Shri Digambar Jain Swadhyay Mandir Trust, Songadh - 364250
ଶ୍ରୀ ଦିଗଂବର ଜୈନ ସ୍ଵାଧ୍ଯାଯମଂଦିର ଟ୍ରସ୍ଟ, ସୋନଗଢ - ୩୬୪୨୫୦
वन्दननिन्दनप्रतिक्रमणादिकं कुर्वाणस्यापि भावसंयमो नास्ति इत्यभिप्रायः ।।६६।। एवं मोक्षमोक्ष-
फ लमोक्षमार्गादिप्रतिपादकद्वितीयमहाधिकारमध्ये निश्चयनयेन पुण्यपापद्वयं समानमित्यादि-
व्याख्यानमुख्यत्वेन चतुर्दशसूत्रस्थलं समाप्तम् । अथानन्तरं शुद्धोपयोगादिप्रतिपादनमुख्यत्वेनैका-
धिकचत्वारिंशत्सूत्रपर्यन्तं व्याख्यानं करोति । तत्रान्तरस्थलचतुष्टयं भवति । तद्यथा । प्रथमसूत्र-
पञ्चकेन शुद्धोपयोगव्याख्यानं करोति, तदनन्तरं पञ्चदशसूत्रपर्यन्तं वीतरागस्वसंवेदनज्ञान-
मुख्यत्वेन व्याख्यानम्, अत ऊर्ध्वं सूत्राष्टकपर्यन्तं परिग्रहत्यागमुख्यत्वेन व्याख्यानं, तदनन्तरं
त्रयोदशसूत्रपर्यन्तं केवलज्ञानादिगुणस्वरूपेण सर्वे जीवाः समाना इति मुख्यत्वेन व्याख्यानं
करोति । तद्यथा ।
रागादिविकल्पनिवृत्तिस्वरूपशुद्धोपयोगे संयमादयः सर्वे गुणास्तिष्ठन्तीति प्रति-
पादयति —
ଅଧିକାର-୨ : ଦୋହା-୬୬ ]ପରମାତ୍ମପ୍ରକାଶ: [ ୩୨୯
क्या कर सकती है ? कुछ नहीं कर सकती ।।६६।।
इस तरह मोक्ष, मोक्ष – फ ल, मोक्षमार्गादिका कथन करनेवाले दूसरे महा अधिकारमें
निश्चयनयसे पुण्य, पाप दोनों समान हैं, इस व्याख्यानकी मुख्यतासे चौदह दोहे कहे । आगे
शुद्धोपयोगके कथनकी मुख्यतासे इकतालीस दोहोंमें व्याख्यान करते हैं, और आठ दोहोंमें
परिग्रहत्यागके व्याख्यानकी मुख्यतासे कहते हैं, तथा तेरह दोहोंमें केवलज्ञानादि गुणस्वरूपकर
सब जीव समान हैं, ऐसा व्याख्यान है ।
अब प्रथम ही रागादि विकल्पकी निवृत्तिरूप शुद्धोपयोगमें संयमादि सब गुण रहते हैं,
ऐसा वर्णन करते हैं —
ତେନେ ଦ୍ରଵ୍ଯରୂପ ଵଂଦନା, ନିଂଦା ଅନେ ପ୍ରତିକ୍ରମଣାଦି କରଵା ଛତାଂ ପଣ ଭାଵସଂଯମ ନଥୀ. ୬୬.
ଏ ପ୍ରମାଣେ ମୋକ୍ଷ, ମୋକ୍ଷଫଳ ଅନେ ମୋକ୍ଷମାର୍ଗାଦିନା ପ୍ରତିପାଦକ ବୀଜା ମହାଧିକାରମାଂ ନିଶ୍ଚଯନଯଥୀ
ପୁଣ୍ଯ, ପାପ ବନ୍ନେ ସମାନ ଛେ ଇତ୍ଯାଦି ଵ୍ଯାଖ୍ଯାନନୀ ମୁଖ୍ଯତାଥୀ ଚୌଦ ସୂତ୍ରୋନୁଂ ସ୍ଥଳ ସମାପ୍ତ ଥଯୁଂ.
ତ୍ଯାର ପଛୀ ଶୁଦ୍ଧୋପଯୋଗାଦିନା ପ୍ରତିପାଦନନୀ ମୁଖ୍ଯତାଥୀ ଏକତାଲୀସ ସୂତ୍ରୋ ସୁଧୀ ଵ୍ଯାଖ୍ଯାନ କରେ
ଛେ. ତେମାଂ ଚାର ଅନ୍ତରସ୍ଥଳ ଛେ ତେ ଆ ପ୍ରମାଣେ : — (୧) ପ୍ରଥମ ପାଂଚ ଗାଥାସୂତ୍ରଥୀ ଶୁଦ୍ଧ-ଉପଯୋଗନୁଂ
ଵ୍ଯାଖ୍ଯାନ କରେ ଛେ, (୨) ତ୍ଯାର ପଛୀ ପଂଦର ଗାଥାସୂତ୍ର ସୁଧୀ ଵୀତରାଗ-ସ୍ଵସଂଵେଦନରୂପ ଜ୍ଞାନନୀ ମୁଖ୍ଯତାଥୀ
ଵ୍ଯାଖ୍ଯାନ କରେ ଛେ, (୩) ତ୍ଯାର ପଛୀ ଆଠ ଗାଥାସୂତ୍ର ସୁଧୀ ପରିଗ୍ରହତ୍ଯାଗନୀ ମୁଖ୍ଯତାଥୀ ଵ୍ଯାଖ୍ଯାନ କରେ
ଛେ, (୪) ତ୍ଯାର ପଛୀ ତେର ଗାଥାସୂତ୍ର ସୁଧୀ ‘କେଵଳଜ୍ଞାନାଦି ଗୁଣସ୍ଵରୂପଥୀ ସର୍ଵ ଜୀଵୋ ସମାନ ଛେ’ ଏମ
ମୁଖ୍ଯପଣେ ଵ୍ଯାଖ୍ଯାନ କରେ ଛେ. ତେ ଆ ପ୍ରମାଣେ : —
ହଵେ, ପ୍ରଥମ ଜ ରାଗାଦି ଵିକଲ୍ପୋନୀ ନିଵୃତ୍ତିରୂପ ଶୁଦ୍ଧୋପଯୋଗମାଂ ସଂଯମାଦି ସର୍ଵ ଗୁଣୋ ରହେ ଛେ,
ଏମ କହେ ଛେ.