Shri Digambar Jain Swadhyay Mandir Trust, Songadh - 364250
ശ്രീ ദിഗംബര ജൈന സ്വാധ്യായമംദിര ട്രസ്ട, സോനഗഢ - ൩൬൪൨൫൦
൪൭൬ ]യോഗീന്ദുദേവവിരചിത: [ അധികാര-൨ : ദോഹാ-൧൫൯
शून्यं पदं ध्यायतां पुनः पुनः (?) योगिनाम् ।
समरसीभावं परेण सह पुण्यमपि पापं न येषाम् ।।१५९।।
सुण्णउं पउं इत्यादि । सुण्णउं शुभाशुभमनोवचनकायव्यापारैः शून्यं पउं वीतराग-
परमानन्दैकसुखामृतरसास्वादरूपा स्वसंवित्तिमयी या सा परमकला तया भरितावस्थापदं
निजशुद्धात्मस्वरूपं झायंताहं वीतरागत्रिगुप्तिसमाधिबलेन ध्यायतां बलि बलि जोइयडाहं
श्रीयोगीन्द्रदेवाः स्वकीयाभ्यन्तरगुणानुरागं प्रकटयन्ति, बलिं क्रियेऽहमिति परमयोगिनां प्रशंसां
कुर्वन्ति । येषां किम् । समरसि-भाउ वीतरागपरमाह्लादसुखेन परमसमरसीभावम् । केन सह ।
गाथा – १५९
अन्वयार्थ : — [शून्यं पदं ध्यायतां ] विकल्प रहित ब्रह्मपदको ध्यावनेवाले
[योगिनाम् ] योगियोंकी मैं [बलिं बलिं ] बार बार मस्तक नमाकर पूजा करता हूँ, [येषाम् ]
जिन योगियोंके [परेण सह ] अन्य पदार्थोंके साथ [समरसीभावं ] समरसीभाव है, और
[पुण्यम् पापं अपि न ] जिनके पुण्य और पाप दोनों ही उपादेय नहीं हैं ।
भावार्थ : — शुभ – अशुभ मन, वचन, कायके व्यापार रहित जो वीतराग परमआनंदमयी
सुखामृत – रसका आस्वाद वही उसका स्वरूप है, ऐसी आत्मज्ञानमयी परमकलाकर भरपूर जो
ब्रह्मपद – शून्यपद – निज शुद्धात्मस्वरूप उसको ध्यानी राग रहित तीन गुप्तिरूप समाधिके बलसे
ध्यावते हैं, उन ध्यानी योगियोंकी मैं बार बार बलिहारी करता हूँ, ऐसे श्रीयोगींद्रदेव अपना
अन्तरंगका धर्मानुराग प्रगट करते हैं, और परम योगीश्वरोंके परम स्वसंवेदनज्ञान सहित महा
समरसीभाव है । समरसीभावका लक्षण ऐसा है, कि जिनके इंद्र और कीट दोनों समान,
चिंतामणिरत्न और कंकड़ दोनों समान हों । अथवा ज्ञानादि गुण और गुणी निज शुद्धात्म द्रव्य
इन दोनोंका एकीभावरूप परिणमन वह समरसीभाव है, उसकर सहित हैं, जिनके पुण्य-पाप दोनों
(സമരസീഭാവനും ലക്ഷണ ആ ഛേ കേ ജ്ഞാനാദിഗുണ അനേ ഗുണീ (നിജശുദ്ധാത്മദ്രവ്യ) ഏ ബന്നേനും
ഏകീഭാവരൂപ പരിണമന തേ സമരസീഭാവ ഛേ.)
ഭാവാര്ഥ: — ശുഭാശുഭ മനവചനകായനാ വ്യാപാരഥീ ശൂന്യ അനേ ഏക (കേവള) വീതരാഗ
പരമാനംദരൂപ സുഖാമൃതരസനാ ആസ്വാദരൂപ സ്വസംവേദനമയ ജേ പരമകളാ തേനാഥീ പരിപൂര്ണ
നിജശുദ്ധാത്മ സ്വരൂപനും വീതരാഗ ത്രണ ഗുപ്തിഥീ യുക്ത സമാധിനാ ബളഥീ ധ്യാന കരനാരാഓ പ്രത്യേ
ശ്രീ യോഗീന്ദ്രദേവ പോതാനോ അഭ്യംതര (അംതരനോ) ഗുണാനുരാഗ പ്രഗട കരേ ഛേ. തേ പരമ യോഗീഓ
പര ഹും ശ്രീ യോഗീന്ദ്രദേവ – ഫരീ ഫരീ ബലിഹാരീ കരും ഛും – ഫരീ ഫരീ വാരീ ജാഉം ഛും, ഏമ കഹീനേ
തേഓ തേ പരമയോഗീഓനീ പ്രശംസാ കരേ ഛേ കേ ജേ പരമയോഗീഓനേ സ്വസംവേദ്യമാന പരമാത്മാനീ സാഥേ