Shri Digambar Jain Swadhyay Mandir Trust, Songadh - 364250
ଶ୍ରୀ ଦିଗଂବର ଜୈନ ସ୍ଵାଧ୍ଯାଯମଂଦିର ଟ୍ରସ୍ଟ, ସୋନଗଢ - ୩୬୪୨୫୦
୫୦୦ ]ଯୋଗୀନ୍ଦୁଦେଵଵିରଚିତ: [ ଅଧିକାର-୨ : ଦୋହା-୧୭୪
एहु इत्यादि । एहु जु एष यः प्रत्यक्षीभूतः अप्पा १स्वसंवेदनप्रत्यक्ष आत्मा । स
कथंभूतः । सो परमप्पा शुद्धनिश्चयेनानन्तचतुष्टयस्वरूपः क्षुधाद्यष्टादशदोषरहितः स निर्दोषि-
परमात्मा कम्म-विसेसें जायउ जप्पा व्यवहारनयेनादिकर्मबन्धनविशेषेण स्वकीयबुद्धिदोषेण
जात उत्पन्नः कथंभूतो जातः जाप्यः पराधीनः जामइं जाणइ यदा काले जानाति । केन
कम् । अप्पें अप्पा वीतरागनिर्विकल्पस्वसंवेदनज्ञानपरिणतेनात्मना निजशुद्धात्मानं तामइं
तस्मिन् स्वशुद्धात्मानुभूतिकाले सो जि स एवात्मा देउ निजशुद्धात्मभावनोत्थवीतराग-
सुखानुभवेन दीव्यति क्रीडतीति देवः परमाराध्यः । किंविशिष्टो देवः । परमप्पा शुद्धनिश्चयेन
मुक्ति गत-परमात्मसमानः । अयमत्र भावार्थः । यद्येवंभूतः परमात्मा शक्ति रूपेण देहमध्ये
नास्ति तर्हि केवलज्ञानोत्पत्तिकाले कथं व्यक्त ीभविष्यतीति ।।१७४।।
अथ तमेवार्थं व्यक्त ीकरोति —
ଭାଵାର୍ଥ : — ଆ ସ୍ଵସଂଵେଦନପ୍ରତ୍ଯକ୍ଷ ଆତ୍ମା ଶୁଦ୍ଧ ନିଶ୍ଚଯନଯଥୀ ଅନଂତଚତୁଷ୍ଟଯସ୍ଵରୂପ
କ୍ଷୁଧାଆଦି ଅଢାର ଦୋଷ ରହିତ ନିର୍ଦୋଷ ପରମାତ୍ମା-ତେ ଵ୍ଯଵହାରନଯଥୀ ଅନାଦିକର୍ମବଂଧନନା ଵିଶେଷଥୀ
ପୋତାନୀ ବୁଦ୍ଧିନା ଦୋଷଥୀ ପରାଧୀନ ଥଯୋ ଛେ.
ପରଂତୁ ଜ୍ଯାରେ ଵୀତରାଗନିର୍ଵିକଲ୍ପସ୍ଵସଂଵେଦନଜ୍ଞାନରୂପେ ପରିଣତ ଆତ୍ମା ଵଡେ ନିଜଶୁଦ୍ଧ-ଆତ୍ମାନେ
ଜାଣେ ଛେ ତ୍ଯାରେ ତେ ସ୍ଵଶୁଦ୍ଧଆତ୍ମାନୀ ଅନୁଭୂତିନା ସମଯେ ତେ ଜ ଆତ୍ମା ନିଜ-ଶୁଦ୍ଧଆତ୍ମାନୀ ଭାଵନାଥୀ
ଉତ୍ପନ୍ନ ଵୀତରାଗ ସୁଖାନୁଭଵଥୀ ଶୋଭେ ଛେ, କ୍ରୀଡା କରେ ଛେ ତେ ଦେଵ ଛେ କେ ଜେ ପରମଆରାଧ୍ଯ ଛେ; ତେ
ଦେଵ ଶୁଦ୍ଧନିଶ୍ଚଯନଯଥୀ ମୁକ୍ତିଗତ ପରମାତ୍ମା ସମାନ ଛେ.
ଅହୀଂ, ଭାଵାର୍ଥ ଏମ ଛେ କେ ଜୋ ଆଵୋ ପରମାତ୍ମା ଶକ୍ତିରୂପେ ଦେହମାଂ ନ ହୋଯ ତୋ କେଵଳଜ୍ଞାନନୀ
ଉତ୍ପତ୍ତିକାଳେ ତେନୀ ଵ୍ଯକ୍ତି କେଵୀ ରୀତେ ଥାଯ? ।।୧୭୪.
ହଵେ, ତେ ଜ ଅର୍ଥନେ ପ୍ରଗଟ କରେ ଛେ : —
यह आत्मा ही [परमात्मा ] परमात्मा देव है ।
भावार्थ : — निज शुद्धात्माकी भावनासे उत्पन्न हुआ जो परम आनंद उसके अनुभवमें
क्रीडा करनेसे देव कहा जाता है, यही आराधने योग्य है । जो आत्मदेव शुद्ध निश्चयनयकर
भगवान् केवलीके समान है । ऐसा परमात्मदेव शक्तिरूपसे देहमें हैं, जो देहमें न होवे, तो
केवलज्ञानके समय कैसे प्रगट होवे ।।१७४।।
आगे इसी अर्थको प्रगटपनेसे दृढ़ करते हैं —
୧. ଅହୀଂ ‘स्वसंवेदन ज्ञान प्रत्यक्ष’ ହୋଵୁଂ ଜୋଈଏ.