Shri Digambar Jain Swadhyay Mandir Trust, Songadh - 364250
ਸ਼੍ਰੀ ਦਿਗਂਬਰ ਜੈਨ ਸ੍ਵਾਧ੍ਯਾਯਮਂਦਿਰ ਟ੍ਰਸ੍ਟ, ਸੋਨਗਢ - ੩੬੪੨੫੦
੫੧੨ ]ਯੋਗੀਨ੍ਦੁਦੇਵਵਿਰਚਿਤ: [ ਅਧਿਕਾਰ-੨ : ਦੋਹਾ-੧੮੬
अथ परेण दोषग्रहणे कृते कोपो न कर्तव्य इत्यभिप्रायं मनसि संप्रधार्य सूत्रमिदं
प्रतिपादयति —
३१७) अवगुण-गहणइँ महुतणइँ जइ जीवहँ संतोसु ।
तो तहँ सोक्खहं हेउ हउँ इउ मण्णिवि चइ रोसु ।।१८६।।
अवगुणग्रहणेन मदीयेन यदि जीवानां संतोषः ।
ततः तेषां सुखस्य हेतुरहं इति मत्वा त्यज रोषम् ।।१८६।।
जइ जीवहं संतोसु यदि चेदज्ञानिजीवानां संतोषो भवति । केन । अवगुण-गहणइं
निर्दोषिपरमात्मनो विलक्षणा ये दोषा अवगुणास्तेषां ग्रहणेन । कथंभूतेन महुतणइं मदीयेन ताे
तहं सोक्खहं हेउ हउँ यतः कारणान्मदीयदोषग्रहणेन तेषां सुखं जातं ततस्तेषामहं सुखस्य
हेतुर्जातः इउ मण्णिवि चउ रोसु केचन परोपकारनिरताः परेषां द्रव्यादिकं दत्त्वा सुखं कुर्वन्ति
ਹਵੇ, ਜੋ ਬੀਜਾ ਕੋਈਨੇ ਪੋਤਾਨੋ ਦੋਸ਼ ਗ੍ਰਹਣ ਕਰਵਾਥੀ ਸਂਤੋਸ਼ ਥਾਯ ਛੇ ਤੋ (ਤੇਨਾ ਪਰ)
ਕੋਪ ਨ ਕਰਵੋ, ਏਵੋ ਅਭਿਪ੍ਰਾਯ ਮਨਮਾਂ ਰਾਖੀਨੇ ਆ ਸੂਤ੍ਰ ਕਹੇ ਛੇ : —
ਭਾਵਾਰ੍ਥ : — ਨਿਰ੍ਦੋਸ਼ ਪਰਮਾਤ੍ਮਾਥੀ ਵਿਲਕ੍ਸ਼ਣ ਜੇ ਮਾਰਾ ਦੋਸ਼ੋ ਛੇ ਤੇਮਨਾ ਗ੍ਰਹਣਥੀ ਜੋ
ਅਜ੍ਞਾਨੀ ਜੀਵੋਨੇ ਸਂਤੋਸ਼ ਥਾਯ ਛੇ ਤੋ ਮਾਰਾ ਦੋਸ਼ ਗ੍ਰਹਣ ਕਰਵਾਥੀ ਤੇਮਨੇ ਸੁਖ ਥਯੁਂ ਤੇਥੀ ਤੇਮਨਾ
ਸੁਖਨੋ ਹੇਤੁ ਹੁਂ ਥਯੋ. ਕੇਟਲਾਕ ਪਰੋਪਕਾਰਮਾਂ ਰਤ ਪੁਰੁਸ਼ੋ ਤੋ ਬੀਜਾਓਨੇ ਧਨਾਦਿਕ ਆਪੀਨੇ ਸੁਖੀ
ਕਰੇ ਛੇ, ਅਨੇ ਮੇਂ ਤੋ ਤੇਮਨੇ ਧਨਾਦਿਕ ਆਪ੍ਯਾ ਸਿਵਾਯ ਸੁਖੀ ਕਰ੍ਯਾ ਏਮ ਮਾਨੀਨੇ ਰੋਸ਼ ਛੋਡ
आगे जो कोई अपने दोष ग्रहण करे तो उस पर क्रोध नहीं करना, क्षमा करना, यह
अभिप्राय मनमें रखकर व्याख्यान करते हैं —
गाथा – १८६
अन्वयार्थ : — [मदीयेन अवगुणग्रहणेन ] अज्ञानी जीवोंको परके दोष ग्रहण करनेसे
हर्ष होता है, मेरे दोष ग्रहण करके [यदि जीवानां संतोषः ] जिन जीवोंको हर्ष होता है, [ततः ]
तो मुझे यही लाभ है, कि [अहं ] मैं [तेषां सुखस्य हेतुः ] उनको सुखका कारण हुआ, [इति
मत्वा ] ऐसा मनमें विचारकर [रोषम् त्यज ] गुस्सा छोड़ो ।
भावार्थ : — ज्ञानी गुस्सा नहीं करते, ऐसा विचारते हैं, कि जो कोई परका उपकार
करनेवाले परजीवोंको द्रव्यादि देकर सुखी करते हैं, मैंने कुछ द्रव्य नहीं दिया, उपकार नहीं
किया, मेरे अवगुण ही से सुखी हो गये, तो इसके समान दूसरी क्या बात है ? ऐसा