Shri Digambar Jain Swadhyay Mandir Trust, Songadh - 364250
ਸ਼੍ਰੀ ਦਿਗਂਬਰ ਜੈਨ ਸ੍ਵਾਧ੍ਯਾਯਮਂਦਿਰ ਟ੍ਰਸ੍ਟ, ਸੋਨਗਢ - ੩੬੪੨੫੦
੩੬੬ ]ਯੋਗੀਨ੍ਦੁਦੇਵਵਿਰਚਿਤ: [ ਅਧਿਕਾਰ-੨ : ਦੋਹਾ-੮੯
जिह्वालाम्पटयेनौषधेनापि अजीर्णं करोत्यज्ञानी इति, न च ज्ञानीति, तथा कोऽपि तपोधनो
विनीतवनितादिकं मोहभयेन त्यक्त्वा जिनदीक्षां गृहीत्वा च शुद्धबुद्धैकस्वभावनिजशुद्धात्मतत्त्व-
सम्यक्श्रद्धानज्ञानानुष्ठानरूपनीरोगत्वप्रतिपक्षभूतमजीर्णरोगस्थानीयं मोहमुत्पाद्यात्मनः । किं कृत्वा ।
किमप्यौषधस्थानीयमुपकरणादिकं गृहीत्वा । कोऽसावज्ञानी न तु ज्ञानीति । इदमत्र तात्पर्यम् ।
परमोपेक्षासंयमधरेण शुद्धात्मानुभूतिप्रतिपक्षभूतः सर्वोऽपि तावत्परिग्रहस्त्याज्यः । परमोपेक्षासंयमा-
भावे तु वीतरागशुद्धात्मानुभूतिभावसंयमरक्षणार्थं विशिष्टसंहननादिशक्त्यभावे सति यद्यपि तपः-
पर्यायशरीरसहकारिभूतमन्नपानसंयमशौचज्ञानोपकरणतृणमयप्रावरणादिकं किमपि गृह्णाति तथापि
ਔਸ਼ਧ ਲਈਨੇ) ਔਸ਼ਧਥੀ-ਜ ਅਜੀਰ੍ਣ ਕਰੇ ਛੇ ਤੇ ਅਜ੍ਞਾਨੀ ਛੇ. ਤੇਵੀ ਰੀਤੇ ਕੋਈ ਤਪੋਧਨ ਵਿਨੀਤ, ਵਨਿਤਾ
ਵਗੇਰੇਨੇ (ਅਜੀਰ੍ਣਰੋਗਸ੍ਥਾਨੀਯ) ਮੋਹਨਾ ਭਯਥੀ ਛੋਡੀਨੇ ਅਨੇ ਜਿਨਦੀਕ੍ਸ਼ਾ ਗ੍ਰਹੀਨੇ ਕਾਂਈ ਪਣ
ਔਸ਼ਧਸ੍ਥਾਨੀਯ ਉਪਕਰਣਾਦਿਨੇ ਗ੍ਰਹੀਨੇ ਸ਼ੁਦ੍ਧ-ਬੁਦ੍ਧ ਜ ਜੇਨੋ ਏਕ ਸ੍ਵਭਾਵ ਛੇ ਏਵਾ ਨਿਜਸ਼ੁਦ੍ਧਾਤ੍ਮਤਤ੍ਤ੍ਵਨਾਂ
ਸਮ੍ਯਕ੍ ਸ਼੍ਰਦ੍ਧਾਨ, ਸਮ੍ਯਕ੍ ਜ੍ਞਾਨ ਅਨੇ ਸਮ੍ਯਗ੍ ਅਨੁਸ਼੍ਠਾਨਰੂਪ ਨਿਰੋਗਪਣਾਨਾ ਪ੍ਰਤਿਪਕ੍ਸ਼ਭੂਤ
ਅਜੀਰ੍ਣਰੋਗਸ੍ਥਾਨੀਯ (ਅਜੀਰ੍ਣ ਰੋਗ ਸਮਾਨ) ਪੋਤਾਨੇ ਮੋਹ ਉਪਜਾਵੇ ਛੇ. ਪਣ ਜ੍ਞਾਨੀ ਤੇਵੋ ਨਥੀ.
