Shri Digambar Jain Swadhyay Mandir Trust, Songadh - 364250
ਸ਼੍ਰੀ ਦਿਗਂਬਰ ਜੈਨ ਸ੍ਵਾਧ੍ਯਾਯਮਂਦਿਰ ਟ੍ਰਸ੍ਟ, ਸੋਨਗਢ - ੩੬੪੨੫੦
੫੦੦ ]ਯੋਗੀਨ੍ਦੁਦੇਵਵਿਰਚਿਤ: [ ਅਧਿਕਾਰ-੨ : ਦੋਹਾ-੧੭੪
एहु इत्यादि । एहु जु एष यः प्रत्यक्षीभूतः अप्पा १स्वसंवेदनप्रत्यक्ष आत्मा । स
कथंभूतः । सो परमप्पा शुद्धनिश्चयेनानन्तचतुष्टयस्वरूपः क्षुधाद्यष्टादशदोषरहितः स निर्दोषि-
परमात्मा कम्म-विसेसें जायउ जप्पा व्यवहारनयेनादिकर्मबन्धनविशेषेण स्वकीयबुद्धिदोषेण
जात उत्पन्नः कथंभूतो जातः जाप्यः पराधीनः जामइं जाणइ यदा काले जानाति । केन
कम् । अप्पें अप्पा वीतरागनिर्विकल्पस्वसंवेदनज्ञानपरिणतेनात्मना निजशुद्धात्मानं तामइं
तस्मिन् स्वशुद्धात्मानुभूतिकाले सो जि स एवात्मा देउ निजशुद्धात्मभावनोत्थवीतराग-
सुखानुभवेन दीव्यति क्रीडतीति देवः परमाराध्यः । किंविशिष्टो देवः । परमप्पा शुद्धनिश्चयेन
मुक्ति गत-परमात्मसमानः । अयमत्र भावार्थः । यद्येवंभूतः परमात्मा शक्ति रूपेण देहमध्ये
नास्ति तर्हि केवलज्ञानोत्पत्तिकाले कथं व्यक्त ीभविष्यतीति ।।१७४।।
अथ तमेवार्थं व्यक्त ीकरोति —
ਭਾਵਾਰ੍ਥ : — ਆ ਸ੍ਵਸਂਵੇਦਨਪ੍ਰਤ੍ਯਕ੍ਸ਼ ਆਤ੍ਮਾ ਸ਼ੁਦ੍ਧ ਨਿਸ਼੍ਚਯਨਯਥੀ ਅਨਂਤਚਤੁਸ਼੍ਟਯਸ੍ਵਰੂਪ
ਕ੍ਸ਼ੁਧਾਆਦਿ ਅਢਾਰ ਦੋਸ਼ ਰਹਿਤ ਨਿਰ੍ਦੋਸ਼ ਪਰਮਾਤ੍ਮਾ-ਤੇ ਵ੍ਯਵਹਾਰਨਯਥੀ ਅਨਾਦਿਕਰ੍ਮਬਂਧਨਨਾ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਥੀ
ਪੋਤਾਨੀ ਬੁਦ੍ਧਿਨਾ ਦੋਸ਼ਥੀ ਪਰਾਧੀਨ ਥਯੋ ਛੇ.
ਪਰਂਤੁ ਜ੍ਯਾਰੇ ਵੀਤਰਾਗਨਿਰ੍ਵਿਕਲ੍ਪਸ੍ਵਸਂਵੇਦਨਜ੍ਞਾਨਰੂਪੇ ਪਰਿਣਤ ਆਤ੍ਮਾ ਵਡੇ ਨਿਜਸ਼ੁਦ੍ਧ-ਆਤ੍ਮਾਨੇ
ਜਾਣੇ ਛੇ ਤ੍ਯਾਰੇ ਤੇ ਸ੍ਵਸ਼ੁਦ੍ਧਆਤ੍ਮਾਨੀ ਅਨੁਭੂਤਿਨਾ ਸਮਯੇ ਤੇ ਜ ਆਤ੍ਮਾ ਨਿਜ-ਸ਼ੁਦ੍ਧਆਤ੍ਮਾਨੀ ਭਾਵਨਾਥੀ
ਉਤ੍ਪਨ੍ਨ ਵੀਤਰਾਗ ਸੁਖਾਨੁਭਵਥੀ ਸ਼ੋਭੇ ਛੇ, ਕ੍ਰੀਡਾ ਕਰੇ ਛੇ ਤੇ ਦੇਵ ਛੇ ਕੇ ਜੇ ਪਰਮਆਰਾਧ੍ਯ ਛੇ; ਤੇ
ਦੇਵ ਸ਼ੁਦ੍ਧਨਿਸ਼੍ਚਯਨਯਥੀ ਮੁਕ੍ਤਿਗਤ ਪਰਮਾਤ੍ਮਾ ਸਮਾਨ ਛੇ.
ਅਹੀਂ, ਭਾਵਾਰ੍ਥ ਏਮ ਛੇ ਕੇ ਜੋ ਆਵੋ ਪਰਮਾਤ੍ਮਾ ਸ਼ਕ੍ਤਿਰੂਪੇ ਦੇਹਮਾਂ ਨ ਹੋਯ ਤੋ ਕੇਵਲ਼ਜ੍ਞਾਨਨੀ
ਉਤ੍ਪਤ੍ਤਿਕਾਲ਼ੇ ਤੇਨੀ ਵ੍ਯਕ੍ਤਿ ਕੇਵੀ ਰੀਤੇ ਥਾਯ? ।।੧੭੪.
ਹਵੇ, ਤੇ ਜ ਅਰ੍ਥਨੇ ਪ੍ਰਗਟ ਕਰੇ ਛੇ : —
यह आत्मा ही [परमात्मा ] परमात्मा देव है ।
भावार्थ : — निज शुद्धात्माकी भावनासे उत्पन्न हुआ जो परम आनंद उसके अनुभवमें
क्रीडा करनेसे देव कहा जाता है, यही आराधने योग्य है । जो आत्मदेव शुद्ध निश्चयनयकर
भगवान् केवलीके समान है । ऐसा परमात्मदेव शक्तिरूपसे देहमें हैं, जो देहमें न होवे, तो
केवलज्ञानके समय कैसे प्रगट होवे ।।१७४।।
आगे इसी अर्थको प्रगटपनेसे दृढ़ करते हैं —
੧. ਅਹੀਂ ‘स्वसंवेदन ज्ञान प्रत्यक्ष’ ਹੋਵੁਂ ਜੋਈਏ.