Shri Digambar Jain Swadhyay Mandir Trust, Songadh - 364250
ശ്രീ ദിഗംബര ജൈന സ്വാധ്യായമംദിര ട്രസ്ട, സോനഗഢ - ൩൬൪൨൫൦
൩൯൮ ]യോഗീന്ദുദേവവിരചിത: [ അധികാര-൨ : ദോഹാ-൧൦൮
परु जाणंतु वि इत्यादि पदखण्डनारूपेण व्याख्यानं क्रियते । परु जाणंतु वि परद्रव्यं
जानन्तोऽपि । के ते । परम-मुणि वीतरागस्वसंवेदनज्ञानरताः परममुनयः । किं कुर्वन्ति । पर-
संसग्गु चयंति परसंसर्गं त्यजन्ति निश्चयेनाभ्यन्तरे रागादिभावकर्मज्ञानावरणादिद्रव्यकर्मशरीरादि-
नोकर्म च बहिर्विषये मिथ्यात्वरागादिपरिणतासंवृतजनोऽपि परद्रव्यं भण्यते । तत्संसर्गं परिहरन्ति ।
यतः कारणात् पर-संगइँ [?] पूर्वोक्त बाह्याभ्यन्तर परद्रव्यसंसर्गेण परमप्पयहं वीतराग-
नित्यानन्दैकस्वभावपरमसमरसीभावपरिणतपरमात्मतत्त्वस्य । कथंभूतस्य । लक्खहं लक्ष्यस्य
ध्येयभूतस्य धनुर्विद्याभ्यासप्रस्तावे लक्ष्यरूपस्यैव जेण चलंति येन कारणेन चलन्ति त्रिगुप्तिसमाधेः
सकाशात् च्युता भवन्तीति । अत्र परमध्यानाविघातकत्वान्मिथ्यात्वरागादिपरिणामस्तत्परिणतः
पुरुषरूपो वा परसंसर्गस्त्यजनीय इति भावार्थः ।।१०८।।
ഭാവാര്ഥ: — വീതരാഗ സ്വസംവേദനജ്ഞാനമാം രത പരമമുനിഓ പരദ്രവ്യനേ ജാണതാ ഥകാ
പരസംസര്ഗനേ ഛോഡേ ഛേ – നിശ്ചയഥീ അഭ്യംതരമാം രാഗാദി ഭാവകര്മ, ജ്ഞാനാവരണാദി ദ്രവ്യകര്മ അനേ ശരീരാദി
നോകര്മ തഥാ ബഹാരമാം മിഥ്യാത്വ, രാഗാദിരൂപേ പരിണത അസംവൃതജന (അസംയമീ ജീവ) ഏ ബധും പരദ്രവ്യ
കഹേവായ ഛേ, തേനോ സംഗ ഛോഡേ ഛേ; കാരണ കേ ജേവീ രീതേ ധനുര്വിദ്യാനാ അഭ്യാസ സമയേ ബീജേ ലക്ഷ ജതാം,
ധനുര്ധാരീ ലക്ഷ്യരൂപഥീ ചലിത ഥായ ഛേ തേവീ രീതേ മുനിഓ പൂര്വോക്ത ബാഹ്യ, അഭ്യംതര പരദ്രവ്യനാ സംസര്ഗഥീ
ധ്യേയഭൂത, വീതരാഗനിത്യാനംദ ജ ജേനോ ഏക സ്വഭാവ ഛേ ഏവാ പരമസമരസീ ഭാവരൂപേ പരിണത
പരമാത്മതത്ത്വഥീ ചലിത ഥായ ഛേ – ത്രണ ഗുപ്തിയുക്ത സമാധിഥീ ച്യുത ഥായ ഛേ.
അഹീം, പരമധ്യാനനാ വിഘാതക ഹോവാഥീ മിഥ്യാത്വ, രാഗാദി പരിണാമരൂപ അഥവാ
മിഥ്യാത്വ രാഗാദി പരിണാമോമാം പരിണത പുരുഷരൂപ ഏവോ പരസംസര്ഗ ഛോഡവാ യോഗ്യ ഛേ, ഏവോ ഭാവാര്ഥ
ഛേ. ൧൦൮.
[त्यजंति ] छोड़ देते हैं । [येन ] क्योंकि [परसंगेन ] परद्रव्यके सम्बन्धसे [लक्ष्यस्य ] ध्यान
करने योग्य जो [परमात्मनः ] परमपद उससे [चलंति ] चलायमान हो जाते हैं ।
भावार्थ : — शुद्धोपयोगी मुनि वीतराग स्वसंवेदनज्ञानमें लीन हुए परद्रव्योंके साथ
सम्बन्ध छोड़ देते हैं । अंदरके विकार रागादि भावकर्म और बाहरके शरीरादि ये सब परद्रव्य
कहे जाते हैं । वे मुनिराज एक आत्मभावके सिवाय सब परद्रव्यका संसर्ग (सम्बन्ध) छोड़
देते हैं । तथा रागी, द्वेषी, मिथ्यात्वी, असंयमी जीवोंका सम्बन्ध छोड़ देते हैं । इनके संसर्गसे
परमपद जो वीतरागनित्यानंद अमूर्तस्वभाव परमसमरसीभावरूप जो परमात्मतत्त्व ध्यावने योग्य
है, उससे चलायमान हो जाते हैं, अर्थात् तीन गुप्तिरूप परमसमाधिसे रहित हो जाते हैं । यहाँ
पर परमध्यानके घातक जो मिथ्यात्व रागादि अशुद्ध परिणाम तथा रागी-द्वेषी पुरुषोंका संसर्ग
सर्वथा त्याग करना चाहिये, यह सारांश है ।।१०८।।