव पुरुषः करोति । कम् । भाउ भावं
परिणामम् । किंविशिष्टम् । असुंदरु सुंदरु वि अशुभं शुभमपि सो पर स एव भावः
कम्मु जणेइ शुभाशुभं कर्म जनयति । अयमत्र भावार्थ । उदयागते कर्मणि योऽसौ
स्वस्वभावच्युतः सन् रागद्वेषौ करोति स एवः कर्म बध्नाति ।।७९।।
अथ उदयागतेकर्मानुभवे योऽसौ रागद्वेषौ न करोति स कर्म न बध्नातीति कथयति —
२०७) भुंजंतु वि णिय-कम्म-फ लु जो तहिँ राउ ण जाइ ।
सो णवि बंधइ कम्मु पुणु संचिउ जेण विलाइ ।।८०।।
भुञ्जानोऽपि निजकर्मफ लं यः तत्र रागं न याति ।
स नैव बध्नाति कर्म पुनः संचितं येन विलीयते ।।८०।।
ഭാവാര്ഥ: — ജേ പുരുഷ വീതരാഗ പരമ ആഹ്ലാദരൂപ ശുദ്ധ ആത്മാനീ അനുഭൂതിഥീ
വിപരീത സ്വോപാര്ജിത (പോതേ ഉപാര്ജിത കരേലാ) ശുഭാശുഭകര്മനാ ഫളനേ ഭോഗവതോ ഥകോ പണ
നിര്മോഹ ഏവാ ശുദ്ധ ആത്മാഥീ പ്രതികൂള മോഹോദയഥീ ശുഭ-അശുഭ (സാരാ-നരസാ) പരിണാമനേ കരേ
ഛേ തേ ജ (തേ ഭാവ ജ) ശുഭാശുഭ കര്മ ഉപജാവേ ഛേ.
അഹീം, ഏ ഭാവാര്ഥ ഛേ കേ ജേ കോഈ സ്വഭാവഭാവഥീ ച്യുത ഥതോ ഉദയാഗത കര്മമാം രാഗ
-ദ്വേഷ കരേ ഛേ തേ ജ കര്മ ബാംധേ ഛേ. ൭൯.
ഹവേ, ഉദയമാം ആവേലാ കര്മനാ അനുഭവമാം ജേ രാഗ-ദ്വേഷ കരതോ നഥീ തേ കര്മ ബാംധതോ
നഥീ, ഏമ കഹേ ഛേ : —
रागादिक विभाव उनसे उपार्जन किये गये शुभ-अशुभ कर्म उनके फ लको भोगता हुआ जो
अज्ञानी जीव मोहके उदयसे हर्ष-विषाद भाव करता है, वह नये कर्मोंका बंध करता है । सारांश
यह है कि, जो निज स्वभावसे च्युत हुआ उदयमें आये हुए कर्मोंमें राग द्वेष करता है, वही
कर्मोंको बाँधता है ।।७९।।
आगे जो उदय प्राप्त कर्मोंमें राग-द्वेष नहीं करता, वह कर्मोंको भी नहीं बाँधता, ऐसा
कहते हैं —
गाथा – ८०
अन्वयार्थ : — [निजकर्मफ लं ] अपने बाँधे हुए कर्मोंके फ लको [भुंजानोऽपि ] भोगता