Shri Digambar Jain Swadhyay Mandir Trust, Songadh - 364250
ਸ਼੍ਰੀ ਦਿਗਂਬਰ ਜੈਨ ਸ੍ਵਾਧ੍ਯਾਯਮਂਦਿਰ ਟ੍ਰਸ੍ਟ, ਸੋਨਗਢ - ੩੬੪੨੫੦
੫੩੬ ]ਯੋਗੀਨ੍ਦੁਦੇਵਵਿਰਚਿਤ: [ ਅਧਿਕਾਰ-੨ : ਦੋਹਾ-੨੦੨
अन्यदपि बन्धुरपि त्रिभुवनस्य शाश्वतसौख्यस्वभावः ।
तत्रैव सकलमपि कालं जीव निवसति लब्धस्वभावः ।।२०२।।
अण्णु वि इत्यादि । अण्णु वि अन्यदपि पुनरपि स पूर्वोक्त : सिद्धः । कथंभूतः । बंधु
वि बन्धुरेव । कस्य । तिहुयणहं त्रिभुवनस्थभव्यजनस्य । पुनरपि किं विशिष्टः । सासय-सुक्ख-
सहाउ रागादिरहिताव्याबाधशाश्वतसुखस्वभावः । एवंगुणविशिष्टः सन् । किं करोति स भगवान् ।
तित्थु जि तत्रैव मोक्षपदे णिवसइ निवसति । कथंभूतः सन् । लद्ध-सहाउ लब्धशुद्धात्मस्वभावः
कियत्कालं निवसति । सयलु वि क ालु समस्तमप्यनन्तानन्तकालपर्यन्तं िजय हे जीव इति ।
अत्रानेन समस्तकालग्रहणेन विमुक्तं भवति । ये केचन वदन्ति मुक्त ानां पुनरपि संसारे पतनं
भवति तन्मतं निरस्तमिति भावार्थः ।।२०२।।
अथ —
गाथा – २०२
अन्वयार्थ : — [अन्यदपि ] फि र वे सिद्धभगवान् [त्रिभुवनस्य ] तीन लोकके
प्राणियोंका [बंधुरपि ] हित करनेवाले हैं, [शाश्वतसुखस्वभावः ] और जिनका स्वभाव
अविनाशी सुख है, और [तत्रैव ] उसी शुद्ध क्षेत्रमें [लब्धस्वभावः ] निजस्वभावको पाकर
[जीव ] हे जीव, [सकलमपि कालं ] सदा काल [निवसति ] निवास करते हैं, फि र चतुर्गतिमें
नहीं आवेंगे ।
भावार्थ : — सिद्धपरमेष्ठी तीनलोकके नाथ हैं, और जिनका भव्यजीव ध्यान करके
भवसागरसे पार होते हैं, इसलिये भव्योंके बंधु हैं, हितकारी हैं । जिनका रागादि रहित अव्याबाध
अविनाशी सुख स्वभाव है । ऐसे अनन्त गुणरूप वे भगवान् उस मोक्ष पदमें सदा काल विराजते
हैं । जिन्होंने शुद्ध आत्मस्वभाव पा लिया है । अनन्तकाल बीत गये, और अनन्तकाल आवेंगे,
परंतु वे प्रभु सदाकाल सिद्धक्षेत्रमें बस रहे हैं । समस्त काल रहते हैं, इसके कहनेका प्रयोजन
यह है, कि जो कोई ऐसा कहते हैं, कि मुक्त – जीवोंका भी संसारमें पतन होता है, सो उनका
कहना खंडित किया गया ।।२०२।।
ਭਾਵਾਰ੍ਥ : — ਵਲ਼ੀ ਤੇ ਪੂਰ੍ਵੋਕ੍ਤ ਸਿਦ੍ਧ ਭਗਵਾਨ ਤ੍ਰਣ ਲੋਕਮਾਂ ਰਹੇਲਾ ਭਵ੍ਯ ਜਨਨੇ ਬਂਧੁ ਜ
ਛੇ. ਰਾਗਾਦਿ ਰਹਿਤ ਅਵ੍ਯਾਬਾਧ ਸ਼ਾਸ਼੍ਵਤ ਸੁਖਸ੍ਵਭਾਵ ਜੇਨੋ ਛੇ ਏਵਾ ਗੁਣਵਿਸ਼ਿਸ਼੍ਟ ਤੇ ਭਗਵਾਨ ਸ਼ੁਦ੍ਧ
ਆਤ੍ਮਸ੍ਵਭਾਵਨੇ ਪਾਮੀਨੇ ਮੋਕ੍ਸ਼ਪਦਮਾਂ ਸਮਸ੍ਤ ਕਾਲ਼ ਸੁਧੀ-ਅਨਂਤਾਨਂਤ ਕਾਲ਼ ਸੁਧੀ ਵਸੇ ਛੇ.
ਅਹੀਂ ‘ਸਮਸ੍ਤ ਕਾਲ਼ ਵਿਮੁਕ੍ਤ ਰਹੇ ਛੇ’ ਏ ਕਥਨਥੀ ਜੇ ਕੋਈ ਕਹੇ ਛੇ ਕੇ ਮੁਕ੍ਤ ਜੀਵੋਨੁਂ
ਫਰੀਥੀ ਸਂਸਾਰਮਾਂ ਪਤਨ ਥਾਯ ਛੇ’ ਤੇਨਾ ਮਤਨੁਂ ਖਂਡਨ ਕਰ੍ਯੁਂ ਛੇ, ਏਵੋ ਭਾਵਾਰ੍ਥ ਛੇ. ੨੦੨.