Shri Digambar Jain Swadhyay Mandir Trust, Songadh - 364250
ਸ਼੍ਰੀ ਦਿਗਂਬਰ ਜੈਨ ਸ੍ਵਾਧ੍ਯਾਯਮਂਦਿਰ ਟ੍ਰਸ੍ਟ, ਸੋਨਗਢ - ੩੬੪੨੫੦
मोक्षस्य कारणं भणित्वा मत्वा जिय हे जीव सो पर ताइं करेइ स एव पुरुषस्ते पुण्यपापे
द्वे करोतीति । तथाहि — निजशुद्धात्मभावनोत्थवीतरागसहजानन्दैकरूपं सुखरसास्वादरुचिरूपं
सम्यग्दर्शनं, तत्रैव स्वशुद्धात्मनि वीतरागसहजानन्दैकस्वसंवेदनपरिच्छित्तिरूपं सम्यग्ज्ञानं, वीतराग-
सहजानन्दैकसमरसी भावेन तत्रैव निश्चलस्थिरत्वं सम्यक्चारित्रं, इत्येतैस्त्रिभिः परिणतमात्मानं
योऽसौ मोक्षकारणं न जानाति स एव पुण्यमुपादेयं करोति पापं हेयं च करोतीति । यस्तु
पूर्वोक्त रत्नत्रयपरिणतमात्मानमेव मोक्षमार्गं जानाति तस्य तु सम्यग्द्रष्टेर्यद्यपि संसारस्थिति-
च्छेदकारणेन सम्यक्त्वादिगुणेन परंपरया मुक्ति कारणं तीर्थंकरनामकर्मप्रकृत्यादिकमनीहितवृत्त्या
विशिष्टपुण्यमास्रवति तथाप्यसौ तदुपादेयं न करोतीति भावार्थः ।।५४।।
अथ योऽसौ निश्चयेन पुण्यपापद्वयं समानं न मन्यते स मोहेन मोहितः सन् संसारं
परिभ्रमतीति कथयति —
ਮਯ ਸ੍ਵਸਂਵੇਦਨਰੂਪ-ਪਰਿਚ੍ਛਿਤ੍ਤਿਰੂਪ-ਸਮ੍ਯਗ੍ਜ੍ਞਾਨ ਛੇ, ਏਕ (ਕੇਵਲ਼) ਵੀਤਰਾਗ ਸਹਜਾਨਂਦਰੂਪ ਪਰਮਸਮਰਸੀ
ਭਾਵਥੀ ਤੇਮਾਂ ਜ, (ਸ੍ਵਸ਼ੁਦ੍ਧਾਤ੍ਮਾਮਾਂ ਜ) ਨਿਸ਼੍ਚਲਸ੍ਥਿਰਤਾਰੂਪ ਸਮ੍ਯਕ੍ਚਾਰਿਤ੍ਰ ਛੇ. ਏ ਤ੍ਰਣ ਰੂਪੇ ਪਰਿਣਤ
ਆਤ੍ਮਾਨੇ ਜੇ ਮੋਕ੍ਸ਼ਨੁਂ ਕਾਰਣ ਜਾਣਤੋ ਨਥੀ ਤੇ ਜ ਪੁਣ੍ਯਨੇ ਉਪਾਦੇਯ ਕਰੇ ਛੇ ਅਨੇ ਪਾਪਨੇ ਹੇਯ ਕਰੇ ਛੇ.
ਪਰਂਤੁ ਪੂਰ੍ਵੋਕ੍ਤ ਰਤ੍ਨਤ੍ਰਯਰੂਪੇ ਪਰਿਣਤ ਆਤ੍ਮਾਨੇ ਜ ਜੇ ਮੋਕ੍ਸ਼ਮਾਰ੍ਗ ਜਾਣੇ ਛੇ ਤੇ ਸਮ੍ਯਗ੍ਦ੍ਰਸ਼੍ਟਿਨੇ
ਤੋ ਜੋਕੇ ਸਂਸਾਰਸ੍ਥਿਤਿਨੋ ਨਾਸ਼ ਕਰਵਾਮਾਂ ਕਾਰਣਭੂਤ ਏਵਾ ਸਮ੍ਯਕ੍ਤ੍ਵ ਆਦਿ ਗੁਣਥੀ ਪਰਂਪਰਾਏ
ਮੁਕ੍ਤਿਨਾ ਕਾਰਣਰੂਪ ਤੀਰ੍ਥਂਕਰਨਾਮਕਰ੍ਮਨੀ ਪ੍ਰਕ੍ਰੁਤਿ ਆਦਿਕ ਵਿਸ਼ਿਸ਼੍ਟ ਪੁਣ੍ਯਨੋ ਅਨੀਹਿਤਵ੍ਰੁਤ੍ਤਿਥੀ ਆਸ੍ਰਵ ਥਾਯ
ਛੇ ਤੋਪਣ ਤੇ ਸਮ੍ਯਗ੍ਦ੍ਰਸ਼੍ਟਿ ਤੇਨੇ ਉਪਾਦੇਯ ਕਰਤੋ ਨਥੀ. ਏਵੋ ਭਾਵਾਰ੍ਥ ਛੇ. ੫੪.
ਹਵੇ, ਜੇ ਕੋਈ ਨਿਸ਼੍ਚਯਨਯਥੀ ਪੁਣ੍ਯ, ਪਾਪ ਬਨ੍ਨੇਨੇ ਸਮਾਨ ਮਾਨਤੋ ਨਥੀ ਤੇ ਮੋਹਥੀ ਮੋਹਿਤ
ਥਤੋ ਸਂਸਾਰਮਾਂ ਭਟਕੇ ਛੇ, ਏਮ ਕਹੇ ਛੇ : —
ਅਧਿਕਾਰ-੨ : ਦੋਹਾ-੫੪ ]ਪਰਮਾਤ੍ਮਪ੍ਰਕਾਸ਼: [ ੩੦੯
स्वसंवेदनरूप सम्यग्ज्ञान और वीतरागपरमानंद परम समरसीभावकर उसीमें निश्चय स्थिरतारूप
सम्यक्चारित्र — इन तीनों स्वरूप परिणत हुआ जो आत्मा उसको जो जीव मोक्षका कारण नहीं
जानता, वह ही पुण्यको आदरने योग्य जानता है, और पापको त्यागने योग्य जानता है । तथा
जो सम्यग्दृष्टि जीव रत्नत्रयस्वरूप परिणत हुए आत्माको ही मोक्षका मार्ग जानता है, उसके
यद्यपि संसारकी स्थितिके छेदनका कारण, और सम्यक्त्वादि गुणसे परम्पराय मुक्तिका कारण
ऐसी तीर्थंकरनामप्रकृति आदि शुभ (पुण्य) प्रकृतियोंको (कर्मोंको) अवाँछितवृत्तिसे ग्रहण
करता है, तो भी उपादेय नहीं मानता है । कर्मप्रकृतियोंको त्यागने योग्य ही समझता है ।।५४।।
आगे जो निश्चयनयसे पुण्य-पाप दोनोंको समान नहीं मानता, वह मोहसे मोहित हुआ
संसारमें भटकता है, ऐसा कहते हैं —