Shri Digambar Jain Swadhyay Mandir Trust, Songadh - 364250
ਸ਼੍ਰੀ ਦਿਗਂਬਰ ਜੈਨ ਸ੍ਵਾਧ੍ਯਾਯਮਂਦਿਰ ਟ੍ਰਸ੍ਟ, ਸੋਨਗਢ - ੩੬੪੨੫੦
੫੧੦ ]ਯੋਗੀਨ੍ਦੁਦੇਵਵਿਰਚਿਤ: [ ਅਧਿਕਾਰ-੨ : ਦੋਹਾ-੧੮੫
परमानन्दैकरूपसुखामृतास्वादेन मनो झटिति शीघ्र विलयं याति द्रवीभूतं भवतीति
भावार्थः ।।१८४।।
अथ जीवः कर्मवशेन जातिभेदभिन्नो भवतीति निश्चिनोति —
३१६) लोउ विलक्खणु कम्म-वसु इत्थु भवंतरि एइ ।
चुज्जु कि जइ इहु अप्पि ठिउ इत्थु जि भवि ण पडेइ ।।१८५।।
लोकः विलक्षणः कर्मवशः अत्र भवान्तरे आयाति ।
आश्चर्यं किं यदि अयं आत्मनि स्थितः अत्रैव भवे न पतति ।।१८५।।
लोउ इत्यादि । विलक्खणु षोडशवर्णिकासुवर्णवत्केवलज्ञानादिगुणसद्रशो न
ਵੀਤਰਾਗ ਪਰਮਾਨਂਦ ਜੇਨੁਂ ਏਕ ਲਕ੍ਸ਼ਣ ਛੇ ਏਵੀ ਨਿਰ੍ਵਿਕਲ੍ਪ ਸਮਾਧਿਮਾਂ ਸ੍ਥਿਤ ਥਈਨੇ ਪਰਮ
ਅਨਂਤਜ੍ਞਾਨਾਦਿ ਗੁਣੋਨੋ ਆਧਾਰ ਹੋਵਾਥੀ ਉਤ੍ਕ੍ਰੁਸ਼੍ਟ ਏਵਾ ‘ਬ੍ਰਹ੍ਮ ਸ਼ਬ੍ਦਥੀ ਵਾਚ੍ਯ ਏਵਾ ਨਿਜਦੇਹਸ੍ਥ
ਪਰਮਾਤ੍ਮਾਨੇ ਭਾਵ (ਧ੍ਯਾਵ) ਜੇ ਪਰਮਾਤ੍ਮਾਨਾ ਧ੍ਯਾਨਥੀ ਵੀਤਰਾਗ ਨਿਰ੍ਵਿਕਲ੍ਪ ਸਮਾਧਿਥੀ ਉਤ੍ਪਨ੍ਨ
ਏਕ (ਕੇਵਲ਼) ਪਰਮਾਨਂਦਮਯ ਸੁਖਾਮ੍ਰੁਤਨਾ ਆਸ੍ਵਾਦਥੀ ਮਨ ਤੁਰਤ ਜ ਨਾਸ਼ ਪਾਮੇ-ਦ੍ਰਵੀਭੂਤ ਥਾਯ
(ਪੀਗਲ਼ੀ ਜਾਯ). ੧੮੪.
ਹਵੇ, ਜੀਵ ਕਰ੍ਮਨਾ ਵਸ਼ਥੀ ਜਾਤਿਭੇਦਥੀ ਭਿਨ੍ਨ-ਭਿਨ੍ਨ ਸ੍ਵਰੂਪੇ ਥਾਯ ਛੇ (ਕਰ੍ਮਨਾ ਵਸ਼ੇ ਜੀਵ
ਭਿਨ੍ਨ-ਭਿਨ੍ਨ ਜਾਤਿਓ ਪਾਮੇ ਛੇ) ਏਮ ਨਕ੍ਕੀ ਕਰੇ ਛੇ : —
ਭਾਵਾਰ੍ਥ : — ਆ ਜਨਸਮੁਦਾਯ ਕਰ੍ਮਰਹਿਤ ਏਵਾ ਸ਼ੁਦ੍ਧ ਆਤ੍ਮਾਨੀ ਅਨੁਭੂਤਿਨੀ ਭਾਵਨਾਨਾ
आगे जीवके कर्मके वशसे भिन्न – भिन्न स्वरूप जाति – भेदसे होते हैं, ऐसा निश्चय करते
हैं —
गाथा – १८५
अन्वयार्थ : — [विलक्षणः ] सोलहवानीके सुवर्णकी तरह केवलज्ञानादि गुणकर समान
जो परमात्मतत्त्व उससे भिन्न जो [लोकः ] ब्राह्मण, क्षत्रिय, वैश्य, शूद्र आदि जाति – भेदरूप
जीव – राशि वह [कर्मवशः ] कर्मके वश उत्पन्न है, अर्थात् जाति – भेद कर्मके निमित्तसे हुआ
है, और वे कर्म आत्म – ज्ञानकी भावनासे रहित अज्ञानी जीवने उपार्जन किये हैं, उन कर्मोंके
आधीन जाति – भेद है, जब तक कर्मोंका उपार्जन है, तब तक [अत्र भवांतरे आयाति ] इस
संसारमें अनेक जाति धारण करता है, [अयं यदि ] जो यह जीव [आत्मनि स्थितः ]
आत्मस्वरूपमें लगे, तो [अत्रैव भवे ] इसी भवमें [न पतति ] नहीं पड़े – भ्रमण नहीं करे, [किं