Shri Digambar Jain Swadhyay Mandir Trust, Songadh - 364250
ശ്രീ ദിഗംബര ജൈന സ്വാധ്യായമംദിര ട്രസ്ട, സോനഗഢ - ൩൬൪൨൫൦
അധികാര-൨ : ദോഹാ-൧൪൫ ]പരമാത്മപ്രകാശ: [ ൪൫൭
ഭാവാര്ഥ: — ജ്യാം ദേഹ പണ പോതാനോ നഥീ ത്യാം അന്യ പദാര്ഥോ ശും പോതാനാ ഥായ?
ഏമ ജാണീനേ ദേഹഥീ ബഹിര്ഭൂത സ്ത്രീ, വസ്ത്ര, ആഭരണ, ഉപകരണ ആദി ഏവാ പരിഗ്രഹനാ
നിമിത്തേ തും മോഹ ന കര. ഹേ തപോധന! ‘ശിവ’ ശബ്ദഥീ വാച്യ ഏവാ ശുദ്ധാത്മാനീ ഭാവനാനോ
ത്യാഗ ന കര.
അമൂര്ത, വീതരാഗസ്വഭാവീ നിജശുദ്ധാത്മാനീ സാഥേ വ്യവഹാരഥീ ദൂധ-പാണീനീ ജേമ ഏകമേക
ഥഈനേ ജേ ആ ദേഹ രഹേ ഛേ തേ പണ ജീവനും സ്വരൂപ നഥീ, ഏമ ജാണീനേ ബാഹ്യ പദാര്ഥനും മമത്വ
ഛോഡീനേ അനേ ശുദ്ധ ആത്മാനീ അനുഭൂതിലക്ഷണ വീതരാഗ നിര്വികല്പ സമാധിമാം സ്ഥിത ഥഈനേ
സര്വതാത്പര്യഥീ ഭാവനാ കരവീ ജോഈഏ, ഏ അഭിപ്രായ ഛേ. ൧൪൫.
देहोऽपि यत्र नात्मीयः तत्रात्मीयं किमन्यत् ।
परकारणे मा मुह्य (?) त्वं शिवसंगमं अवगण्य ।।१४५।।
देहुवि इत्यादि । देहु वि जित्थु ण अप्पणउ देहोऽपि यत्र नात्मीयः तहिं अप्पणउ
किं अण्णु तत्रात्मीयाः किमन्ये पदार्था भवन्ति, किं तु नैव । एवं ज्ञात्वा पर-कारणि
परस्य देहस्य बहिर्भूतस्य स्त्रीवस्त्राभरणोपकरणादिपरिग्रहनिमित्तेन मण गुरुव तुहुं सिव-संगमु
अवगण्णु हे तपोधन शिवशब्दवाच्यशुद्धात्मभावनात्यागं मा कार्षीरिति । तथाहि । अमूर्तेन
वीतरागस्वभावेन निजशुद्धात्मना सह व्यवहारेण क्षीरनीरवदेकीभूत्वा तिष्ठति योऽसौ देहः
सोऽपि जीवस्वरूपं न भवति इति ज्ञात्वा बहिःपदार्थे ममत्वं त्यक्त्वा शुद्धात्मानुभूति-
लक्षणवीतरागनिर्विकल्पसमाधौ स्थित्वा च सर्वतात्पर्येण भावना कर्तव्येत्यभिप्रायः ।।१४५।।
गाथा – १४५
अन्वयार्थ : — [यत्र ] जिस संसारमें [देहोऽपि ] शरीर भी [आत्मीयः न ] अपना नहीं
है, [तत्र ] उसमें [अन्यत् ] अन्य [आत्मीयं किं ] क्या अपना हो सकता है ? [त्वं ] इस कारण
तू [शिवसंगमं ] मोक्षका संगम [अवगण्य ] छोड़कर [परकारणे ] पुत्र, स्त्री, वस्त्र, आभूषण
आदि उपकरणोंमें [मा मुह्य ] ममत्व मत कर ।
भावार्थ : — अमूर्त वीतराग भावरूप जो निज शुद्धात्मा उससे व्यवहारनयकर दूध-पानी
की तरह यह देह एकमेक हो रही है, ऐसी देह, जीवका स्वरूप नहीं है, तो पुत्र-कलत्रादि
धन – धान्यादि अपने किस तरह हो सकेंगे ? ऐसा जानकर बाह्य पदार्थोंमें ममता छोड़कर
शुद्धात्माकी अनुभूतिरूप जो वीतराग निर्विकल्पसमाधि उसमें ठहरकर सब प्रकारसे
शुद्धोपयोगकी भावना करनी चाहिये ।।१४५।।