Shri Digambar Jain Swadhyay Mandir Trust, Songadh - 364250
ଶ୍ରୀ ଦିଗଂବର ଜୈନ ସ୍ଵାଧ୍ଯାଯମଂଦିର ଟ୍ରସ୍ଟ, ସୋନଗଢ - ୩୬୪୨୫୦
୩୫୬ ]ଯୋଗୀନ୍ଦୁଦେଵଵିରଚିତ: [ ଅଧିକାର-୨ : ଦୋହା-୮୩
जो ण हणेइ वियप्पु यः कर्ता शास्त्राभ्यासफ लभूतस्य रागादिविकल्परहितस्य निजशुद्धात्मस्व-
भावस्य प्रतिपक्षभूतं मिथ्यात्वरागादिविकल्पं न हन्ति । न केवलं विकल्पं न हन्ति । देहि वसंतु
वि देहे वसन्तमपि णिम्मलउ निर्मलं कर्ममलरहितं णवि मण्णइ नैव मन्यते न श्रद्धत्ते । कम् ।
परमप्पु निजपरमात्मानमिति । अत्रेदं व्याख्यानं ज्ञात्वा त्रिगुप्तसमाधिं कृत्वा च स्वयं भावनीयम् ।
यदा तु त्रिगुप्तिगुप्तसमाधिं कर्तुं नायाति तदा विषयकषायवञ्चनार्थं शुद्धात्मभावनास्मरण-
द्रढीकरणार्थं च बहिर्विषये व्यवहारज्ञानवृद्धयर्थं च परेषां कथनीयं किंतु तथापि
परप्रतिपादनव्याजेन मुख्यवृत्त्या स्वकीयजीव एव संबोधनीयः । कथमिति चेत् । इदमनुपपन्नमिदं
व्याख्यानं न भवति मदीयमनसि यदि समीचीनं न प्रतिभाति तर्हि त्वमेव स्वयं किं न
भावयतीति तात्पर्यम् ।।८३।।
ଵିକଲ୍ପଥୀ ରହିତ ନିଜଶୁଦ୍ଧାତ୍ମସ୍ଵଭାଵନୀ ପ୍ରାପ୍ତି ଛେ ଏଵା ନିଜଶୁଦ୍ଧାତ୍ମସ୍ଵଭାଵଥୀ ପ୍ରତିପକ୍ଷଭୂତ
ମିଥ୍ଯାତ୍ଵ, ରାଗାଦି ଵିକଲ୍ପନୋ ନାଶ କରତୋ ନଥୀ. ମାତ୍ର ଵିକଲ୍ପନୋ ନାଶ କରତୋ ନଥୀ ଏଟଲୁଂ ଜ
ନହି, ପଣ ଦେହମାଂ ରହେଵା ଛତାଂ ପଣ ନିର୍ମଳ-କର୍ମମଳ ରହିତ-ନିଜ ପରମାତ୍ମାନେ ଶ୍ରଦ୍ଧତୋ ନଥୀ, ତେ
ଜଡ – ମୂର୍ଖଛେ.
ଅହୀଂ, ଆ ଵ୍ଯାଖ୍ଯାନ ଜାଣୀନେ ଅନେ ତ୍ରଣଗୁପ୍ତିଯୁକ୍ତ ସମାଧି କରୀନେ ପୋତାନେ ଜ ଭାଵଵୋ,
ଅନେ ଜ୍ଯାରେ ତ୍ରଣ ଗୁପ୍ତିଥୀ ଗୁପ୍ତ ସମାଧି କରଵାନୁଂ ନ ବନେ ତ୍ଯାରେ ଵିଷଯକଷାଯନୀ ଵଂଚନା ଅର୍ଥେ
(ଵିଷଯ କଷାଯନେ ଛୋଡଵା ମାଟେ) ଅନେ ଶୁଦ୍ଧ ଆତ୍ମାନୀ ଭାଵନାନୁଂ ସ୍ମରଣ ଦ୍ରଢ କରଵା ମାଟେ ଅନେ
ବହିର୍ଵିଷଯମାଂ ଵ୍ଯଵହାରଜ୍ଞାନନୀ ଵୃଦ୍ଧି ଅର୍ଥେ ବୀଜା ଜୀଵୋନେ ଧର୍ମୋପଦେଶ ଆପଵୋ, ତେମ ଛତାଂ ପଣ
ପରନେ ଉପଦେଶଵାନା ବହାନା ଦ୍ଵାରା ମୁଖ୍ଯପଣେ ସ୍ଵକୀଯ ଜୀଵ ଜ ସଂବୋଧଵୋ. କେଵୀ ରୀତେ? ତେ ଆ
ପ୍ରମାଣେ : — ଆ ଯୋଗ୍ଯ ନଥୀ; ଆ ଗାଥାନୁଂ ଵ୍ଯାଖ୍ଯାନ ମାରା ମନମାଂ ଵସ୍ଯୁଂ ନଥୀ; ଜୋ ସମୀଚୀନ
ପଣେ (ବରାବର ସାରୀ ରୀତେ, ଯୋଗ୍ଯ ରୀତେ) ପ୍ରତିଭାସତୁଂ ନଥୀ, ତୋ ତମେ ପଣ ସ୍ଵଯଂ ତେନୋ ଵିଚାର
କରୋ. ଆଵୁଂ ତାତ୍ପର୍ଯ ଛେ. ୮୩.
और निज शुद्धात्माको ध्यावना । इसलिए इस व्याख्यानको जानकर तीन गुप्तिमें अचल हो
परमसमाधिमें आरूढ़ होके निजस्वरूपका ध्यान करना । लेकिन जबतक तीन गुप्तियाँ न हों,
परमसमाधि न आवे, (हो सके) तबतक विषय कषायोंके हटानेके लिये शुद्धात्मस्मरण
भावनाके दृढीकरण हेतु परजीवोंको धर्मोपदेश देना, उसमें भी परके उपदेशके बहानेसे
मुख्यताकर अपना जीव हीको संबोधना । वह इस तरह है, कि परको उपदेश देते अपनेको
समझावे । जो मार्ग दूसरोंको छुड़ावे, वह आप कैसे करे । इससे मुख्य संबोधन अपना ही है ।
परजीवोंको ऐसा ही उपदेश है, जो यह बात मेरे मनमें अच्छी नहीं लगती, तो तुमको भी भली
नहीं लगती होगी, तुम भी अपने मनमें विचार करो ।।८३।।