Shri Digambar Jain Swadhyay Mandir Trust, Songadh - 364250
ശ്രീ ദിഗംബര ജൈന സ്വാധ്യായമംദിര ട്രസ്ട, സോനഗഢ - ൩൬൪൨൫൦
അധികാര-൨ : ദോഹാ-൧൨൭ ]പരമാത്മപ്രകാശ: [ ൪൨൭
ആവും കഥന സാംഭളീനേ കോഈ അജ്ഞാനീ പൂഛേ ഛേ കേ പ്രാണ ജീവഥീ അഭിന്ന ഛേ കേ ഭിന്ന
ഛേ? ജോ അഭിന്ന ഹോയ തോ ജേമ ജീവനോ വിനാശ നഥീ തേമ പ്രാണനോ പണ വിനാശ ന ഥായ.
(അനേ പ്രാണനോ വിനാശ ന ഥവാഥീ ഹിംസാ ബനീ ശകേ നഹി). ഹവേ ജോ പ്രാണ (ജീവഥീ) ഭിന്ന
ഹോയ തോ പ്രാണനോ വധ ഥതാം പണ, ജീവനോ വധ ഥശേ നഹി (അനേ തേമ ഥവാഥീ ഹിംസാ ബനീ ശകേ
നഹി). ഏ രീതേ ആ ബേമാംഥീ കോഈ പണ പ്രകാരേ ജീവനീ ഹിംസാ ജ നഥീ തോ പഛീ ജീവഹിംസാമാം
പാപബംധ കേവീ രീതേ ഥായ?
തേനും സമാധാന : — പ്രാണ ജീവഥീ കഥംചിത് ഭിന്ന അനേ കഥംചിത് അഭിന്ന ഛേ. തേ ആ
പ്രമാണേ : — പോതാനോ പ്രാണ ഹണാതാം, പോതാനേ ദുഃഖ ഥായ ഛേ ഏമ ജോവാമാം ആവേ ഛേ തേഥീ (ഏ
അപേക്ഷാഏ) വ്യവഹാരനയഥീ ദേഹ അനേ ആത്മാ അഭേദ ഛേ അനേ തേ ജ ദുഃഖോത്പത്തിനേ ഹിംസാ
കഹേവാമാം ആവേ ഛേ അനേ തേഥീ പാപനോ ബംധ ഥായ ഛേ. വളീ, ജോ ഏകാംതേ ദേഹ അനേ ആത്മാനോ
കേവള ഭേദ ജ മാനവാമാം ആവേ തോ ജേവീ രീതേ പരനാ ദേഹനോ ഘാത ഥതാം പണ ദുഃഖ ന ഥായ
समीपे दर्शितौ । जहिं रुच्चइ तहिं लग्गु हे जीव यत्र रोचते तत्र लग्न भव त्वमिति ।
कश्चिदज्ञानी प्राह । प्राणा जीवादभिन्ना भिन्नावा, यद्यभिन्नाः तर्हि जीववत्प्राणानां विनाशो
नास्ति, अथ भिन्नास्तर्हि प्राणवधेऽपि जीवस्य वधो नास्त्यनेन प्रकारेण जीवहिंसैव नास्ति कथं
जीववधे पापबन्धो भविष्यतीति । परिहारमाह । कथंचिद्- भेदाभेदः । तथाहि — स्वकीयप्राणे हृते
सति दुःखोत्पत्तिदर्शनाद्वयवहारेणाभेदः सैव दुःखोत्पत्तिस्तु हिंसा भण्यते ततश्च पापबन्धः ।
यदि पुनरेकान्तेन देहात्मनोर्भेद एव तर्हि यथा परकीयदेहघाते दुःखं न भवति तथा
स्वदेहघातेऽपि दुःखं न स्यान्न च तथा । निश्चयेन पुनर्जीवे गतेऽपि देहो न गच्छतीति हेतोर्भेद
परदयास्वरूप अभयदान है, उसके करनेवालोंको स्वर्ग मोक्ष होता है, इसमें संदेह नहीं है ।
इनमें से जो अच्छा मालूम पड़े उसे करो । ऐसी श्रीगुरुने आज्ञा की । ऐसा कथन सुनकर
कोई अज्ञानी जीव तर्क करता है, कि जो ये प्राण जीवसे जुदे हैं, कि नहीं ? यदि जीवसे
जुदे नहीं हैं, तो जैसे जीवका नाश नहीं है, वैसे प्राणोंका भी नाश नहीं हो सकता ? अगर
जुदे हैं, अर्थात् जीवसे सर्वथा भिन्न हैं, तो इन प्राणोंका नाश नहीं हो सकता । इसप्रकारसे
जीवहिंसा है ही नहीं, तुम जीवहिंसामें पाप क्यों मानते हो ? इसका समाधान — जो ये
इन्द्रिय, बल, आयु, श्वासोच्छ्वास और प्राण जीवसे किसी नयकर अभिन्न हैं, भिन्न नहीं
हैं, किसी नयसे भिन्न हैं । ये दोनों नय प्रामाणिक हैं । अब अभेद कहते हैं, सो सुनो ।
अपने प्राणोंका घात होने पर जो व्यवहारनयकर दुःखकी उत्पत्ति वह हिंसा है, उसीसे पापका
बंध होता है । और जो इन प्राणोंको सर्वथा जुदे ही मानें, देह और आत्माका सर्वथा भेद
ही जानें, तो जैसे परके शरीरका घात होने पर दुःख नहीं होता है, वैसे अपने देहके घातमें