Shri Digambar Jain Swadhyay Mandir Trust, Songadh - 364250
ਸ਼੍ਰੀ ਦਿਗਂਬਰ ਜੈਨ ਸ੍ਵਾਧ੍ਯਾਯਮਂਦਿਰ ਟ੍ਰਸ੍ਟ, ਸੋਨਗਢ - ੩੬੪੨੫੦
ਅਧਿਕਾਰ-੨ : ਦੋਹਾ-੧੨੬ ]ਪਰਮਾਤ੍ਮਪ੍ਰਕਾਸ਼: [ ੪੨੫
ਅਹੀਂ ਆ ਜੀਵ ਮਿਥ੍ਯਾਤ੍ਵ, ਰਾਗਾਦਿਮਾਂ ਪਰਿਣਮੀਨੇ ਪ੍ਰਥਮ ਤੋ ਪੋਤੇ ਜ ਪੋਤਾਨਾ ਸ਼ੁਦ੍ਧ
ਆਤ੍ਮ ਪ੍ਰਾਣੋਨੇ ਹਣੇ ਛੇ, ਪਛੀ ਭਲੇ ਬਹਾਰਮਾਂ ਅਨ੍ਯ ਜੀਵੋਨੋ ਘਾਤ ਥਾਯ ਕੇ ਨ ਥਾਯ, (ਤੇਨੋ)
ਕੋਈ ਨਿਯਮ ਨਥੀ. ਜੇਮ ਬੀਜਾਨੋ ਘਾਤ ਕਰਵਾ ਮਾਟੇ (ਤੇਨਾ ਤਰਫ ਫੇਂਕਵਾ ਮਾਟੇ) ਤਪ੍ਤ ਲੋਖਂਡਨਾ
ਗੋਲ਼ਾਨੇ ਝਾਲਵਾ ਜਤਾਂ ਪ੍ਰਥਮ ਤੋ ਪੋਤਾਨੋ ਜ ਹਾਥ ਦਾਝੇ ਛੇ, ਏਵੋ ਭਾਵਾਰ੍ਥ ਛੇ.
ਕਹ੍ਯੁਂ ਪਣ ਛੇ ਕੇ : — ੧‘‘स्वयमेवात्मनात्मानं हिनस्त्यात्मा कषायवान् । पूर्वं प्राण्यन्तराणां तु
पश्चात्स्याद्वा न वा वधः ।।’’ (ਅਰ੍ਥ: — ਪ੍ਰਮਾਦਥੀ ਯੁਕ੍ਤ (ਕਸ਼ਾਯਵਾਨ੍) ਆਤ੍ਮਾ ਪ੍ਰਥਮ ਤੋ ਪੋਤੇ
ਜ ਪੋਤਾਥੀ ਪੋਤਾਨੀ ਹਿਂਸਾ ਕਰੇ ਛੇ, ਪਛੀ ਅਨ੍ਯ ਪ੍ਰਾਣੀਓਨੋ ਘਾਤ ਥਾਯ ਕੇ ਨ ਥਾਯ,’’) (ਪਰ
ਜੀਵਨੀ ਆਯੁ ਬਾਕੀ ਰਹੀ ਹੋਯ ਤੋ ਤੇ ਮਾਰੀ ਸ਼ਕਾਤੋ ਨਥੀ ਪਣ ਆਣੇ ਮਾਰਵਾਨਾ ਭਾਵ ਕਰ੍ਯਾ
ਮਾਟੇ ਤੇ ਨਿਃਸਂਦੇਹ ਹਿਂਸਕ ਬਨੀ ਚੂਕ੍ਯੋ ਅਨੇ ਜ੍ਯਾਰੇ ਹਿਂਸਾਨੋ ਭਾਵ ਥਯੋ ਤ੍ਯਾਰੇ ਤੇ ਕਸ਼ਾਯਵਾਨ
ਥਯੋ. ਕਸ਼ਾਯਵਾਨ ਥਵੁਂ ਤੇ ਜ ਆਤ੍ਮਘਾਤ ਛੇ.) ।।੧੨੬.
ਹਵੇ, ਜੀਵਨੀ ਹਿਂਸਾ ਕਰਵਾਥੀ ਨਰਕਗਤਿ ਥਾਯ ਛੇ ਅਨੇ ਜੀਵਨੁਂ ਰਕ੍ਸ਼ਣ ਕਰਵਾਥੀ ਸ੍ਵਰ੍ਗ ਥਾਯ
मिथ्यात्वरागादिपरिणतः पूर्वं स्वयमेव निजशुद्धात्मप्राणं हिनस्ति बहिर्विषये अन्यजीवानां
प्राणघातो भवतु मा भवतु नियमो नास्ति । परघातार्थं तप्तायःपिण्डग्रहणेन स्वहस्तदाहवत् इति
भावार्थः । तथा चोक्त म् — ‘‘स्वयमेवात्मनात्मानं हिनस्त्यात्मा कषायवान् । पूर्वं प्राण्यन्तराणां
तु पश्चात्स्याद्वा न वा वधः ।।’’ ।।१२६।।
अथ जीववधेन नरकगतिस्तद्रक्षणे स्वर्गो भवतीति निश्चिनोति —
और मत चूर, तथा अपने भाव हिंसारूप मत कर, उज्ज्वल भाव रख, जो तू जीवोंको दुःख
देगा, तो निश्चयसे अनंतगुणा दुःख पावेगा । यहाँ सारांश यह है — जो यह जीव मिथ्यात्व
रागादिरूप परिणत हुआ पहले तो अपने भावप्राणोंका नाश करता है, परजीवका घात तो हो
या न हो, परजीवका घात तो उसकी आयु पूर्ण हो गई हो, तब होता है, अन्यथा नहीं; परंतु
इसने जब परका घात विचारा, तब यह आत्मघाती हो चुका । जैसे गरम लोहेका गोला पकड़नेसे
अपने हाथ तो निस्संदेह जल जाते हैं । इससे यह निश्चय हुआ, कि जो परजीवों पर खोटे भाव
करता है, वह आत्मघाती है । ऐसा दूसरी जगह भी कहा है, कि जो आत्मा कषायवाला है,
निर्दयी है, वह पहले तो आप ही अपने से अपना घात करता है, इसलिये आत्मघाती है, पीछे
परजीवका घात होवे, या न होवे । जीवको आयु बाकी रही हो, तो यह नहीं मार सकता, परंतु
इसने मारनेके भाव किये, इस कारण निस्संदेह हिंसक हो चुका, और जब हिंसाके भाव हुए,
तब यह कषायवान् हुआ । कषायवान् होना ही आत्मघात है ।।१२६।।
आगे जीवहिंसाका फ ल नरकगति है, और रक्षा करनेसे स्वर्ग होता है, ऐसा
निश्चय करते हैं —
੧ ਸ਼੍ਰੀ ਸਰ੍ਵਾਰ੍ਥਸਿਦ੍ਧਿ ਅ-੭ ਗਾਥਾ ੧੩ਨੀ ਟੀਕਾਮਾਂ ਆ ਗਾਥਾ ਛੇ.