Shri Digambar Jain Swadhyay Mandir Trust, Songadh - 364250
ਸ਼੍ਰੀ ਦਿਗਂਬਰ ਜੈਨ ਸ੍ਵਾਧ੍ਯਾਯਮਂਦਿਰ ਟ੍ਰਸ੍ਟ, ਸੋਨਗਢ - ੩੬੪੨੫੦
ਅਧਿਕਾਰ-੨ : ਦੋਹਾ-੨੦੦ ]ਪਰਮਾਤ੍ਮਪ੍ਰਕਾਸ਼: [ ੫੩੩
भणंति कथयन्ति । के ते मुणि मुनयः प्रत्यक्षज्ञानिनः । कथंभूतं भणन्ति परमपयासु
परमप्रकाशः । यः कथंभूतः । जो परमप्पउ यः परमात्मा । पुनरपि कथंभूतः । परम-पउ
परमानन्तज्ञानादिगुणाधारत्वेन परमपदस्वभावः । किंविशिष्टः । हरि हरिसंज्ञः हरु महेश्वराभिधानः
बंभु वि परमब्रह्माभिधानोऽपि बुद्धु बुद्धः सुगतसंज्ञः सो जिण-देउ स एव पूर्वोक्त : परमात्मा
जिनदेवः । किंविशिष्टः । विसुद्धु समस्तरागादिदोषपरिहारेण शुद्ध इति । अत्र य एव परमात्मसंज्ञो
निर्दोषिपरमात्मा व्याख्यातः स एव परमात्मा, स एव परमपदः, स एव विष्णुसंज्ञः, स
एवेश्वराभिधानः, स एव ब्रह्मशब्दवाच्यः, स एव सुगतशब्दाभिधेयः, स एव जिनेश्वरः, स एव
विशुद्ध इत्याद्यष्टाधिकसहस्रनामाभिधेयो भवति । नानारुचीनां जनानां तु कस्यापि केनापि
विवक्षितेन नाम्नाराध्यः स्यादिति भावार्थः । तथा चोक्त म् — ‘‘नामाष्टकसहस्रेण युक्तं
ਵਿਸ੍ਤਾਰ: — ਜੇ ਪਰਮਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਨਾਮਨੋ ਪਰਮਾਤ੍ਮਾ ਛੇ ਤੇ ਜ ਪਰਮਾਤ੍ਮਾ, ਜ੍ਞਾਨਾਦਿ ਅਨਂਤ
ਗੁਣੋਨਾ ਆਧਾਰ ਹੋਵਾਥੀ ਪਰਮਪਦਸ੍ਵਭਾਵ ਹਰਿ, ਮਹੇਸ਼੍ਵਰ ਨਾਮਨੋ ਹਰ, ਪਰਮਬ੍ਰਹ੍ਮ ਨਾਮਨੋ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ,
ਸੁਗਤ ਨਾਮਨੋ ਬੁਦ੍ਧ, ਸਮਸ੍ਤ ਰਾਗਾਦਿ ਦੋਸ਼ਨਾ ਤ੍ਯਾਗ ਵਡੇ ਸ਼ੁਦ੍ਧ ਜਿਨਦੇਵ ਛੇ ਏਮ ਮੁਨਿਓ – ਪ੍ਰਤ੍ਯਕ੍ਸ਼
ਜ੍ਞਾਨੀਓ – ਕਹੇ ਛੇ.
ਭਾਵਾਰ੍ਥ : — ਅਹੀਂ ਪਰਮਾਤ੍ਮਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਨਾਮਨਾ ਜੇ ਨਿਰ੍ਦੋਸ਼ ਪਰਮਾਤ੍ਮਾਨੁਂ ਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾਨ ਕਰ੍ਯੁਂ ਛੇ, ਤੇ
ਜ ਪਰਮਾਤ੍ਮਾ ਛੇ, ਤੇ ਜ ਪਰਮਪਦ ਛੇ, ਤੇਨੁਂ ਨਾਮ ਜ ਵਿਸ਼੍ਣੁ ਛੇ, ਤੇਨੁਂ ਨਾਮ ਜ ਮਹੇਸ਼੍ਵਰ ਛੇ, ਤੇ ਜ
‘ਬ੍ਰਹ੍ਮ’ ਸ਼ਬ੍ਦਥੀ ਵਾਚ੍ਯ ਛੇ, ਤੇ ਜ ‘ਸੁਗਤ’ ਸ਼ਬ੍ਦਥੀ ਅਭਿਧੇਯ ਛੇ, ਤੇ ਜ ਜਿਨੇਸ਼੍ਵਰ ਛੇ, ਤੇ ਜ ਵਿਸ਼ੁਦ੍ਧ
ਛੇ ਇਤ੍ਯਾਦਿ ਏਕ ਹਜਾਰ ਆਠ ਨਾਮਵਾਲ਼ਾ ਛੇ ਏਮ ਪ੍ਰਤ੍ਯਕ੍ਸ਼ ਜ੍ਞਾਨੀਓ ਕਹੇ ਛੇ.
ਜੁਦੀ ਜੁਦੀ ਰੁਚਿਵਾਲ਼ਾ ਜੀਵੋਨੇ ਤੇ ਕੋਈ ਏਕ ਵਿਵਕ੍ਸ਼ਿਤ ਨਾਮਥੀ ਆਰਾਧ੍ਯ ਛੇ, ਏਵੋ ਭਾਵਾਰ੍ਥ
ਛੇ. ਕਹ੍ਯੁਂ ਪਣ ਛੇ ਕੇ ‘‘नामाष्टकसहस्रेण युक्तं मोक्षपुरेश्वरम्’’ इत्यादि (ਅਰ੍ਥ: — ਏਕ ਹਜਾਰ ਆਠ
परमप्रकाश नामसे कहते हैं, [सः ] वह [विशुद्धः जिनदेवः ] रागादि रहित शुद्ध जिनदेव ही
है, उसीके ये सब नाम हैं ।।
भावार्थ : — प्रत्यक्षज्ञानी उसे परमानंद ज्ञानादि गुणोंका आधार होनेसे परमपद कहते
हैं । वही विष्णु है, वही महादेव है, उसीका नाम परब्रह्म है, सबका ज्ञायक होनेसे बुद्ध है,
सबमें व्यापक ऐसा जिनदेव देवाधिदेव परमात्मा अनेक नामोंसे गाया जाता है । समस्त रागादिक
दोषके न होनेसे निर्मल है, ऐसा जो अरहंतदेव वही परमात्म परमपद, वही विष्णु, वही ईश्वर,
वही ब्रह्म, वही शिव, वही सुगत, वही जिनेश्वर, और वही विशुद्ध — इत्यादि एक हजार आठ
नामोंसे गाया जाता है । नाना रुचिके धारक ये संसारी जीव वे नाना प्रकारके नामोंसे जिनराजको
आराधते हैं । ये नाम जिनराजके सिवाय दूसरेके नहीं हैं । ऐसा ही दूसरे ग्रंथोंमें भी कहा है —