Shri Digambar Jain Swadhyay Mandir Trust, Songadh - 364250
ਸ਼੍ਰੀ ਦਿਗਂਬਰ ਜੈਨ ਸ੍ਵਾਧ੍ਯਾਯਮਂਦਿਰ ਟ੍ਰਸ੍ਟ, ਸੋਨਗਢ - ੩੬੪੨੫੦
ਅਧਿਕਾਰ-੨ : ਦੋਹਾ-੧੮੫ ]ਪਰਮਾਤ੍ਮਪ੍ਰਕਾਸ਼: [ ੫੧੧
१
सर्वजीवराशिसद्रशात् परमात्मतत्त्वाद्विलक्षणो विसद्रशो भवति । केन । ब्राह्मणक्षत्रियवैश्य-
शूद्रादिजातिभेदेन । कोऽसौ । लोउ लोको जनः । कथंभूतः सन् । कम्म-वसु कर्मरहित-
शुद्धात्मानुभूतिभावनारहितेन यदुपार्जितं कर्म तस्य कर्मण अधीनः कर्मवशः । इत्थंभूतः सन्
किं करोति । इत्थु भवंतरि एइ पञ्चप्रकारभवरहिताद्वीतरागपरमानन्दैकस्वभावात् शुद्धात्म-
द्रव्याद्विसद्रशे अस्मिन् भवान्तरे संसारे समायाति चुज्जु किं इदं किमाश्चर्यं किंतु नैव, जइ इहु
अप्पि ठिउ यदि चेदयं जीवः स्वशुद्धात्मनि स्थितो भवति तर्हि इत्थु जि भवि ण पडेइ
अत्रैव भवे न पततीति इदमप्याश्चर्यं न भवतीति । अत्रेदं व्याख्यानं ज्ञात्वा संसारभयभीतेन
भव्येन भवकारणमिथ्यात्वादिपञ्चास्रवान् मुक्त्वा द्रव्यभावास्रवरहिते परमात्मभावे स्थित्वा च
निरन्तरं भावना कर्तव्येति तात्पर्यम् ।।१८५।।
ਅਭਾਵਥੀ ਜੇ ਕਰ੍ਮ ਉਪਾਰ੍ਜ੍ਯੁਂ ਛੇ ਤੇ ਕਰ੍ਮਨੇ ਆਧੀਨ ਥਤੋ ਥਕੋ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣ, ਕ੍ਸ਼ਤ੍ਰਿਯ, ਵੈਸ਼੍ਯ, ਸ਼ੂਦ੍ਰਾਦਿ
ਜਾਤਿਨਾ ਭੇਦਥੀ, ਸੋਲ਼ਵਲਾ ਸੁਵਰ੍ਣਨੀ ਜੇਮ ਕੇਵਲ਼ਜ੍ਞਾਨਾਦਿ ਗੁਣੇ ਕਰੀਨੇ ਸਰ੍ਵਜੀਵਰਾਸ਼ਿ ਸਦ੍ਰਸ਼ ਨਥੀ,
ਸਦ੍ਰਸ਼ ਏਵਾ ਪਰਮਾਤ੍ਮਤਤ੍ਤ੍ਵਥੀ ਵਿਲਕ੍ਸ਼ਣ – ਵਿਸਦ੍ਰਸ਼ ਛੇ(?) ਆਵੋ (ਜਨਸਮੁਦਾਯ) ਸ਼ੁਂ ਕਰੇ ਛੇ?
ਪਾਂਚ ਪ੍ਰਕਾਰਨਾ ਭਵਥੀ ਰਹਿਤ ਵੀਤਰਾਗ ਪਰਮਾਨਂਦ ਜੇਨੋ ਏਕ ਸ੍ਵਭਾਵ ਛੇ ਏਵੋ ਸ਼ੁਦ੍ਧ
ਆਤ੍ਮਦ੍ਰਵ੍ਯਥੀ ਵਿਸਦ੍ਰਸ਼ ਆ ਭਵਾਨ੍ਤਰਮਾਂ-ਸਂਸਾਰਮਾਂ ਆਵੇ-ਪਡੇ ਏਮਾਂ ਸ਼ੁਂ ਆਸ਼੍ਚਰ੍ਯ ਛੇ? ਕਂਈਪਣ
ਆਸ਼੍ਚਰ੍ਯ ਨਥੀ. ਜੋ ਆ ਜੀਵ ਸ਼ੁਦ੍ਧਾਤ੍ਮਾਮਾਂ ਸ੍ਥਿਤ ਥਾਯ ਤੋ ਆ ਭਵਮਾਂ ਨ ਜ ਪਡੇ ਤੋ ਪਣ
ਤੇਮਾਂ ਆਸ਼੍ਚਰ੍ਯ ਨਥੀ.
ਅਹੀਂ, ਆ ਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾਨ ਸਾਂਭਲ਼ੀਨੇ ਸਂਸਾਰਭਯਥੀ ਭਯਭੀਤ ਭਵ੍ਯਜੀਵੇ ਭਵਨਾ ਕਾਰਣਰੂਪ
ਮਿਥ੍ਯਾਤ੍ਵ ਆਦਿ ਪਾਂਚ ਆਸ੍ਰਵੋਨੇ ਛੋਡੀਨੇ ਅਨੇ ਦ੍ਰਵ੍ਯਾਸ੍ਰਵ, ਭਾਵਾਸ੍ਰਵ ਰਹਿਤ ਪਰਮਾਤ੍ਮਭਾਵਥੀ ਸ੍ਥਿਤ
ਥਈਨੇ ਨਿਰਂਤਰ (ਆਤ੍ਮ) ਭਾਵਨਾ ਕਰਵੀ ਜੋਈਏ, ਏਵੁਂ ਤਾਤ੍ਪਰ੍ਯ ਛੇ. ੧੮੫.
आश्चर्यं ] इसमें क्या आश्चर्य हैं, कुछ भी नहीं ।।
भावार्थ : — जबतक आत्मामें चित्त नहीं लगता, तब तक संसारमें भ्रमण करता है,
अनेक भव धारण करता है, लेकिन जब यह आत्मदर्शी हुआ तब कर्मोंको नहीं उपार्जन
करता, और भवमें भी नहीं भटकता । इसमें आश्चर्य नहीं है । संसार-शरीर-भोगोंमें उदास
और जिसको भव – भ्रमणका भय उत्पन्न हो गया है, ऐसा भव्य जीव उसको मिथ्यात्व, अव्रत,
कषाय, प्रमाद, योग, इन पाँचों आस्रवोंको छोड़कर परमात्मतत्त्वमें सदैव भावना करनी
चाहिये । जो इसके आत्म – भावना होवे तो भव – भ्रमण नहीं हो सकता ।।१८५।।
੧. ਸਂਸ੍ਕ੍ਰੁਤ ਟੀਕਾਮਾਂ ਭੂਲ ਲਾਗੇ ਛੇ. ਕਦਾਚ ਆ ਪ੍ਰਮਾਣੇ ਪਣ ਹੋਯ : सर्वजीवराशिसदृशात् = सर्वजीवराशिः
सद्रशात्