Shri Digambar Jain Swadhyay Mandir Trust, Songadh - 364250
ਸ਼੍ਰੀ ਦਿਗਂਬਰ ਜੈਨ ਸ੍ਵਾਧ੍ਯਾਯਮਂਦਿਰ ਟ੍ਰਸ੍ਟ, ਸੋਨਗਢ - ੩੬੪੨੫੦
੪੨੪ ]ਯੋਗੀਨ੍ਦੁਦੇਵਵਿਰਚਿਤ: [ ਅਧਿਕਾਰ-੨ : ਦੋਹਾ-੧੨੬
ਹਵੇ, ਤੇ ਜ ਹਿਂਸਾਨਾ ਦੋਸ਼ਨੇ ਦ੍ਰਢ ਕਰੇ ਛੇ : —
ਭਾਵਾਰ੍ਥ: — ਬਹਾਰਮਾਂ ਅਨ੍ਯ ਜੀਵੋਨੇ ਮਾਰੀਨੇ ਅਰ੍ਥਾਤ੍ ਪ੍ਰਾਣੀਓਨਾ ਪ੍ਰਾਣਨੋ ਵਿਯੋਗ
ਕਰੀਨੇ, ਅਨ੍ਯ ਜੀਵੋਨੇ ਚੂਰੀਨੇ ਅਰ੍ਥਾਤ੍ ਹਾਥ, ਪਗ ਵਗੇਰੇਨੋ ਏਕ ਦੇਸ਼ਨੋ ਛੇਦ ਕਰਵਾਰੂਪੇ ਜੀਰ੍ਣ
ਕਰੀਨੇ ਅਨੇ ਨਿਸ਼੍ਚਯਨਯਥੀ ਅਭ੍ਯਂਤਰਮਾਂ ਮਿਥ੍ਯਾਤ੍ਵ, ਰਾਗਾਦਿਰੂਪ ਤੀਕ੍ਸ਼੍ਣ ਸ਼ਸ੍ਤ੍ਰਥੀ ਸ਼ੁਦ੍ਧਾਤ੍ਮਅਨੁਭੂਤਿਰੂਪ
ਪੋਤਾਨਾ ਨਿਸ਼੍ਚਯਪ੍ਰਾਣੋਨੇ ਚੂਰੀਨੇ ਤੇ ਪੂਰ੍ਵੋਕ੍ਤ ਸ੍ਵ-ਪਰ ਜੀਵੋਮਾਂ ਤੁਂ ਜੇ ਦੁਃਖ ਆਪੇ ਛੇ, ਤੇ ਦੁਃਖਨੀ
ਅਪੇਕ੍ਸ਼ਾਏ ਅਨਂਤਗਣੁਂ ਦੁਃਖ ਹੇ ਮੂਢ ਜੀਵ! ਤੁਂ ਅਵਸ਼੍ਯ ਪਾਮੀਸ਼.
अथ तमेव हिंसादोषं द्रढयति —
२५६) मारिवि चूरिवि जीवडा जं तुहुँ दुक्खु करीसि ।
तं तह पासि अणंत-गुणु अवसइँ जीव लहीसि ।।१२६।।
मारयित्वा चूर्णयित्वा जीवान् यत् त्वं दुःखं करिष्यसि ।
तत्तदपेक्षया अनन्तगुणं अवश्यमेव जीव लभसे ।।१२६।।
मारिवि इत्यादि । मारिवि बहिर्विषये अन्यजीवान् प्राणीप्राणवियोगलक्षणेन मारयित्वा
चूरिवि हस्तपादाद्येकदेशच्छेदरूपेण चूरयित्वा । कान् । जीवडा जीवान् निश्चयेनाभ्यन्तरे तु
मिथ्यात्वरागादिरूपतीक्ष्णशस्त्रेण शुद्धात्मानुभूतिरूपनिश्चयप्राणांश्च जं तुहुँ दुक्खु करीसि यद्दुःखं
त्वं कर्ता करिष्यसि तेषु पूर्वोक्त स्वपरजीवेषु तं तह पासि अणंतगुणु तद्दुःखं तदपेक्षया
अनन्तगुणं अवसइं अवश्यमेव जीव हे मूढजीव लहीसि प्राप्नोतीति । अत्रायं जीवो
आगे उसी हिंसाके दोषको फि र निंदते हैं, और दयाधर्मको दृढ़ करते हैं —
गाथा – १२६
अन्वयार्थ : — [जीव ] हे जीव, [यत् त्वं ] जो तू [जीवान् ] परजीवोंको [मारयित्वा ]
मारकर, [चूरयित्वा ] चूरकर [दुःखं करिष्यसि ] दुःखी करता है, [तत् ] उसका फ ल
[तदपेक्षया ] उसकी अपेक्षा [अनंतगुणं ] अनंतगुणा [अवश्यमेव ] निश्चयसे [लभसे ] पावेगा ।
भावार्थ : — निर्दयी होकर अन्य जीवोंके प्राण हरना, परजीवोंका शस्त्रादिकसे घात
करना, वह मारना है, और हाथ-पैर आदिसे, तथा लाठी आदिसे परजीवोंका काटना, एकदेश
मारना वह चूरना है, यह हिंसा ही महा पापका मूल है । निश्चयनयसे अभ्यन्तरमें मिथ्यात्व
रागादिरूप तीक्ष्ण शस्त्रोंसे शुद्धात्मानुभूतिरूप अपने निश्चय प्राणोंको हत रहा है, क्लेशरूप
करता है, उसका फ ल अनंत दुःख अवश्य सहेगा । इसलिए हे मूढ़ जीव, परजीवोंको मत मार,