Shri Digambar Jain Swadhyay Mandir Trust, Songadh - 364250
ശ്രീ ദിഗംബര ജൈന സ്വാധ്യായമംദിര ട്രസ്ട, സോനഗഢ - ൩൬൪൨൫൦
അധികാര-൨ : ദോഹാ-൧൮൩ ]പരമാത്മപ്രകാശ: [ ൫൦൭
दुःक्खइं जेण जणेइ येन कारणेन दुःखानि जनयति सो परु तं परजनं जाणहि जानीहि ।
किम् । मित्तु परममित्रं तुहुं त्वं कर्ता । यः परः किं करोति । जो तणु एहु हणेइ यः कर्ता
तनुमिमां प्रत्यक्षीभूतां हन्तीति । अत्र यदा वैरी देहविनाशं करोति तदा वीतरागचिदानन्दैक-
स्वभावपरमात्मतत्त्वभावनोत्पन्नसुखामृतसमरसीभावे स्थित्वा शरीरघातकस्योपरि यथा पाण्डवैः
कौरवकुमारस्योपरि द्वेषो न कृतस्तथान्यतपोधनैरपि न कर्तव्य इत्यभिप्रायः ।।१८२।।
अथ उदयागते पापकर्मणि स्वस्वभावो न त्याज्य इति मनसि संप्रधार्य सूत्रमिदं
कथयति —
३१४) उदयहँ आणिवि कम्मु मइँ जं भुंजेवउ होइ ।
तं सह आविउ खविउ मइँ सो पर लाहु जि कोइ ।।१८३।।
उदयमानीय कर्म मया यद् भोक्त व्यं भवति ।
तत् स्वयमागतं क्षपितं मया स परं लाभ एव कश्चित् ।।१८३।।
ഭാവാര്ഥ : — അഹീം ജ്യാരേ വേരീ ദേഹനോ വിനാശ കരേ ഛേ ത്യാരേ വീതരാഗ ചിദാനംദ ജേനോ ഏക
സ്വഭാവ ഛേ ഏവാ പരമാത്മതത്ത്വനീ ഭാവനാഥീ ഉത്പന്ന സുഖാമൃതരൂപ സമരസീഭാവമാം സ്ഥിര ഥഈനേ,
ജേവീ രീതേ ശരീരനാ ഹണനാര കൌരവകുമാര ഉപര പാംഡവോഏ ദ്വേഷ ന കര്യോ തേവീ രീതേ, ശരീരനാ ഘാതക
ഉപര അന്യ തപോധനോഏ പണ ദ്വേഷ ന കരവോ ജോഈഏ, ഏ അഭിപ്പായ ഛേ. ൧൮൨.
ഹവേ, ഉദയമാം ആവേലാ പാപകര്മമാം സ്വഭാവനോ ത്യാഗ ന കരവോ ഏവോ അഭിപ്രായ മനമാം
രാഖീനേ ആ ഗാഥാസൂത്ര കഹേ ഛേ.
कर और जो तेरे शरीरकी सेवा करता है, उससे भी राग मत कर, तथा जो तेरे शरीरका घात
कर देवे, उसको शत्रु मत जान । जब कोई तेरे शरीरका विनाश करे, तब वीतराग चिदानंद
ज्ञानस्वभाव परमात्मतत्त्वकी भावनासे उत्पन्न जो परम समरसीभाव, उसमें लीन होकर शरीरके
घातक पर द्वेष मत कर । जैसे महा धर्मस्वरूप युधिष्ठिर पांडव आदि पाँचों भाइयों ने दुर्योधनादि
पर द्वेष नहीं किया । उसी तरह सभी साधुओंका यही स्वभाव है, कि अपने शरीरका जो घात
करे, उससे द्वेष नहीं करते, सबके मित्र ही रहते हैं ।।१८२।।
आगे पूर्वोपार्जित पापके उदयसे दुःख अवस्था आ जावे उसमें अपना धीरपना आदि
स्वभाव न छोड़े, ऐसा अभिप्राय मनमें रखकर व्याख्यान करते हैं —
गाथा – १८३
अन्वयार्थ : — [यत् ] जो [मया ] मैं [कर्म ] कर्मको [उदयम् आनीय ] उदयमें