ਅਹੀਂ, ਏ ਤਾਤ੍ਪਰ੍ਯ ਛੇ ਕੇ ਪਰਮੋਪੇਕ੍ਸ਼ਾਸਂਯਮਧਾਰੀਏ ਸ਼ੁਦ੍ਧਾਤ੍ਮਾਨੁਭੂਤਿਥੀ ਪ੍ਰਤਿਪਕ੍ਸ਼ਭੂਤ ਬਧੋਯ
ਪਰਿਗ੍ਰਹ ਛੋਡਵਾ ਯੋਗ੍ਯ ਛੇ ਅਨੇ ਪਰਮੋਪੇਕ੍ਸ਼ਾਸਂਯਮਨਾ ਅਭਾਵਮਾਂ ਵੀਤਰਾਗ ਸ਼ੁਦ੍ਧਾਤ੍ਮਾਨੁਭੂਤਿਰੂਪ
ਭਾਵਸਂਯਮਨਾ ਰਕ੍ਸ਼ਣਾਰ੍ਥੇ ਵਿਸ਼ਿਸ਼੍ਟ ਸਂਹਨਨਾਦਿ ਸ਼ਕ੍ਤਿਨੋ ਅਭਾਵ ਹੋਤਾਂ, ਜੋ ਕੇ ਤਪਨੁਂ ਸਾਧਨ ਜੇ ਸ਼ਰੀਰ
ਤੇਨਾ ਰਕ੍ਸ਼ਾਨਾ ਸਹਕਾਰੀਭੂਤ ਅਨ੍ਨ, ਜਲ਼, ਸਂਯਮ, ਸ਼ੌਚ, ਜ੍ਞਾਨਨਾ ਉਪਕਰਣੋ ਕਮਂਡਲ, ਪੀਂਛੀ ਅਨੇ ਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰੋ
पतिव्रता स्त्री आदिको मोहके डरसे छोड़कर जिनदीक्षा लेके अजीर्ण समान मोहके दूर करनेके
लिये वैराग्य धारण करके औषधि समान जो उपकरणादि उनको ही ग्रहण करके उन्हींका
अनुरागी (प्रेमी) होता है, उनकी बुद्धिसे सुख मानता है, वह औषधिका ही अजीर्ण करता है ।
मात्राप्रमाण औषधि लेवे, तो वह रोगको हर सके । यदि औषधिका ही अजीर्ण करे — मात्रासे
अधिक लेवे, तो रोग नहीं जाता, उलटी रोगकी वृद्धि ही होती है । यह निःसंदेह जानना । इससे
यह निश्चय हुआ जो परमोपेक्षासंयम अर्थात् निर्विकल्प परमसमाधिरूप तीन गुप्तिमयी परम
शुद्धोपयोगरूप संयमके धारक हैं, उनके शुद्धात्माकी अनुभूतिसे विपरीत सब ही परिग्रह त्यागने
योग्य है । शुद्धोपयोगी मुनियोंके कुछ भी परिग्रह नहीं है, और जिनके परमोपेक्षा संयम नहीं
लेकिन व्यवहार संयम है, उनके भावसंयमकी रक्षणार्थ व्यवहार संयम है, उनके भावसंयमकी
रक्षाके निमित्त हीन संहननके होनेपर उत्कृष्ट शक्तिके अभावसे यद्यपि तपका साधन शरीरकी
रक्षाके निमित्त अन्न जलका ग्रहण होता है, उस अन्न जलके लेनेसे मल – मूत्रादिकी बाधा भी
होती है, इसलिये शौचका उपकरण कमंडलु, और संयमोपकरण पीछी, और ज्ञानोपकरण
पुस्तक इनको ग्रहण करते हैं, तो भी इनमें ममता नहीं है, प्रयोजनमात्र प्रथम अवस्थामें धारते