Shri Digambar Jain Swadhyay Mandir Trust, Songadh - 364250
ਸ਼੍ਰੀ ਦਿਗਂਬਰ ਜੈਨ ਸ੍ਵਾਧ੍ਯਾਯਮਂਦਿਰ ਟ੍ਰਸ੍ਟ, ਸੋਨਗਢ - ੩੬੪੨੫੦
नीचगोत्रजनितं तुच्छत्वमिति, तदुभयकारणभूतेन गोत्रकर्मोदयेन विशिष्टागुरुलघुत्वं प्रच्छाद्यत
इति । अव्याबाधगुणत्वं वेदनीयकर्मोदयेनेति संक्षेपेणाष्टगुणानां कर्मभिराच्छादनं ज्ञातव्यमिति ।
तदेव गुणाष्टकं मुक्त ावस्थायां स्वकीयस्वकीयकर्मप्रच्छादनाभावे व्यक्तं भवतीति संक्षेपेणाष्टगुणाः
कथिताः । विशेषेण पुनरमूर्तत्वनिर्नामगोत्रादयः साधारणासाधारणरूपानन्तगुणाः
यथासंभवभागमाविरोधेन ज्ञातव्या इति । अत्र सम्यक्त्वादिशुद्धगुणस्वरूपः शुद्धात्मैवोपादेय इति
भावार्थः ।।६१।।
अथ विषयकषायासक्त ानां जीवानां ये कर्मपरमाणवः संबद्धा भवन्ति तत्कर्मेति
कथयति —
ਤੁਚ੍ਛਪਣੁਂ ਕਹੇਵਾਮਾਂ ਆਵੇ ਛੇ. ਤੇ ਬਨ੍ਨੇਨਾ ਕਾਰਣਰੂਪ ਗੋਤ੍ਰਕਰ੍ਮਨਾ ਉਦਯਥੀ ਵਿਸ਼ਿਸ਼੍ਟ ਅਗੁਰੁਲਘੁਤ੍ਵ
ਆਚ੍ਛਾਦਿਤ ਛੇ. ਅਵ੍ਯਾਬਾਧਗੁਣਪਣੁਂ ਵੇਦਨੀਯਕਰ੍ਮਨਾ ਉਦਯਥੀ ਆਚ੍ਛਾਦਿਤ ਛੇ. ਏ ਪ੍ਰਮਾਣੇ ਸਂਕ੍ਸ਼ੇਪਥੀ
ਕਰ੍ਮੋਥੀ ਆਠ ਗੁਣੋਨੁਂ ਆਚ੍ਛਾਦਨ ਜਾਣਵੁਂ. ਤੇ ਆਠ ਗੁਣੋ ਮੁਕ੍ਤ-ਅਵਸ੍ਥਾਮਾਂ ਪੋਤਪੋਤਾਨਾ ਕਰ੍ਮਨਾ
ਆਚ੍ਛਾਦਨਨਾ ਅਭਾਵਮਾਂ ਵ੍ਯਕ੍ਤ ਥਾਯ ਛੇ.
ਏ ਪ੍ਰਮਾਣੇ ਸਂਕ੍ਸ਼ੇਪਥੀ ਆਠ ਗੁਣੋ ਕਹ੍ਯਾ.
ਵਲ਼ੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਮਾਂ ਅਮੂਰ੍ਤਪਣੁਂ, ਨਾਮਰਹਿਤਪਣੁਂ ਗੋਤ੍ਰਰਹਿਤਪਣੁਂ ਆਦਿ ਸਾਧਾਰਣ-ਅਸਾਧਾਰਣਰੂਪ
ਅਨਂਤ ਗੁਣੋ ਯਥਾਸਂਭਵ ਆਗਮਥੀ ਅਵਿਰੋਧਪਣੇ ਜਾਣਵਾ.
ਅਹੀਂ ਸਮ੍ਯਕ੍ਤ੍ਵਾਦਿ ਸ਼ੁਦ੍ਧਗੁਣਸ੍ਵਰੂਪ ਸ਼ੁਦ੍ਧਾਤ੍ਮਾ ਜ ਉਪਾਦੇਯ ਛੇ ਏਵੋ ਭਾਵਾਰ੍ਥ ਛੇ. ੬੧.
ਹਵੇ ਵਿਸ਼ਯਕਸ਼ਾਯਮਾਂ ਆਸਕ੍ਤ ਜੀਵੋਨੇ ਜੇ ਕਰ੍ਮਪਰਮਾਣੁਓ ਬਂਧਾਯ ਛੇ ਤੇ ਕਰ੍ਮ ਛੇ ਏਮ ਕਹੇ
ਛੇ : —
गया है, क्योंकि गोत्रकर्मके उदयसे जब जीव नीच गोत्र पाया, तब उसमें तुच्छ या लघु
कहलाया, और उच्च गोत्रमें बड़ा अर्थात् गुरु कहलाया और वेदनीयकर्मके उदयसे अव्याबाध
गुण ढक गया, क्योंकि उसके उदय साता-असातारूप सांसारिक सुख-दुःखका भोक्ता हुआ ।
इस प्रकार आठ गुण आठ कर्मोंसे ढक गये, इसलिये यह जीव संसारमें भ्रमा । जब कर्मका
आवरण मिट जाता है, तब सिद्धपदमें ये आठ गुण प्रकट होते हैं । यह संक्षेपसे आठ गुणोंका
कथन किया । विशेषतासे अमूर्तत्व निर्नामगोत्रादिक अनंतगुण यथासम्भव शास्त्र-प्रमाणसे
जानने । तात्पर्य यह है, कि सम्यक्त्वादि निज शुद्ध गुणस्वरूप जो शुद्धात्मा है, वही उपादेय
है ।।६१।।
आगे विषय-कषायोंमें लीन जीवोंके जो कर्मपरमाणुओंके समूह बँधते हैं, वे कर्म कहे
जाते हैं, ऐसा कहते हैं —
੧੧੦ ]ਯੋਗੀਨ੍ਦੁਦੇਵਵਿਰਚਿਤ: [ ਅਧਿਕਾਰ-੧ : ਦੋਹਾ-੬੧